Ogólne
Pełne hasło
Więcej

OBSTO

Gramatyka
  • Formyobsto, absto, obstantia
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -stiti, -staturus -ium
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I. astare.
  • II. obsistere, impedire (propr. et meton.) Occ.
    • α. pass. impers.
    • β.
    • α. + aliqua re non (minime) obstante nulla re obstante nihil alicuius rei obstante nulla ratione alicuius rei habita, aliqua re neglecta
    • β. + non obstante quod quamquam, quamvis, etiamsi
    • γ. + aliqua re obstante
    • δ. iur.+ iuri non obstare iuri alicuius minime contraire

Pełne hasło

OBSTO s. ABSTO, -are, -stiti, -staturus
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • L.
  • K. (cf.
  • etiam
  • L. et
  • H. s.
  • v.
  • non
  • obstante)
[3. sg. ind. perf. act. obstetit ( CodSil XV p. 217, a. 1442), cf. Th. IX 2,245,16. 3. sg. con. perf. act. obstetisset:
AAlex p. 255 (a. 1503) : nisi aegritudo domini cardinalis obstetisset.
3. sg. con. perf. pass. obstitum fuerit:
GALL p. 126 : ut inpetuosis obstitum fuerit Alemannis.
supinum obstatum:
GŁOG. Alex. I fol. o Ib : obsto cum consto formando supinat in -atum.
part. fut. act. obstiturus:
Tom. III p. 354 (a. 1515) : Turcas non obstituros.
Ib. X p. 120 (a. 1528) : maiestatem ... conatibus ejus obstituram.]
I. stać przy czymś; astare.
Constr. sq.
ad:
Tom. IV p. 321 (a. 1518) : eos, qui ad cubile regium o-ant.
II. stać na drodze, na przeszkodzie, przeszkadzać; obsistere, impedire (propr. et meton.) Occ.
α. pass. impers.
β.
part. praes. loco subst.
obstantia,, -ium n. przeszkody; impedimenta (saec. XV). Glossae Pol.
RFil XVI p. 340 (saec. XV) : o-a «staw szya».
Ib. p. 347 : o-ant illi «stawyly szya».
Ib. XXII p. 15 (a. 1446) : o-at «zabyezy».
Constr.
a. abs. b. sq. dat. c. sq. in c. abl. d. sq. enunt. obi. c. quod.
Praec. in locut.
α. aliqua re non (minime) obstante bez względu na coś, pomimo, niezależnie od czegoś; nulla ratione alicuius rei habita, aliqua re neglecta
DokKKr I p. 11 (a. 1245) : eos ad omnia ... servanda ... compellatis non o-nte constitutione de duabus dietis edita.
KodKKr I p. 66 (a. 1256) : pro huiusmodi excessibus ... non o-nte excusatione ... censura ecclesiastica iuxta officij uestri debitum coarcetis.
Ita vulgo. Eodem sensu nulla re obstante ( KodWp I p. 198, a. 1242 ; KodPol I p. 55, a. 1249 et saepius), nihil alicuius rei obstante ( PommUrk III p. 278, a. 1296). Glossa Pol.
RFil XXV p. 128 (saec. XV) : non o-nte hoc «nye dbayącz tego».
N.
non obstante sq. sg. (pro pl. )
RachJag p. 34 (a. 1389) : vadia ... magister ... redimere precepit non o-nte predictis XX mensuris auene ... datis.
β. non obstante quod niezależnie od tego że, pomimo, jakkolwiek; quamquam, quamvis, etiamsi
KodWp II p. 26 (a. 1290) : canonicis ... sexaginta marcas ... in ... villis rathaicalibus duximus assignandas non o-nte quod easdem villas ... monasterio mandavimus primitus assignari.
WŁODK. ScrSel II p. 134 : non o-nte eciam quod Petrum prohibuit uti gladio, quia non iussit ut abiceret.
DŁUG. LibBen I p. 139 : officia supplet ... non o-nte quod solus canonicus non sit dotatus.
γ. aliqua re obstante i. q. obvia, praesente, stante
StPPP II p. 205 (a. 1415) : habent ... comparere personaliter ibidem excepta uel o-nte infirmitate.
ArHist V p. 400 (a. 1496) : possessorem domus ad reformandum ... compellere debent, ad quam presenti statuto o-nte quilibet sciat se esse obligatum.
δ. iur. iuri non obstare nie szkodzić prawu, tj. nie postępować wbrew czyjemuś prawu; iuri alicuius minime contraire
StPPP IX p. 75 (a. 1468) : inscripserunt eis terminum ... sub eodem iudicio ... sicut prius habuerunt iuri non o-ndo neque nocendo.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)