Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROPRIE

Gramatyka
  • Formyproprie
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana
  • Część mowyprzysłówek
Znaczenia
  • I. iur. iure possidendi
  • II.
    • 1. peculiariter, specialiter, apte.
      • a. recte, perfecte
      • b. lingua propria, i. Polonice
    • 2. gram. log. sensu proprio, non translate. Praec. gram. et log. t.t.
      • a.
      • b.
      • c.

Pełne hasło

PROPRIE adv.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • Dc.
  • A.
  • O.
I. iur. na własność, z prawem posiadania; iure possidendi
ŁASKI ComPriv(IusMagd) p. 20 la : de mortuo, cui bona p-e vel feudaliter concedi debuerant.
Ib.
p. 206a : nulla ... femina p-e vel hereditarie vite prouisionem potest obtinere, nec suus heres post matrem suam.
II.
1. właściwie, charakterystycznie, w odpowiedni, właściwy sposób; peculiariter, specialiter, apte. Occ. de lingua
a. właściwie, dobrze; recte, perfecte
KodWp I p. 511 (a. 1285) : ad conservationem et promocionem lingwe Polonice ... non ponantur rectores scolarium nisi linguam Polonicam p-e sciant et possint pueris auctores exponere in Polonica lingua.
SSrSil I p. 211 (a. 1398) : his lingwis loquens variis: Theutonicum p-e, Bohemicum debite, Gallicum congrue, et ydeoma Latinum loquebatur integraliter et perfecte.
b. we własnym języku, tj. po polsku; lingua propria, i. Polonice
KodMp III p. 12 (a. 1334) : in fluuio, qui Skawyna p-e nominatur.
Ib. IV p. 35 (a. 1391) : in ... fluuio ... obstaculum, quod p-e «iaz» dicitur, facere.
KodWp VII p. 372 (a. 1407) : sarepta p-e «paszieka».
Ita saepius.
2. właściwie, we właściwym, czyli dosłownym znaczeniu, nie przenośnie; sensu proprio, non translate. Praec. gram. et log. t.t. Notabiliora quedam
a. syn. et iuxta posita absolute ( STOB. Aret. fol. g IVa) , essentialiter ( Gramm. p. 160, saec. XV) , per se ( BYSTRZ. AnalPost fol. d IIIb) , principaliter ( id. Log. fol. m IIa) , simpliciter ( MatFil IV p. 51, saec. XV et saepius), specialiter ( BYSTRZ. AnalPr fol. b IVb) , vere ( MATTH. Lect. I p. 16 et saepius).
Opp.
active ( WROCŁ. EpitConcl fol. c IVa) , categorematice ( BYSTRZ. ParvLog fol. s IIa) , communiter ( BYSTRZ. Top. fol. o VIIa et saepe; commune: KomPolit p. 192, a. 1410) , figurative ( HESSE Matth. V p. 200 ) , improprie ( SZYDL. p. 29 et saepius), intentionaliter ( BYSTRZ. AnalPr fol. a VIa) , metaphorice ( Gramm. p. 162, saec. XV et saepius), passive ( WROCŁ. EpitConcl fol. c IVb) , reductive ( MatFil IV p. 51, saec. XV) , similitudinarie ( Gramm. p. 160, saec. XV et saepius), transsumptive ( ib. p. 162, saec. XV et saepius).
b. iuncturae potiores proprie accipi ( GŁOG. Porph. fol. a IIa et saepissime), dici ( MatFil II p. 35, a. 1413 et vulgo), capi ( SZYDL. p. 29 et vulgo),vocari ( BYSTRZ. in MatFil IV p. 81 ).
c. saepe flectitur per gradus
Gramm p. 200 (saec. XV) : figura inuenitur in mathematicalibus, et hoc magis p-e, in naturalibus minus p-e, et in grammaticalibus minime p-e et transsumptiue.
MatFil II p. 42 (a. 1413) : Deus p-issime est.
Ita saepius.
Item
magis proprie ( BYSTRZ. AnalPost fol. c Ib et saepius), maxime proprie ( ib. et saepius), sim.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)