Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MATURO

Gramatyka
  • Formymaturo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum
Znaczenia
  • I. + 1 ad maturitatem perducere (saec. XV) . Sensu medio pass. (de ulcere) dojrzewać; i. q. maturescere (saec. XVI).
    • 2. ad effectum perducere.
  • II. + 1 properare aliquid, festinare.

Pełne hasło

MATURO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • NGl.
I. 1 . doprowadzić do dojrzałości,pełnego rozwoju, przyśpieszać dojrzewanie czegoś; ad maturitatem perducere (saec. XV) . Sensu medio pass. (de ulcere) dojrzewać; i. q. maturescere (saec. XVI).
2. doprowadzać (szybko) do skutku, wykonywać; ad effectum perducere.
II. 1 . trans. przyśpieszać, szybko coś robić; properare aliquid, festinare.
Constr. sq. acc. vel inf. Occ.
popychać do czegoś, ponaglać; excitare, compellere
SSrSil VII p. 217 (a. 1469) : omnia, que ... sacerdotes cum magnis clamoribus populum ad tumultum m-ndo promittebant, non tenuerunt.
Constr. sq.
ad (ut supra).
2. intrans. spieszyć się; properare (saec.XIV-XVI).
N. locut.
maturato opus est należy się spieszyć; festinandum est (e Liv. 1,58,5 et passim DŁUG. Op. p. 243 ; id. Hist. I p. 268 =II p. 27 ed. nov. ; Tom. XVII p. 293 et 485, a. 1535) ;.
Constr.
a. sq. inf.
ROYZ. I p. 202, v. 153 : m-te, viri, regem conubia ad alma hortari.
b. sq. in c. abl.
AKapSąd II p. 140 (a.1443) : nolentes in hac re taliter m-re.
CodEp III p. 347 (a. 1488) : in huiusmodi re ... sanius erit m-ndum.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)