- F.
- G. (rec.),
- Bl.
- S.
- B.
- L.
- A.
- N.
- K.
I.
A.
1.
strata, utrata; actus
perdendi, amissio
BRUNO Qfr p. 74 : cum iam prope vitęmeę stare ... non dubitassem.
KodWp I p. 273 (a. 1252) : auditis huius ... p-is ... causis ... claustro ... villam possidendam ... confirmamus (cf. ib. supra : fratres ... ipsam sortem licet inviti reliquerunt desertam).Occ. sensu praegnanti: zagrożenie utratą; amissio impendens
AKapSąd II p. 727 (a. 1507) : litteras ... nemini ad deferendum huc propter pericula viarum et p-em ipsarum credere audet.Meton.: rzecz utracona, zguba; de re perdita
AGZ XVI p. 229 (a. 1490) : habemus ibi p-em nostram quam vollemus ([sic!) ]arrestare.
N.
formulas iur.
α.
sub poena perditionis
iudicis sententia amissione decreta (
*CodEp II p. 277,
a. 1431)
; simili sensu
sub (amissione et) perditione :
PommUrk IV p. 136 (a. 1304) : quam ordinationem ... tenere obligabimus nos ... duci sub argenti centum marcarum p-e.
KodKrak p. 237 (a. 1459) : ne merces ducere ... presumant ... sub amissione et p-e rerum et mercanciarum.
β.
ad (in) perditionem
na przepadłe;
perpetuo amittendum
DokMp VIII p. 357 (a. 1362) : qui ... contrarium fecerint, in p-em bonorum suorum se sentiant ... fecisse.
ArPrawn VIII p. 96 (a. 1406) : marcam dabit ... sub tribus bobus ad p-em receptis.Ita passim. Glossae Pol.
StPPP II p. 446 (a. 1439) : octuaginta marce debent ibi remanere «we zgubą»alias in p-em.
AGZ XIV p. 148 (a. 1444) : sex boves recipere debet, qui transibunt in p-em alias «ve szguba».Occ. pl.
ArPrawn X p. 167 (a. 1406) : in pena ... sibi tenetur ac ad p-es utilitatum, quas estimant ad XII marcas.
Simili sensu
in vim (perpetuae) perditionis (
Dogiel I
p. 542, a.
1417
;
AGZ XIII
p. 10,
a. 1436
et saepius; glossa
Pol.
ArLit VII p. 295, a. 1497 : pecunias ... in vim p-is alias «w zgubne ymyą» recipere debebit),itemnomine (in nomen) perditionis, cf. supra VI 716, 31 sqq. iuncturae verbalesaliquid in (ad) perditionem (nomen vel vim perditionis) arrestare ( Dogiel I p. 542, a. 1417) , capere ( AGZ XIII p. 434, a. 1464 ; recipere: ArPrawn VIII p. 96, a. 1406) , dare (intromissionem: AGZ XIII p.10, a. 1436) , mittere ( ARect I p. 534, a. 1514), item (de rebus) remanere ( StPPP II p. 446, a. 1439) , transire ( ARect I p. 504, a. 1513) .
2.
brak, ubytek, szkoda;
imminutio, damnum
KsgSądWar p. 28 (a. 1452) : si fuissent aliqua dempna vel p-o ... michi erit.
ArHist XI p. 486 (a. 1461) : molendina steterunt ... propter p-em aque.
Tom. XIV p. 598 (a. 1532) : in igne de aere p-o esse consuevit.Pl. (meton.): ubytki; defectus
ArHist IX p. 277 (a. 1504) : computatis ... p-bus metalli in infusione, cusione et dealbatione.
CorpJP III p. 63 (a. 1507) : fusionis et monetarum in cussorio tum etiam dealbationis p-es conscribat officialis .
N. constr.
(ad 1-2):
a.
sq.
gen.
b.
sq.
circa :
KodMp II p. 178 (a. 1290) : eorum fratrum p-em circa predictam civitatem in melius reformare cupientes.c. sq. de, cf. supra 36. d. sq. in c. abl.
ZabDziej I p. 71 (a. 1462) : in quibus rebus ... Paulus ... quesivit suam p-em.
B.
1.
zniszczenie; deletio
AGZ XIII p. 264 (a. 1448) : pro aratione «copczow» ([i. tumulorum) ]et pro p-e signorum in arboribus (nisi leg. percussione).
N.
marina
zatonięcie okrętu;
navis gurgite maris immersio
CorpJP III p. 451 (a. 1519) : licitum est civitatis hominibus ... eliberare bona huius modi de p-e marina.
2.
personae
morderstwo; homicidium
KodWp II p. 159 (a. 1298) : omnes ... causas iudiciarias ... sive sint pecuniarie vel in p-e persone vel in cuiuslibet membri lesione ... habeant iudicare.
II.
zatracenie, zagłada, zguba (moralna); exitium, ruina (sensu
spirituali e Vlg.
Prov. 15,11 et vulgo)
ArHist V p. 297 (a. 1392-1432) : ad abolendum humane p-is conscriptum lege peccati cirographum.
Praec.
in locut.
α. perditionis filius
(e
Vlg.
Ioan. 17,12
Ebo
p. 68
;
KodWp II
p. 408, a.
1327
;et saepius).
β. perditionis secta
(e
Vlg.
2. Petr. 2,1
ZABOR. Tract.
p. 29
),
item populus (
CodPom I p. 101, a.
1176)
.
N.
formulam iur.
sub perditione animae suae
pod sankcją wiecznego potępienia; damnationis aeternae periculo
AKapSąd II p. 393 (a. 1459) : possum bene dicere sub p-e anime mee.iuncturae verbales notabiliores (ad I-II): a. perditio est ( Tom. XIV p. 598, a. 1532) , fit ( AKapSąd I p. 416, a. 1455) . b. perditionem habere ( StPPP IX p. 27, a. 1424) , incurrere ( AKapSąd II p. 432, a. 1469) , sibi superducere ( ZABOR. Tract. p. 29 ) . c. in perditionem prolabi ( PommUrk III p. 347, a. 1298) , aliquem inducere ( CracImpr p. 11, a. 1485), item in perditionis gurgitem se inmergere ( DŁUG. Op. p. 46 ) .
III.
iur.
t.t.
causae
et
abs.
:
przegranie sprawy w sądzie; causa in iudicio
amissa
IurMas I p. 29 (a. 1377) : omnis homo ille, qui non fuerit circa accionem ... ad p-em neque ad penam iudicaritenetur nec causam suam perdet.
StPPP VIII p. 77 (a. 1382) : terminum habent ad secundos terminos post colloquium ... sine dilacione et p-e.
Ib. p. 252 (a. 1388) : debet cras comparere contra Imramum ... sub p-e cause sue.Ita passim.
Opp.
acquisitio (
StPPP VIII
p. 372, a.
1394
et saepius), lucrum (
ib.
p. 373, a.
1394
et saepius).
Iuncturae verbales
α.
(de iudice)
causam ad perditionem decernere (
IurMas II
p. 8,
a. 1472)
; simili sensu perditionem alicui adiudicare
(
StPPP II
p. 229, a.
1418),
item ad perditionem iudicare (aliquem,
cf.
supra 26
).
β.
(de parte in iudicio) causam suam in perditionem amittere (
IurMas II
p. 9, a.
1472).
Dicitur
perditionis poena
kara płacona przez stronę, która przegrała sprawę; multa quae ab
eo, qui causam amisit, solvi solebat
KsgGrWp II p. 218 (a. 1394) : Iohannes ... comisit duas penas p-is.
Simili sensu
perditio
nude posita?
StPPP II p. 463 (a. 1440) : Nicolao ... imponimus perpetuum silencium et p-em pro eo, quia non paruit cum pecunijs.
N.
formulam
in (super) lucrum sive ad (super) perditionem
na wypadek wygrania lub przegrania sprawy; alterutro eventu, sive ad causam obtinendam sive amittendam
APozn I p. 144 (a. 1448) : ipsi... datum fuit ius et iusticia sive ad lucrum sive ad p-em.
PP III p. 180 (a. 1449) : Stanislaus ... constituit ... suum procuratorem ... filium suum ... ad ... agendum amicabiliter seu iure ... tam super p-em quam etiam super lucrum.Cf. LUCRUM supra V 1544,5 sqq.