- F.
- Th.
- S.
- Bl.
- Dc.
- A.
- N.
- K.
- O.
I.
A.
Praec.
1.
violentiae
et
abs.
umowny krzyk, wołanie goniących przestępcę lub hasło wzywające do
gonienia;
vocabulum quoddam tamquam tessera
constitutum, quo incolae
ad legis violatores persequendos convocabantur
TPaw III p. 390 (a. 1397) : civis ... agebat super ... kmethonem, quod tua p-e violencie, qua minus iuste villam clamasti, habeo damnum decem marcas.
DokMp I p. 380 (a. 1413) : incolis ... civitatis ... damus iudicandi et sentenciandi supra p-e violencie facta in civitate nostra ... plenam ... potestatem.Ita saepissime. Glossa Pol.
StPPP II p. 255 (a. 1420) : venientes violenter cum p-e alias «codlo» ... inflixerunt sibi tria wlnera.
Ib. p. 414 (a. 1436) : contumaces in termino contra ... abbatem ... pro violenta p-e alias «za godlem».Ita saepius. Cf. PROCLAMATORIUS II.
2.
zawołanie herbowe; vox, qua milites
eiusdem gentis in proeliis
se convocabant
StPPP VII p. 294 (a. 1313) : de clenodio Strzemen et de p-e Lawssowo.
KodKKr II p. 27 (a. 1367) : heredes ... decimas ... soluere non tenentur cum sint de genere milicie et nobilitatis et haberent clenodium proprium et p-em specialem.Ita vulgo. Glossae Pol.
StPPP VII p. 475 (a. 1400) : p-is ... wlgariter «zawolana».
RotPozn p. 349 (a. 1419) : esset ... p-e alias «zawolana» Gero.Ita saepius.
Iuncturae selectae
a.
nominales
v.
gr. aliquis (frater) de sua
proclamatione (
RotKość
p. 359,
a. 1420
;
AGZ XIII
p. 4,
a. 1436).
b.
verbales,
v.
gr. proclamationis alicuius esse (
RotPozn
p. 159,
a. 1400
et saepius); proclamatione aliqua esse (
ib.
p. 349,
a. 1419)
, gaudere, potiri, utifrui (
AUnii
p. 190,
a. 1413)
; de aliqua proclamatione esse (
StPPP VII
p. 290,
a. 1404
et vulgo), oriri (
ib. II
p. 241,
a. 1419)
, procedere (
ib. II
p. 116,
a. 1401
et saepius).
Cf.
CLAMATIO
,
EXCLAMATIO
supra III1336,55 sqq.,
PROCLAMA
II.
3.
milit.
hasło;
classicum, signum,
tessera
MPH II p. 900 (a. 1410) : rex ... verba ... p-is in bello militibus hec indixit: «Cracow», «Wylno».
B.
ogłoszenie, obwieszczenie, podanie do publicznej wiadomości; promulgatio, praeconium
KodMp III p. 51 (a. 1342) : sculteti ... habebunt in eadem civitate omnia iura ... cum mercimoniorum depositione et fori p-e.
AGZ XVII p. 515 (a. 1502) : testificatus est ... Ioannes ... p-em et notificacionem.Ita saepius.
N. in
imagine
MATTH. Rat. p. 50 : hoc est signum, testimonium ac quae dam p-o bonitatis, iustitiae et pietatis Dei.
Praec.
1.
bellica, generalis, expeditionis (ad
expeditionem):
KodPol II p. 274 (a. 1346) : dummodo generalis p-o omnium terrigenarum ... fuerit p-a ... seruire tenetur scultetus.
DokMp I p. 345 (a. 1407) : volumus, ut ad omnem generalem p-em expeditionis unum equum ... tribuat scultetus.Ita saepius. Cf. PROCLAMO I B 1.
2.
iur.
urzędowe ogłoszenie czegoś
przez woźnego; praedictio praeconis
StPPP VIII p. 656 (a. 1399) : post p-em officialis.Ita saepius.
Praec.
terminorum
sim.
ArPrawn X p. 11 (a. 1392) : Petrassius .. non comparuit in lotermino post p-em terminorum contra Nicolaum.
Ib. p. 403 (a. 1413) : advocati ... acusaverunt contumaciam ... Cristini ... pro eo, quod post p-em terminorum iuri non paruit.Ita saepe. Glossa Pol.
DecrICC I p. 191 (a. 1464) : p-em audiens alias «wspowyedzyenye» vendicionis eiusdem hereditatis.
Additur
publica (
APozn I
p. 113,
a. 1445
;
JAC. PAR.
Serm.
fol. 89b
et saepius).
Iuncturae selectae
proclamationum edicta publica (
CorpJP III
p. 12,
a. 1506
:
universi edictis p-um publicis ... fuerunt vocati),
per proclamationem fieri (
OSTR. p. 126 : aequum est, ut per p-em fiat, ne quis audeat mendicare).
Locut.
proclamationem facere
ogłaszać;
proclamare
KodWp VIII p. 251 (a. 1423) : ibi veniens ministerialis et fecit p-em, ut veniret ... Wolkow.
DokMp VII p. 246 (a. 1428) : ut quispiam ... facta p-e versus partes opidorum ... lapides ... deducere ... presumat.Ita saepius.
Item sq.
quod (
JAC. PAR. Serm.
fol. 89b
).
N. sensu
praegnanti
proclamationem facere
ogłosić zajęcie posiadłości na zabezpieczenie
pretensji; declarare se pignus
capere
KsgZPozn p. 414 (a. 1405) : super receptione bovum... minus iuste sine dampno non faciens p-em, wlgariter «ne wywolawszi» predictam hereditatem.
3.
zapowiedzi przedmałżeńskie; sponsalium in
ecclesia pronuntiatio
RHist I p. 115 (a. 1406) : contigit ... quomodo sponsalia ... proclamantur et ad duas protelantur septimanas, ex quarum prorogacione ... rixe excitantur ... de cetero tales p-es esse non debeant.
ConcPol V p. 264 (a.1407) : nullus aliquas personas matrimonialiter copulare debeat, nisi bannis, hoc est p-bus ... precedentibus.Ita saepius. Cf. PROCLAMO I B 3.
II.
wezwanie, pozwanie, zwł. do
sądu; advocatio, praec. in ius
AKapSąd II p. 27 (a. 1466) : episcopus ... p-e et facta atque executa, citato non comparente ... ad instanciampartis prefatumNicolaum pronuntiavit contumacem.
StPPP XI p. 251 (a. 1470) : scultetus fecit sibi iusticiamiuxta p-em ipsius tamquam ad furem.
AGZ XVIII p. 121 (a. 1475) : interfeccionem ... ministeriali ... obduxerunt et super te p-em circa sepulturam fecerunt.
Inde fere i.q.
oskarżenie; accusatio
IurMas II p. 141 (a. 1511) : talis post vltimam p-em inscriptam suam innocenciam coram principe declarare debet.
Paulo infra: ille proclamatus a p-e, a sessione et capitis solutione erit liber.
StPPP VI p. 273 (a. 1525) : qui ... bonae fame ipsorum p-e nocere voluerint.Ita saepius.
III.
wygnanie; exilium,
proscriptio
AGZ XIV p. 412 (a. 1454) : «wywołanie»p-o Suhorowsky.
CracArt II p. 469 (a. 1547) : bannum predictum ac p-em tollendum et abrogandum antiquandumque duximus.Cf. PROCLAMO III 1.
Constr.
ad I – III:
a.
sq.
gen.
,
cf.
supra 1218
,
51
et
1219, 4
et saepius.
b.
sq.
ad,
cf.
supra 1219
,
52
. c.
sq.
circa,
cf.
supra 1219, 54.
d.
sq.
super
c.
acc.
,
cf.
supra 1219,54.
e.
sq.
enunt
obi.
c.
tamquam :
CorpJP III p. 137 (a. 1510) : homines p-es faciunt, tamquam nos denuo bellum ... inferre vellemus.f. sq. enunt. obi. c. ut, cf. supra 1219,27.
IV.
singulare: wywoływanie po nazwie; actus nominatim
exclamandi
ŻupKr p. 577 (a. 1518) : p-o nihil aliud est nisi advocacio expressa laboratoris in aliquo opere, ut veniat accipere mercedem ... sui.
Ib. p. 575 (a. 1518) : p-es sepi: Apostolski, Altarista, Bochenek.Cf. EXCLAMATIO supra III 1337, 6 sqq.