Ogólne
Pełne hasło
Więcej

FATIGA

Gramatyka
  • Formyfatiga
  • Etymologia fatigo
  • Odmiana -ae
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. lassitudo, fatigatio molestia, incommodum
  • II. contentio, labor, sollicitudo, conatus, industria
    • 1. laboris impensae
    • 2. labor itineris, sumptus ad iter suscipiendum facti
    • 3. vectio, quae uno curru semel fit

Pełne hasło

FATIGA, -ae f. (fatigo)
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • N.
  • K.
I. znużenie, zmęczenie; lassitudo, fatigatio
DŁUG. Hist. I p. 279(= II p. 38 ed. nov.): alto ex f-a se commitunt sopori.
GŁOG. Phys. fol. e Ib : cuius autem furę sunt parue ... facile eorum f-am ostendit.
Occ. przykrość; molestia, incommodum
DokMp IV p. 104 (a. 1357) : volentes parte ab utraque f-am huiusmodi controversiarum modo concordie amputare.
II. wysiłek, trud, staranie, zabiegi; contentio, labor, sollicitudo, conatus, industria
KodWp II p. 550 (a. 1343) : ne, quod per multorum f-as laudabiliter ordinatum sit, unius impedimento malefici possit ... violari, promittimus etc.
KodKKr II p. 105 (a. 1385) : tandem eedem partes f-is et sumtibus parcere volentes ... concordarunt.
Abundat
CodEp III p. 474 (a. 1500) : tot laborum f-is ... impensissime satagebat.
Loco nominis proprii
AKapSąd III p. 111 (a. 1506) : Abraham F-a tenetur michi I sexagenam.
N. locut.
pe destri fatiga pieszo; pedibus
DŁUG. Op. p. 113 : se ... beatissimo devovet Stanislao, pollicens se eius sepulcrum ... pedestri visitaturum f-a.
Occ.
1. koszt zabiegów; laboris impensae
ZabDziej II p. 491 (a. 1488) : quam solucionem dicta actrix obtinere non valuit impedimento dictae ree et f-as sibi accumulavit.
Ib. III p. 297 (a. 1493) : ad videndum ab eo exigi expensas et f-as.
2. trud podróży, koszta podróży; labor itineris, sumptus ad iter suscipiendum facti
ArPrawn VII p. 281 (a. 1522) : pro eorum ministerialium f-is dictis vulgariter «proiezdi» iuxta consuetudinem ... solui facient.
Cf. Słownik Staropolski s. v. projezd.
3. przewiezienie czegoś na wozie (jednorazowo); vectio, quae uno curru semel fit
AGZ XV p. 191 (a. 1496) : vasa salsorum (ed. falsorum) piscium ... Paulus ... reducere se submisit ... una reductione alias «yedna fora» seu f-a alias «yednym powozem».
N. constr. sq. gen. gerundii
Tom. VII p. 221 (a. 1525) : f-am ad magistrum proficiscendi.
Iuncturae verbales
fatigas facere ( AKapSąd I p. 425, a. 1456) , ferre ( StPPP II p. 635, a. 1454) , gerere ( DŁUG. Hist. III p. 347 ) , habere ( CodVit p. 268, a. 1413) , ingerere ( DŁUG. Hist. II p. 447 ) , persedere ( KodWp V p. 222, a. 1414) , parcere (alicui: DŁUG. LibBen II p. 398 ; StPPP VII p. 521, a. 1488) ;, refundere ( AKapSąd II p. 31, a. 1417) , solvere ( ib. III p. 107, a. 1506), subire ( CodEp II p. 261, a. 1431 ; DŁUG. Hist. IV p. 28 ; KodUJ III p. 113, a. 1485 ;et saepius), suscipere ( RegPerc p. 34, a. 1576) .
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)