- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- A.
- O.
I.
concr.
1.
przygniecenie, zgniecenie; opprimendi actus vel effectus,
confractio, contritio.
2.
uduszenie;
suffocatio
IurMas II p. 39 (a. 1482) : femine ... innocenter pro o-e puerorum et suffocacione fetus cittabantur.
3.
wyciśnięcie (pieczęci)
; fungitur vice vocis
impressionis :
LhnUrk II p. 520 (a. 1482) : sub mei o-e sigilli testimonio libelli.
II.
abstr.
A.
1.
obciążenie,gnębienie, ucisk;
infestatio, afflictio,
gravamen.
N. per
abundantiam
oppressionis gravamen (
DokMp VIII
p. 49,
a. 1439)
;
; item fascis (
DŁUG. Op.
p. 51
).
Praec. ,
ciężar, powinność (prawa feudalnego);
onus iure feodali impositum (praec.
pl. )
KodPol I p. 128 (a. 1288) : cmetones premissarum villarum ab omni penitus exactione ducali ... a censu Polonicali et a qualibet o-e sint exempti.
KodWp II p. 135 (a. 1297) : absolventes incolas ipsarum villarum ... ab omnibus solutionibus, serviciis, exactionibus et o-bus realibus, predialibus et personalibus.
KodMp III p. 62 (a. 1346) : colonos nimijs laboribus et o-bus diuersis esse grauatos.
Iuxta ponitur
depactio (
KodMp III
p. 163,
1363)
, exactio (
et saepius),
onus (
DokMp II
p. 40, a.
1425)
, servitium (
).
2.
bezprawne roszczenia prawne; vindiciae iniustae
DokMp I p. 64 (a. 1347) : cupientes calumniis seu ambiguitatibus seu o-bus obviare et eas delere.
DokRad p. 5 (a. 1355) : ut ... hec nostra donacio ... ab omnibus o-bus perpetuis temporibus soluta permaneat.
B.
1.
najazd, gwałt, przemoc; incursio, violentia,
vis.
Iuxta posita
iniustitia, violentia (
DŁUG.
LibBen III
p. 331
)
, perturbatio, spolium, rapina (
KodWp V
p. 390, a.
1424).
Additur
gen. explic.
guerrae (
ib. III
p. 492, a.
1380).
2.
gwałt, zgwałcenie (kobiety); vis
mulieri illata, stuprum
KodWp II p. 589 (saec. XIV med.med) : si... virgo de o-e aliquem accusaverit calumniose.
StPPP VIII p. 282 (a. 1388) : Żema ... euasit puellam ... pro violenta o-e.Ita passim. Cf. Th. IX 2,782,73 sqq.
Dicitur
muliebris (
CorpJP III
p. 4, a.
1506)
.
Glossa
Pol.
AGZ XV p. 6 (a. 1457) : que Anna ipsum Ioannem pro o-e alias «o vszilstwe» et pro illacione vulnerum citavit.
Iuxta posita
defloratio (
StPPP VI
p. 188, a.
1521)
, stuprum (
ib. III
p. 69
).
C.
1.
uciążliwość, dolegliwość, ciężar; incommoditas,
onus, molestia,
v.
gr. infirmitatis (
ZabDziej II
p. 490, a.
1497),
item somni (
StVic
p. 406,
a. 1511).
2.
uszczerbek, szkoda, krzywda; detrimentum, imminutio.
Refertur ad homines vel res
abstr.
,v.
gr. veritatis (
StPPP I
p. 79, saec.
XIV
med.)
.
Notabiliora quaedam ad A-C:
1.
constr.
a.
sq.
gen.
(subi.
,
obi.
,
explic.
).
b.
sq.
in
c.
abl.
Dogiel I p. 87 (a. 1498) : nec ... detur alicui subdito ... aliqua o-o in persona vel in bonis.
2.
iuncturae verbales
α. oppressionem pati; sufferre (
KodWp V
p. 390, a.
1424)
, tolerare (
HENRIC.
p. 160
).
Simili sensu
oppressione atteri
(
ArPrawn I
p. 155, a.
1444)
, gravari (
StVic
p. 406, a.
1511,
cf.
).
β. oppressionem committere (
CodVit
p. 195,
a. 1409)
, dare
(cf.
),
exercere (in aliquem:
CodVit
p. 487,
a. 1420),
item alicui facere (
ArHist X
p. 189,
a. 1539)
, inferre (
AGZ XVII
p. 478,
a. 1502)
, infligere (
Tom. I
p. 169,
a. 1511)
; simili sensu aliquem oppressione afficere (saec. XVI),
impedire (
PrzywKr
p. 7, a.
1360)
, opprimere (
DokMp VIII
p. 49, a.
1439).
Opp.
oppressionem reprimere (
HESSE Matth. III
p. 116
)
vel ab oppressione relevare (
KodMp II
p. 220, a.
1311
et saepius).