- F.
- Th. (rec.),
- Bl.
- Dc.
- L.
- N.
- K.
- O.
I.
zaczynać, rozpoczynać;
incipere, suscipere,
incohare
VITELO Persp. (U) I p. 233 : cuiuslibet trigoni duo latera producta aliud trigonum priori simile p-ant, lateribus positione et situ transmutatis.
Ib. p. 269 : omnis pyramidis ... linee longitudinis ... producte quoque aliam similem pyramidem p-ant, cuius linee longitudinis ... priori pyramidi modo contrario se habent.Ita saepissime.
N. figuram
etymologicam
ArPrawn I p. 218 (saec. XV) : nam providius michi censeo principium minime p-re, quam p-ta non conducere reverenter ad finem preintentum.Occ. phil. fere i.q. dawać początek, stanowić źródło, powodować; principium esse alicuius rei, aliquid efficere
GŁOG. Anim. fol. 69b : sensus et intellectus et appetitus p-ant motum ... imperant motum, sed motiua virtus exequitur motum.
Ib. fol. 137a : esse fluit ab essentia, sic et operatio rei a potentia, ipsa enim potentia p-at actum suum sicut essentia p-at esse.Ita saepius in textibus phil. saec. XVI.
Syn. et
iuxta posita
causare (
GOST. Th. fol. a VIa)
, constituere (elementaliter
ib.
).
Opp.
imperare (
GŁOG. Anim. fol. 69b).
Dicitur
principiandi modus (
STOB. Parv. fol. A
IIIb)
, ratio (
ib. fol. B IIIb).
Praec.
1.
mediopass. zaczynać się; initium capere,
incipere
StKapWł p.3 (a. 1500) : quae ... statuta ... p-buntur feliciter tenoribus infrascriptis.
2.
intrans.
zaczynać, rozpoczynać; incipere,
aggredi, incohare
CodEp I 2, p. 266 (a. 1472) : quo solo rege et me in cubiculo existente his p-vit verbis etc.
DŁUG. LibBen I p. 530 : custos et ... praebendarii ... alteratis vicibus et vicissitudine ordinaria percipiunt decimas, circulariter et rotunde in hunc modum p-ndo, nam custos percipit per se et sua custodia duas decimas.Occ. in theologia wygłaszać pierwszy wykład (o dopuszczonych do bakalaureatu na wydziale teologicznym); primam lectionem habere (de bacalaureandis in facultate theologica)
Concl. p. 117 (a. 1512) : baccalarii in theologia p-ntes et sentenciarii loco prandii ... dabunt Universitati ... octo florenos: p-ntes octo florenos et sentenciarii octo (ad rem cf. ib. adn. 2 ). Cf. etiam supra V 315,25 sqq. et PRINCIPIUM IIB.
Constr.
a.
abs.
,
cf.
supra 1149, 23.
b.
sq.
abl.
,
cf.
supra 1149, 42
et infra 9
et
DŁUG. Hist. III p. 301(= V p. 325 ed.nov.) : ecclesiam ... pulcherrimo opere et muro coctili p-asset.Ita saepius. c. sq. ab :
WROCŁ. EpitConcl fol. h IIa : omnia ... sunt ab Ipso Deo p-tae.d. sq. cum :
*SSrSil VII p. 152 (a. 1467) : in nos p-tum est cum omni crudelitate et dampnificacione.e. sq. de :
DŁUG. Hist. III p. 514(= VI p. 212 ed.nov.) : ecclesiam... regali sumptu de muro p-ant.f. sq. in c. acc. , cf. supra 7 et 1149,45. g. sq. in c. abl. , cf. supra 1149, 51. h. sq. acc. c. inf.
ExPhys fol. d IVb : principia ... p-ant rem fieri.
II.
confunditur
c.
voce principandi:
MPH II p. 820 (a. 920) : huius tempore Spitigneus dux Bohemorum iuste et religiose p-itur.
DyplMog p. 77 (a. 1382) : cum volumus, ut eum per quem p-amur in terris, pro nobis intimius interpellent.