- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- A.
- L.
- K.
PP V p. 131 (a. 1429) : aut filius domine Gumowske ... iura, aut permittas Johannem ... cum Andrea ... iurare.]
I.
1.
syn;
natus.
Glossa
Pol.
GŁOG. Alex. I fol. B VIIb : f-us, i. natus, Polonice «syn».
Constr.
a. sq.
gen.
Praec.
Dei
Chrystus;
Christus.
Simili sensu
Virginis (Mariae :
KodWp II
p. 1, a.
1288
;
CantMAe I nr 18, v. 13, saec. XIV in.
et saepius), item
Deus Filius (
KodKKr I
p. 2, a.
1167
;
CantMAe I nr 18, v. 1, saec. XIV) . b. sq. de:
KsgGrWp II p. 219 (a. 1394) : acquisivit ... partem partitionis ... in pueris ph-i ibidem de Bodzewo.
AKapSąd III p. 5 (a. 1449) : Andream f-um ... de Dambrowka.c. sq. ex.
Distinguitur
α. carnalis (
CodVit
p. 658, a.
1424)
.
Simili sensu
uterinus (
KodWp III
p. 85, a.
1357
:
idem scultetus ... dedit f-o
suo uterino dimidium mansum
de propriis agris ... in perpetuum obtinendum),
item
naturalis (
KADŁUB. p. 74 : erat illi naturalis quidem set illegitimus f-us, nam ex scorto susceptus).
Opp.
adoptivus (
Lites I
p. 232, a.
1339
et saepius), novercus (i. privignus
KsgKaz
p. 233, a.
1359).
β. legitimus (
StPPP VII
p. 511, a.
1478).
Opp.
illegitimus (
KADŁUB.
p. 74
et saepius), item naturalis (
MARTIN. OP.
Chr.
p. 27
et saepius; additur ex concubina geni
tus:
DŁUG.
Hist. I p. 417 = II
p. 183
ed. nov.).
γ. primogenitus (
DŁUG. Hist. I p. 283 = II
p. 43
ed. nov.).
Simili sensu
senior (
StPPP VII
p. 108, a.
1497
:
f-um suum seniorem primi consortis.).
δ. meretricis
(loco appellationis contumeliosae)
ArPrawn VIII p. 70 (a. 1397) : asseruit ipsum f-um meretricis.
AKapSąd II p. 78 (a. 1430) : tu f-i meretricis, tu queris luxuriam.
StPPP II p. 374 (a. 1432) : Stanislaus ... dixit ipsum maritum Elizabethfore f-um meretricis «sdrandny» et Elizabeth ... dixit ipsum ribaldum.
StPPP VII p. 250 (a. 1544) : revocatio verborum de turpiloquio debet esse tantum in eo puncto, dum aliquis aliquem f-um meretricis esse nominat.Pl. dzieci; nati. Distinguuntur femelli et masculi ( KodWp III p. 17, a. 1352).
2.
meton.
α.
(adoptionis) Dei
(wierny) chrześcijanin; (fidelis)
Christianus
CodPom p. 101 (a. 1176) : per ablucionem baptismi facti sumus f-ii adoptionis Dei.
IANIC. p. 10, v. 68 : nil intentatum contra Te Deum paene reliqui, et quamvis essem f-us Dei, hostis eram.
Item
Ecclesiae (militantis :
AKapSąd III p. 137, a. 1509 : ego Jacobus unus de f-iis Ecclesie militantis ... commendo animam ... et corpus ... Deo).Cf. Th. V1759,10 sq.
β.
spiritualis
syn chrzestny, cuius quis sacris Christianis initiandi testis fuit
KADŁUB. p. 39 : legalis cognacio est ... ex baptismo vel confirmacione spirituali; ... inter fratres et f-os spirituales non potest esse legalis coniugium ... nec inter eos, quos adopcio iungit.
StSyn III p. 4 : commatres... ut f-os suos spirituales ... orationem dominicam doceant.
Eodem sensu
de baptismo :
MARTIN. OP. Chr. p. 114 : Marcus Petri auditor fuit et f-us de baptismo.
γ.
dilectus
tytuł dostojników chrześcijańskich w listach papieskich;
appellatio honorifica
procerum Christianorum in litteris papalibus
*KodWp I p. 22 (a. 1150) : dilectum f-um nostrum ... Romane ecclesie ... cardinalem.
*KodPol I p. 8 (a. 1155) : Adrianus episcopus ... dilectis f-iis, Guidoni ... ecclesie ... Marie ... eiusque fratribus.
* KodMp I p. 11 (a. 1207) : Innocencius episcopus ... dilecto f-o ... duci Cracouiensi salutem.Ita saepius usque ad saec. XV ex.
δ.
familias
służący; famulus
(saec.XVI).
e.
civitatis
obywatel miasta;
civis urbanus
KsgKaz p. 528 (a. 1400) : item Daniel habet ius civile, quia est f-us civitatis.
NieznHer p. 12 (a. 1435) : domini Processium interrogauerunt, qualis clenodii esset; qui dixit Schanschanow post patrem ... et post matrem f-us civitatis.
ζ.
(c.
gen. )
oznacza człowieka
obdarzonego pewną właściwością;
significat hominem
aliqua proprietate praeditum
(cf.
Th. VI 758, 34 sqq.),
v.
gr. oboedientiae i. q.
oboediens(
AKapSąd II
p. 29,
a. 1417
et passim
saec.
XV—XVI;
additur parens:
KodUJ IV
p. 68,
a. 1517),
item inoboedientiae (
PommUrk VII
p. 150,
a. 1327)
, temeritatis et rebellionis (
AKapSąd III
p. 201,
a. 1519).
II.
1.
mus.
appellatio toni
SZYDL. p. 46 : toni pares eciam sunt quatuor in numero secundus, quartus, sextus, octavus; eciam ... nominibus appellantur ... plagalis, subiugalis, discipulus, f-us, servus, minor frater.Cf. DISCIPULUS II β.
2.
nat.
filius ante patrem
Goździk kropkowany;
Diantus deltoides
Linn.
GLr I
p. 158
.