- F.
- G.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
- N.
I.
A.
1.
(refertur ad res)
wiedza o
czymś, znajomość czegoś;
cognitio, scientia.
Dicitur
certa (
JAC. PAR. Tract. fol. a IIa)
, indubitata (
AKapSąd III
p. 314, a.
1519
;
KodUJ III
p. 80, a.
1521)
, luculenta (
DokMp I
p. 45,
a. 1334)
, plena (
KodMp II
p. 43, a.
1229),
item
diuturna (
DŁUG. LibBen I
p. 185
)
, longaeva (
BreslUB
p. 28, a.
1261)
, praesens (
ArHist V
p. 109, a.
1453).
N.
sq. gen.
explic.
LhnUrk II p. 318 (a. 1396) : ad quorum visus, auditus seu lecture n-am pervenerit presens scriptum.
Iuncturae verbales potiores
a.
notitiam habere
dowiedzieć się, wiedzieć, poznać;
cognoscere, scire;
simili sensu accipere (
Tom. III
p. 68, a.
1514)
, facere (
ArPrawn I
p. 10,
saec. XV in.in)
, suscipere (in
corde:
PommUrk IV
p. 271,
a. 1307),
item
audire (
KodWp III
p. 184,
a. 1361
;
CodVit
p. 219,
a. 1411)
vel videre (
ib.
).
b.
ad (in) notitiam alicuius perferre
podać do wiadomości, zawiadomić;
certiorem facere, nuntiare; simili sensu
deferre (
KodMp II
p. 122,
a. 1263
et saepius),
(ad-, de-, pro-, re-)ducere
(
BreslUB
p. 28,
a. 1261
;
AGZ IV
p. 17, a.
1405
et passim;
occ.
notitiae :
DokSand
p. 151,
a. 1357
;
KodMp IV
p. 144,
a. 1414
vel
pro notitia
ib.
p. 457,
a. 1447),
extendere (
KodMaz(L)
p. 38, a.
1312)
, extrahere
(
DokMp VI
p. 136,
a. 1396)
, transmittere (
KodMp I
p. 25, a.
1236
et saepius),item
notitiam dare
(
CodVit
p. 899,
a. 1430
et saepius), aperire
(
DokMp I
p. 380,
a. 1413)
, intimare (
KodWp III
p. 570,
a. 1385)
, transmittere (
KodPol I
p. 41,
a. 1236)
, notitiae commendare (
DokKujMaz
p. 141,
a. 1284)
, declarare (
KodWp I
p. 33,
saec. XIII
et saepius), exhibere
(
KodWp III
p. 3, a.
1350)
, supponere (
PommUrk III
p. 43,
a. 1288
et saepius), notitia instruere (aliquem:
KodWp VI
p. 188,
a. 1354)
, notitiae experimentum facere (alicui:
PommUrk IV
p. 252,
a. 1306)
.
c.
ad (in) notitiam alicuius (de-, per-)venire
dotrzeć do wiadomości, stać się
wiadomym; notum fieri, innotescere;
simili sensu pertingere (
DŁUG.
Hist. IV
p. 480
)
, transire (
DokKKr I
p. 99,
a. 1374),
item notitiae alicuius adhaerere (
PommUrk II
p. 36, a.
1256
et saepius), devenire (
ib.
p. 517,
a. 1284)
, innotescere (
*BreslUB
p. 56,
a. 1290)
, relucere (
AGZ VIII
p. 28, a.
1389)
, subiacere (
KodWp I
p. 380,
a. 1267)
, in notitia alicuius versari (
CALLIM. Greg.
p.
14,20)
.
Opp.
notitiam effugere (
CodPom I
p. 616,
a. 1240)
, excedere (
PommUrk II
p. 52,
a. 1258
et saepius), praeterire (
KodWp II
p. 1,
a. 1288
et saepius),item a notitia alicuius labi (
Lites II
p. 415,
a. 1392)
.
N.
locut.
ad (in) notitiam dare (de se fundere)
okazywać;
ostendere, praestare
SSrSil VII p. 169 (a. 1467) : rerum experienciam et summam prudenciam et probitatem de se funderet unicuique in n-am.
Ib. p. 197 (a. 1469) : Swidnicenses inhonestatem, ignominiam et confusionem propriam ... ad n-am dederunt.
N.
formulas
α.
propter maiorem notitiam
i. ut res innotescat
ZabDziej IV 1, p. 7 (a. 1544) : propter maiorem n-am et robur sigilla sua in intercisis illorum apposuerunt;simili sensuin luculentam notitiam ( DokMp I p. 45, a. 1334), item ad rei notitiam pleniorem ( *KodKKr I p. 15, a. 1215).
β.
de scientia et notitia alicuius
za wiedzą;
aliquo conscio
ARect II p. 133 (a. 1546) : se id ... fecisse ... de speciali admissione scienciaque et n-a ... domini doctoris.
2.
(refertur ad homines) znajomość, zażyłość;
familiaritas.
Dicitur
mutua (
KodLit
p. 141,
a. 1411)
, personalis (
CodVit
p. 447, a.
1419
;
DŁUG. Hist. I p. 325 = II
p. 87
ed. nov
.), pura (
CodVit
p. 815, a.
1429).
Iuncturae verbales
notitiam alicuius habere; simili sensu
(as)sumere (
CodVit
p. 815, a.
1429
;
KH XLIX
p. 356,
a. 1575)
, contrahere (
KodLit
p. 139, a.
1411
; cum aliquo:
DŁUG. Hist. I p. 325 = II
p. 87
ed. nov. et
saepius; invicem
ib. IV
p. 679
;
; inter aliquos
ib. III
p. 593
)
, capescere (
CIOŁ. Lib. II
p. 56
),
item in notitiam alicuius pervenire (
Tom. XIII
p. 53, a.
1531)
.
B.
phil.
t. t.
1.
pojęcie;
notio.
2.
wiedza, wynik procesu poznawczego; cognitio et
perceptio
GŁOG. Anal. fol. BB Ia : una ... et eadem n-a conclusionis dici potest doctrina, sciencia et disciplina.
BYSTRZ. Log. fol. b Vb : differentie essentiales n-e siue scientie in communi.
WROCŁ. EpitConcl fol. h Ib : n-a est nomen commune ad sapientiam et scientiam et ad alia nomina sequentia (ib. infra enumeratur : praescientia, providentia, dispositio, praedestinatio) et dicitur n-a, que dicit cognitionem Dei communiter.
Dicitur
philosophica (
MatFil VI (XVII)
p. 122,
saec. XV in.in).
N. pl.
STOB. Aret. fol. g Vb : prudencia et ars sunt habitus seu n-e practice, sciencia vero, intellectus et sapiencia speculatiue.
BYSTRZ. AnalPost fol. g VIa : intellectus ex pluribus actualibus n-iis circa obiectum verum acquirit habitum verum.Distinctiones potiores
a.
certa (BYSTRZ. Log. fol. a IIIa et saepius), evidens ( ib. ), firma ( ib. fol. a IIb ), infallibilis ( ib. fol. B IIb ; id. AnalPost fol. a VIIIb) ;, informata ( id. AnalPost fol. m IIb) , perfecta ( MatFil II p. 38, saec. XV in.in ; BYSTRZ. Log. fol. a VIa) , sufficiens ( WROCŁ. EpitConcl fol. a Vb) , propria ( BYSTRZ. ParvLog fol. L IIa) .
Opp.
dubia (
id. Log. fol. a IIb
), incerta et infirma
(
id. AnalPost fol. h IVa
), erronea (
id. Log. fol. B IIIa
).
b. vera (opp. falsa:
BYSTRZ. Log. fol. a IIb).
c. actualis (
MatFil II
p. 44,
saec. XV
in.
et saepius);
opp. habitualis (
BYSTRZ. AnalPost
fol. a VIIIa
et saepius).
d.
practica
(opp.
speculativa,
cf.
supra 30
et
GŁOG. Porph. fol. a IIa : sciencia est n-a speculatiua).
e. simplex (WROCŁ. EpitConcl fol. h IIa) , simplicis apprehensionis ( BYSTRZ. Log. fol. B IIIa) , naturaliter inserta ( MatFil II p. 37, saec. XV in.in).
f. generalis
(opp. specialis:
Gramm.
p. 162,
saec. XIV)
, universalis
(syn. scientifica:
BYSTRZ. AnalPost fol. a VIb
et saepius);
opp. particularis (
ib. fol. i
VIb
).
g. confusa (opp. distincta:
BYSTRZ. AnalPost fol. a Vb)
, complexa (opp.
incomplexa
ib. fol. a IIb).
h. rationalis (
BYSTRZ. Log. fol. a IVa)
, intellectualis (
id. AnalPost fol. a VIa
), intellectiva
(opp. sensitiva
ib. fol. a Va).
i.
abstractiva (
BYSTRZ. Log. fol. v Ia)
, adhaesiva
(syn.
credulitas
id. AnalPost fol. c Va
), demonstrativa
(
id. Log. fol. d IIIa
), definitiva (
MatFil II
p. 36,
saec. XV
in.)
;
BYSTRZ. Log. fol. b Ib)
, exspectativa
(
ib. fol. B IIb
), iudicativa
(
ib. fol. B IIIa
),
item
imaginationis
(
id. AnalPost fol. a Vb:
secundum
Auicennam n-a imaginationis ex speciebus sensatis elicit species non
sensatas
).
j. quidditativa (
MatFil II
p. 36,
saec. XV in.in
;
BYSTRZ. Log.
fol. b Ib)
, substantialis (
id.
in
MatFil IV
p. 96
).
k.
per causam
(opp.
sine causa :
BYSTRZ. AnalPost fol. h IIb).
Indicatur
obi.
a.
sq.
gen.
b
.
sq.
circa,
cf.
supra 753,32.
c.
sq.
de :
JAC. PAR. Tract. fol. a IIa : de quo fateor certam habere n-am.
BYSTRZ. Log. fol. B IIb : Deus habet infallibilem et certissimam n-am de futuris.
II.
1.
scripturae (litterarum)
świadectwo na piśmie, dokument; documentum scriptum,
litterae
KodMp II p. 54 (a. 1234) : prudentium prouidencia ... perspectum est ea scripture n-a perenniter perpetuari.
KodWp II p. 169 (a. 1299) : sapientum decrevit auctoritas, ut litterarum n-a actus hominum legitimi confirmentur.Occ. i. q. list; epistula
CodVit p. 427 (a. 1418) : ea presentis vobis scripture n-a refferimus.
2.
zapiska, notatka;
nota
Lites II p. 82 (a. 1413) : constituimus ... procuratores ... ad faciendas ... n-as circa premissam exhibicionem et super eisdem notarium ... requirendi.
StPPP IX p. 75 (a. 1468) : obligatus fuit ad illud tempus secundum librum et secundum n-am iuris.