Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROMISSUM

Gramatyka
  • Formypromissum
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -i
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I. pollicitatio, promissio.
  • II. iur.
    • 1. fideiussio, cautio, sponsio
    • 2. pactum

Pełne hasło

PROMISSUM, -i n.
  • F.
  • Th.
  • S.
  • L.
  • O. (
  • Bl.
  • A.
  • K. s.v.
  • promissa)
I. obietnica, przyrzeczenie; pollicitatio, promissio.
Iuxta posita
compromissum ( KodMp IV p. 317, a. 1437) , obligatio ( KodWp II p. 179, a. 1299) , sponsio ( KodPol I p. 273, a. 1401).
Dicitur
constans ( DŁUG. Hist. V p. 131 ) , firmum ( KodWp III p. 592, a. 1387) , inviolabile ( KodPol I p. 273, a. 1401).
Opp.
illicitum ( MARTIN. OP. Marg. fol. n Vb) , malum ( ib. ), vanum ( CodEp II p. 290, a. 1432).
N.
fidei obietnica pod przysięgą; promissio iure iurando confirmata
CodVit p. 602 (a. 1423) : aliquos homines ... sub p-o fidei quod nunquam stare debent contra ipsos, libere dimiserunt.
N. constr.
a. sq. in c. abl.
KodKrak p. 31 (a. 1352) : vniuersa p-a in solucione ipsius pecunie nostris pecunijs tenebimur adimplere.
b. sq. quod:
Lites I p. 297 (a. 1339) : ut servaret eis p-um, quod possent recedere ... ut promiserat.
Cf. etiam
Iuncturae verbales
a. promissum durat ( DokMp I p. 238, a. 1387) , verificatur ( DŁUG. Hist. I p. 478 = II p. 244 ed.nov.) ; opp. excidit ( CRIC. p. 66, v. 107 ). b. promissum facere ( KodWp II p. 179, a. 1299 et saepius), simili sensu promisso se subdere ( CodEp III p. 85, a. 1455) ; promisso promittere ( KodWp III p. 592, a. 1387 et saepius), polliceri ( DANT. in Tom. XII p. 202, a. 1530) ; in promissa relabi ( JANIC. p. 103, v. 21) ; item promissis onerare (aliquem: DŁUG. Hist. I p. 367 = II p. 130 ed.nov. et saepius). c. promissum (ad)implere ( MARTIN. OP. Marg. fol. n Vb ; KodKrak p. 31, a. 1352 ;et saepius; complere: KsgMaz I p. 114, a. 1411 et saepius), simili sensu (con)servare ( Lites I p. 297, a. 1339 ; KodKrak p. 31, a. 1352 et saepius), praestare ( Tom. II p. 46, a. 1512) , reddere ( HERBORD p. 3 ) , solvere ( MARTIN. OP. Marg. fol. n Vb , alicui: KomKadł p. 291 ; ; exsolvere: Tom. VI p. 288, a. 1523) ; simili sensu promisso satisfacere ( DŁUG. Hist. I p. 342 = II p. 105 ed.nov.) , promissis virtutem dare ( id. Op. p. 244 et saepius), in promissis fixum esse ( ArHist V p. 107, a. 1452).
Opp.
promissum relinquere ( DANT. in Tom. XII p. 202, a. 1530) , rescindere ( DŁUG. Hist. I p. 155 = I p. 219 ed.nov.) , subtrahere (alicui: MPH I, Thietmar p. 270) , variare ( DŁUG. Hist. I p. 401 = II p. 167 ed.nov.) , violare ( AKapSąd II p. 87, a. 1433 et saepius), in promissis deviare ( AUnii p. 10, a. 1386).
Iuncturae nominales
promissi observator ( CodEp III p. 235, a. 1476) , tenax ( DŁUG. Hist. I p. 48 = I p. 108 ed.nov. et saepius).
Locut. adv.
ex promisso zgodnie z obietnicą; aliquo promittente ( ŁASKI ComPriv fol. 231b ; RachWaw p. 227, a. 1536). ;Cf. ex promissione
II. iur.
1. poręczenie, poręka; fideiussio, cautio, sponsio
PreussUB I 2 , p. 265 (a. 1281) : Iohannes tenebatur ... Hermanno ... XXXIX marcas ... et Hermannus rogavit ... Theodericum ... ut secum susciperet p-um.
BreslUB p. 105 (a. 1324) : pro quo filio p-um, quod wlgariter «Gewen» ([Germ.)] dicitur, per digiti prestitit eleuacionem.
2. umowa; pactum
MIECH. Chr. p. 111 : ab utrisque principibus sub praefatis condicionibus iure iurando ... icta et sancita p-a sunt sub excommunicationis sentencia.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)