Ogólne
Pełne hasło
Więcej

GAZA-1

Gramatyka
  • Formygaza, gasa, gasza, gansa, hasa,
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ae
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr.
    • 1. thesaurus, copia, opes.
    • 2. aerarium, locus, ubi opes congeruntur.
  • II. transl.
    • 1. horreum, tugurium
    • 2. cella penaria
    • 3. + casa domus rustica vilis, tugurium
    • 4.
      • a. officina, in qua sal coquitur
      • b. + aurifodinae officina, in qua metallum purgabatur conflabaturque
      • c. officina, in qua tormenta bellica ex aere conflabantur

Pełne hasło

GAZA, -ae f. scr. gasa,,gasza,,gansa,,hasa
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • K.
I. propr.
1. skarb; thesaurus, copia, opes.
2. skarbiec; aerarium, locus, ubi opes congeruntur.
II. transl.
1. spichlerz, szopa; horreum, tugurium
Podol. p. 12 : est et alia domus sive g-a alis «spycherz», in qua sunt due camere. Nescio an huc pertineat
PP VI p. 87 (a. 1433) : Nicolaus... recognouit, quia mansum... cum duabus g-is in eodem manso locatis ... vendidit.
2. spiżarnia; cella penaria
RachWaw p. 390 (a. 1548) : pro 3 ... capetiis asserum ad g-am regiam marcas 8.
Ib. p. 412 (a. 1551) : distributa in vectores varios videlicet glaciem ad g-am vehentes.
3. confunditur cum voce casa chata, chałupa; domus rustica vilis, tugurium
Visit. p. 511 (a. 1534) : in eodem manso non sunt aedificia, nisi g-a parva ruinosa.
MatLub p. 74 (a. 1555) : cum g-a seu tugurio per laboriosum Bartholomeum ... inhabitata (ed. inhabitantem).
Cf. CASA I 1.
4.
a. warzelnia soli; officina, in qua sal coquitur
KodMp II p. 90 (a. 1253) : maleficia ... que in zuppa nostra infra et intra montes seu schachtas et supra in domibus, g-is et septis zuppe committuntur (cf. IusMet p. 88).
StPPP II p. 560 (a. 1447) : expulistis ... notarium ... de g-is, in quibus sal coquitur.
Explicatur
RachBon II p. 111 : in reparationem h-ae alias «schopi», in qua sal ad defluitandum deponitur.
Additur
salinaria ( ZabDziej IV 1 , p. 111, a. 1561). Cf. CASA II 3b.
b. aurifodinae et abs. : zakład, w którym przetapiano i oczyszczano metale; officina, in qua metallum purgabatur conflabaturque
CodSil X p. 168 (a. 1349) : de duabus g-is aurifodinarum, que «hutte» (Germ. ) nuncupantur vulgariter ... censum ... habere (cf. ib. XX p. 40, a. 1349).
IusMet p. 195 (a. 1504) : certam g-am seu h-am in Ilkusch consistentem ... emit.
Additur
conflatorii ( MatGórn p. 277, a. 1541) . Enumeratur inter varias metallorum officinas
MatGórn p. 278 (a. 1541) : ut ... piscinam ... construere possint ad ... molendina, g-as, huttas ac alia necessaria.
Et paulo infra ad huiusmodi labores g-arum, huttarum, molendinorum, rotarum, rostrorum, pontium ac viarum etc.
c. ludwisarnia, czyli odlewnia dział; officina, in qua tormenta bellica ex aere conflabantur
RachBon III p. 114 : robora super rotas tormentorum alias «dzwon» ad g-am in porta Slawkowiensi.
Ad rem cf. Stanisław Tomkowicz, Ulice i place Krakowa w ciągu dziejów, Kraków 1926, p. 91.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)