- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- Ha.
- K.
I.
1.
próba, doświadczenie, badanie; experimentum,
experientia.
Occ.
constr.
sq.
in
c.
abl.
PEREGR. fol. C IVa : in ... ponte erat p-o.
Praec.
α.
próba, badanie zawartości kruszcu w monecie; nummorum examinatio
RHist IX p. 275 (a. 1502) : palatini ... Cracouiam descendant monetam ... probaturi ... et fiet p-o ad minus in presencia duorum ciuium.Cf. PROBA I 2, PROBO I 1.
β.
experimentalis :
ArHist V p. 108 (a. 1452) : data est utrique coniugum p-o experimentalis ... ut ... vir realiter ostendet suam potentiam in ea.
γ.
eccl.
okres próby w zakonie, nowicjat;
tempus, quo vitae religiosae
candidati experimenta subeunt
ArHist V p. 210 (a. 1430) : quot monachi sunt ... sacerdotes, quot ... in minoribus et quot in p-e.
JAC. PAR. RefEccl p. 69 : novitiorum in anno p-is et post noviter arreptam professionem neglectam debitam curam.
Id. Var. I p. 117 : beatus Benedictus novicio ter in anno p-is iubet legi ... regulam.Ita saepius. Cf. PROBA I 3 b.
II.
1.
dowód, udowodnienie, argument; ratio,
argumentum.
Praec.
iur. dowód
sądowy; actus coram iudice
probandi
KodWp II p. 260 (a. 1308) : quandocunque contingerit, quod aliquis ... veris p-bus et documentis ab episcopo ... evinceret eandem villam et ostenderet esse suam.
Lites I p. 37 (a. 1320) : nullus debet condempnari nisi legitimis p-bus convictus.Ita saepissime. Glossae Pol.
AGZ XV p. 9 (a. 1457) : ad audiendam p-em alias «dowodu».
Ib. XIX p. 401 (a. 1492) : videre p-em alias «dovod».
Ib. XVIII p. 428 (a. 1498) : audire documentum possesionacionis et p-is alias» dowodv oszyadlosczy».
Syn.
et iuxta posita
acta (
AKapSąd II
p. 214, a.
1458)
, confessio (
DŁUG. Hist. IV
p. 287
)
, documentum (
KodWp II
p. 260,
a. 1308)
, munimentum (
ArPrawn VI
p. 126, a.
1554)
, protestatio (
APozn II
p. 293, a.
1495)
, recognitio (
StPPP VI
p. 411, a.
1530)
, testimonium (
KodUJ II
p. 196, a.
1459).
N. c. negatione
ZabDziej II p. 5 (a. 1482) : ob non p-em quadraginta marcarum pro sua eclesia ... legatarum.
Ib. p. 12 : occasione non p-is convente domus apud honestum Paulum.
Distinguitur a. iuratoria (ZabDziej III p. 527, a. 1498) , iuridica ( DokKKr I p. 102, a. 1378 et saepius), legitima ( Lites I p. 37, a. 1320 et saepius).
b.
litteratoria
et
abs.
pismo zawierające dowód, świadectwo;
litterae demonstrationem, argumentum continentes
CracArt suppl. II p. 106 (a. 1439) : focariam ... dominus ab instancia Andree ... in defectu p-um absolvit.
ZabDziej II p. 32 (a. 1483) : p-busque super toxico et veneno ... sartori ... dato visis.
ArPrawn VI p. 130 (a. 1554) : litteratoria p-o in limitatione bonorum regalium procedere non debet.Cf. PROBATORIUM.
c.
realis
dowód rzeczowy;
quae re nititur
ŹrWaw I p. 64 (a. 1480) : visis ... litteris et realibus p-bus possessionis continuate.
d.
testium (KodKKr I p. 38, a. 1250 ; StPPP VIII p. 249, a. 1388 et saepius).
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
gen.
c.
sq.
cum :
StPPP VI p. 75 (a. 1512) : decrevit ... p-em alias «dowod» cum lucro.d. sq. de :
StVic p. 395 (saec. XV in.in) : de meritis parcium ... litigancium p-bus receptis.
KsgPrzKr II p. 107 (a. 1541) : adferat ... legitimas p-es de eo, quod sit iam liber ... ab servitiis.e .sq. in c. abl. , cf. supra 41. f. sq. pro :
AGZ XV p. 9 (a. 1457) : ad audiendam p-em alias «dowodu» pro bonis ipsorum.g. sq. super :
MATTH. Lect. I p. 57 : dubitatur de p-e beati Thome super IVo;cf. etiam supra 1190, 39.
Iuncturae verbales notabiliores
α.
probatio fit, it (alicui :
CracArt II I p. 57, a. 1551 ; opp. deperit:KodTyn p. 296, a. 1439).
β. probationem(-es)
afferre (
KsgPrzKr II
p. 107,
a. 1541)
, allegare (
Lites I
p. 10,
a. 1320)
, habere (
ArPrawn V
p. 460,
saec. XV
ex.)
, nominare (
Dogiel IV
p. 252,
a. 1526)
, offerre (
KodKrak
p. 139,
a. 1401)
, (re)producere (
Lites I
p. 10,
a. 1320
;
AKapSąd II
p. 214,
a. 1458)
γ.
probationem (alicui) admittere
(
ArPrawn
I
p. 277,
saec. XV
; item aliquem ad
probationem:
Lites II
p. 272,
a. 1413)
, decernere (
AKap
p. 147,
a.
1557)
, indicere (
AKapSąd III
p. 217,
a. 1422)
;
porro recipere (
ArPrawn V
p. 460,
saec. XV in.in)
.
δ. probationibus (com)probare
(
DokKKr I
p. 102,
a. 1378
;
ArHist V
p. 107,
a. 1452
;
AKapSąd III
p. 161,
a. 1512)
, confirmare (
AKapSąd III
p. 161,
a.
1512)
; item aliquem (aliquid) convincere (
Lites I
p. 37,
a. 1321)
, evincere (
KodWp II
p. 260,
a. 1308).
Opp.
in probatione(-bus) deficere (
KodMp
II
p. 255,
a. 1324
;
StPPP VIII
p. 242,
a. 1388
et saepius;
etiam probationis defectus:
CracArt
suppl. II
p. 106,
a. 1439)
.
2.
poświadczenie, potwierdzenie; comprobatio,
confirmatio.
N. meton.
pismo stwierdzające, że ktoś się dobrze prowadził; litterae quibus alicuius boni mores commendantur
StPPP XI p. 206 (a. 1444) : coram ... iudicio ... posuit suas p-es seu litteras conservatorias ... quomodo se honorifice et honeste conservavit.Cf. PROBAMENTUM et CONSERVATIO
III.
log. dowodzenie,
dowód; comprobatio, argumentatio, actus rationibus confirmandi
GŁOG. Don. fol. A IIIb : p-o est minus noti per maius notum declaratio.
Id. Anal. fol. BB IIIa: possumus ... concedere p-em argumenti non universaliter sed particulariter.
Id. ExLog fol. 10a : genera propositionum sumuntur penes p-em et illacionem.
Ib. fol. 63a : omnis ... elenchus debet esse probativus, p-o ... debet esse ex nocioribus praemissis.Ita saepius.
Iuxta ponitur
declaratio (
WROCŁ. Dial. fol. G
Ia)
, manifestatio (
GOST. Th. fol. a VIIa)
.
Dicitur
inductiva (
BYSTRZ. Anal. Post. fol. a Vb)
, scholastica (
MatFil II
p. 16, a.
1413-1414)
, universalis (
BYSTRZ. AnalPost fol. e IIb).
Locut.
notabiliores
a. ad probationem dicere (
BYSTRZ. ParvLog fol.
A IIa
;
Ib. fol. L IVa
;et saepius;item
in probatione:
MatFil II
p. 18, a.
1413-1414)
, sumere (
BYSTRZ. AnalPr fol. n IIa).
b. aliquid ex probatione accipere (
STOB. Parv. fol. E VIa).
c.
pro probatione (sup)ponere (
BYSTRZ. AnalPost fol.
g Ib
et
fol. h Ia
).
Constr.
a. sq.
abs. b.
sq.
gen. c.
sq.
locut.
adv. in
contrarium (
WŁODK.
ScrSel III
p. 30
;
OSTR.
p. 130
)
;.