- F.
- G.
- S.
- Dc.
- L.
- A.
- N.
- K.
- O.
AKapSąd II p. 72 (a. 1428) : ut nullus ipsorum permittet ludere taxillos in domibus ipsorum.Cf. infra 406,38. 1. pl. ind. perf. act. permissimus:
KodMp IV p. 105 (a. 1406) : sibi ... castrum ... redimere permissimus et dedimus.3. sg. ind. fut. II act. permitterit:
AGZ XVIII p. 446 (a. 1502) : si ... Elizabeth ... non solverit et ob hoc se cittare permitterit ... respondere ... debet.]
I.
A.
animantes
1.
pozwolić przejść, przepuścić;
transire
admittere.
Constr.
a.
sq.
acc.
nominis urbis, v.gr.
Cracoviam (
KsgKaz
p. 429, a.
1398)
. b.
sq.
in
c.
acc.
c.
sq.
per :
IurMas II p. 60 (a. 1496) : gentes nullas ... per terras suas p-re ... debeat.
Tom. III p. 142 (a. 1514) : mercatores per Miedzirzecz p-i non deberent.d. sq. versus :
Tom. II p. 204 (a. 1513) : Turei ... negotiatores ... versus Leopolim p-ndi sunt.
2.
puścić wolno, uwolnić;
liberum
mittere.
Additur
libere et secure (
DokKujMaz
p. 279, a.
1455).
N.
iur.
(liberum ac) absolutum
(vel
quietum)
uwolnić od roszczeń sądowych; a vindiciis
liberare
KsgKaz p. 178 (a. 1386) : civitatem p-sit absolutam pro causa II marcarum pro quibus citaverat consules.
KsgPrzem I p. 59 (a. 1415) : Iohannes ... promisit... Katherinam ex parte domus liberam ac quietam eviterne p-re.
B.
res
1.
rozciągać; extendere
IurMas II p. 126 (a. 1507) : capitaneus inhibuit ... ad recia ... venari p-sa.Pass. rozciągać się; se extendere.
N. de
colore: ad albedinem
bieleć;
albescere
THOM. Med. p. 195 : color faciei et corporis ad albedinem p-atur et tumescunt facies.
2.
rozpuszczać;
dissolvere
StMed XVIII/2 p. 170 (saec. XV in.in) : infundatur bitumen ... tenue in aqua p-sum.
3.
piscinam
spuścić wodę ze stawu;
aquam e piscina emittere
AGZ XIII p. 39 (a. 1437) : si iste piscine starent p-se, libere peccora et peccuda in ipsis ... comedent gramina.
Ib. XII p. 136 (a. 1445) : quas piscinas in anno presenti Dauidowsky p-at, sicuti mos est piscinas p-ndi (cf. ib. XIII p. 197, a. 1446).Glossa Pol.
ib. XII p. 307 (a. 1446) : Nikel debet p-re ... «spusczycz» predictas piscinas et pisces prandere.
4.
zapuścić (niosy);
promittere (capillos)
DŁUG. Hist. V p. 471 : mollitie ... cum feminis certare, capillo ex caesarie p-so.
Additur
crescere
ib. II p. 255(= III p. 282 ed.nov.): Henricus dux ... barbam in conversorum morem crescere p—sit.
II.
A.
1.
dopuścić, pozwolić, dać zezwolenie;
concedere, sinere,
potestatem dare.
Syn.
consensum praebere
(
DokMp I
p. 293, a.
1399).
Indicatur cui
a. sq.
dat. b.
sq.
acc.
N.
log.
se simul :
BYSTRZ. Log. fol. s IVb : oppositio incomplexa est repugnantia duorum extremorum ... non p-ntium se simul et semel in eodem respectu eiusdem.
WROCŁ. Dial. fol. I IIb : oppositio ... duorum extremorum non p-ntium se in eodem subiecto simul et respectu eiusdem compati.Occ. sq. dupl. acc.
PommUrk I p. 488 (a. 1329) : omnipotens Deus hos maleficos non p-sit impunitos. Indicatur quida. sq. gen. gerundii
KodWp II p. 9 (a. 1288) : p-ntes ... artifices cuiuscunque fuerint operis, ibidem manendi, suum artificium libere operandi.
Dogiel I p. 382 (a. 1453) : debemus ... subditos nostros ... prohibere nec eosdem praemissa faciendi aut intentandi p-re.
ZabDziej IV 1, p. 36 (a. 1550) : liberi ... Bartholomei ... suum patruum in eius bonis pacifficum fecerunt ac in eis libere manendi ac utifruendi p-serunt.b. sq. acc. c. sq. ad :
ArHist V p. 399 (a. 1496) : domum ... reparare ... neque ad ... aliquam ... corruptelam seu aque stillationem p-re tenebitur.
DokListPł II p. 287 (a. 1545) : dominacio vestra non p—it illos ad ternariorum de exactione ducillorum percepcionem.d. sq. circa :
LiegnUB p. 102 (a. 1345) : volumus ... nostros ciues circa ... singula jura ... p-re, p-sos confortare, confortatos perpetuo conseruare.
Dogiel I p. 539 (a. 1396) : ut ... circa terras et castra ... p-at pacifice et quiete dux.e. sq. in c. abl.
MARTIN. OP. Marg. fol. r Vb : femine propria voluntate castitatem vouentes si nupserint, sunt in matrimonio p-nde.
Dogiel I p. 26 (a. 1517) : in predictis eorum privilegiis, juribus ... status in regno Bohemiae ... gratiose p-re et inviolabiliter observare.Ita saepius. f. sq. inf. g. sq. quod.
2.
zesłać, dopuścić (o Bogu); admittere (de Deo).
Additur
in (super) aliquem,
v.
gr.
mortem;
item
adversitates (
Tom. VI
p. 92, a.
1522)
, damnum (per grandines :
AKapSąd III
p. 360, a.
1471)
,
flagellum suum (
ArPrawn I
p. 487, a.
1564)
,
infirmitatem
(
ib.
p. 279, a.
1553)
, hostem (sua permissione :
Dogiel I
p. 17, a.
1462),
etiam
aquam
(
KsgŁawWar
p. 100, a.
1459) , nivem (violenter:
AGZ XIV p. 401, a. 1454). Occ. constr. sq. quod:
ZabDziej I p. 80 (a. 1467) : si ... Deus super me p-ret, quod de hoc seculo emigrarem.
3.
iur. dopuścić
do jakiejś czynności prawnej,
zwł. do złożenia
świadectwa, przysięgi; potestatem
dare aliquid coram iudice
peragendi (praec. iurisiurandi
vel testimonii praestandi)
StPPP VIII p. 105 (a. 1384) : terminum ... quod citauit ... et non p-sus agere esset.
Ib. p. 289 (a. 1388) : Petrus ... binum XV contra ministeriales, quia eos p-sit iurare contra Msczugium.
Ib. p. 644 (a. 1399) : Derslaus ... Stanislaum pro una sexagena dampni iurare p-sit (ed. promisit, cf. tamen supra Derslaus ... Stanislaum ad iuramentum ... admisit).Ita saepius. Cf. supra 404,40.
N.
testes :
KsgGrWp II p. 300 (a. 1399) : Pascho circa crucem p-sit Derzkoni suos testes sine juramento.
Simili sensu
in testibus :
StPPP VIII p. 138 (a. 1385) : p-sit in ... quinque testibus.Cf. item ib. p. 191 (a. 1386).
B.
1.
oddać, przekazać;
tradere, dare
KodMaz(K) p. 503 (litterae spuriae a. 1242 esse dicuntur) : villam nostram ... plebano ... damus, donamus, iure perpetuo p-imus.
TPaw IV p. 62 (a. 1399) : mihi p-sit tunicam ... Nicolaus pro media sexagena, hoc mihi dedit pro meo servicio.
ConcPol V p. 261 (a. 1407) : nullus ipsorum p-et vel resignet beneficium nisi in manibus nostris.Ita saepius.
N.
locut.
iustitiam alicui
wymierzyć sprawiedliwość;
i.q. administrare
Dogiel I p. 554 (a. 1512) : parti ... deferenti iustitia immediate ... p-i atque administrari ... debeat (cf. ib. p. 33, a. 1538).
2.
powierzyć, polecić;
mandare, committere,
v. gr.
se gratiae (vel arbitrio) alicuius (
DŁUG.
Hist. III p. 372 = VI
p. 57
ed.nov.
;
Tom. VI
p. 181, a.
1522),
item iudicium oculis (
DŁUG. Op.
p. 39
)
, probam gustui
(
ib.
p. 239
), rem consilio (i
d. Hist.
I
p. 485
).
N.
locut.
α.
suae libertati
udzielić swobody;
libertatem dare
MARTIN. OP. Marg. fol. m Ib : mala voluntas non est p-nda sue libertati.
β.
loco proverbii
vela ventis
zdać się na łaskę losu; sorti se
committere
Tom. VII p. 161 (a. 1525) : p-nda sunt vela ventis.
3.
zaniechać, darować, przebaczyć;
condonare, dimittere.
Syn.
dimittere,
relaxare (
*Dogiel IV
p. 174, a.
1466)
, indulgere (
AKapSąd I
p. 416, a.
1455
;
cf. infra 6).
;
N. iur.
KsgGrWp II p. 295 (a. 1399) : capitaneus p-sit omnes penas suas in Geligowo Bronislao de quatuor decem marcis.
ArPrawn X p. 481 (a. 1416) : Machna non indulsit sibi Ursulae neque p-sit iuramentum super pecuniis.
AGZ XIV p. 205 (a. 1446) : Olechno ... luit sex scotos iudicio et adversa pars p-sit.
III.
fungitur vice verbi
a.
mittendi:
ARect I p. 634 (a. 1523) : dominus decreuit cittacionem contra eundem p-ndam.
*Dogiel I p. 36 (a. 1538) : regi has literas ... p-simus.
b.
admittendi:
WilkLub p. 1 (a. 1410) : quicunque pisces ... emerit ad forum non p-ndas una sexagena ... puniatur.
CodVit p. 717 (a. 1426) : serenitati vestre ad presentandum non sunt p-se litterae nostrae.
c. committendi:
PrzMog p. 52 : cum non p-serim contumacie culpam.
AGZ XVIII p. 394 (a. 1498) : si ... intromissionem denegaret vel iniuriam p-ret.
d. promittendi:
KodKKr II p. 311 (a. 1406) : Petrus ... vna cum suis... successoribus... indempnes reddere ... astricti sunt ... et coram nostra celsitudine p-serunt (nisi leg. promiserunt).
IV.
sensu subobscuro
StPPP VIII p. 202 (a. 1386) : Jacussius ... capelanum sue curie habet ponere contra Marsalconem, in uigilia terminorum confessus est; Jasco p-sit pro medietate.