- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- L.
- K.
I.
adi.
1.
a.
pierwszy, pierwotny, najwcześniejszy,najdawniejszy, początkowym najstarszy,
primordialis, principialis,
priscus, pristinus, antiquissimus.
Dicitur praec. de
Ecclesia (vulgo), sed etiam
v.
gr. de collegio apostolorum (
KomPolit
p. 198, a.
fere 1433)
, patri
bus (
JAC. PAR.
RefEccl
p. 86
)
; etiam de fundatione (
KodPol II
p. 760, a.
1349)
, privilegio (
KodKKr II
p. 45, a.
1372),
sim.; item de hominibus,
v.
gr. de fundatore (
DokMp V
p. 181, a.
1417
et saepius),
possessore (
AGZ XV
p. 447, a.
1467)
, rectore (
AGZ V
p. 136, a.
1444),
sim.
N. phil.
de
causa (
VITELO
Epist.
p. 7
)
, materia (
GŁOG. Anim. fol. D Ib).
b.
pierwszy, poprzedni;
primus, praecedens
RachJag p. 65 (a. 1390) : ista bina Quatuortempora faciunt maiorem censum quam p-orum Quattuortemporum.
KsgPrzem I p. 69 (a. 1416) : allodium erat comparatum pro pecuniis p-i mariti dominae.
AGZ XV p. 508 (a. 1479) : Margarita cum filia sua Barbara, filia ipsius Iaroslai, p-i viri.
2.
a.
najważniejszy, główny; praestans,
praecellens, praecipuus.
b.
gram.
et log. podstawowy, od którego
derywuje się pochodne; principalis, a quo alia derivantur
(saec.
XV in. ).
Opp.
derivativus (
GŁOG. Don. fol. k IVa
et saepius). Eodem sensu primitivae speciei
(
BYSTRZ. Log. fol. x IIIa
et saepius).
Cf.
infra II
2 et
PRIMAEVUS
II 1
a.
II.
subst.
1.
primitivus,,
-i
m.
a.
syn pierworodny; filius
primogenitus.
b.
przodek; antecessor
KsgHenr p. 69 (a. 1227) : quorundam p-orum nomina, per obliuionem ignorata, hic non sunt posita.
Ib. p. 94 (a. 1293) : nostri p-i uillas predictas ... primo locauerunt, cum adhuc ibi essent silue.
2.
primitivum,,
-i
n.
gram.
t.t. wyraz podstawowy, od którego derywują się pochodne; vox primae positionis, unde aliae voces derivantur (saec. XV- XVI)
.
Cf.
supra 12
b.
N.
meton.
WŁODK. ScrSel II p. 237 : Templarijs, a quibus derivantur isti fratres Cruciferi tamquam a suis p-is.