- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- NGl.
- A.
[
superl.
maturrimus
*Tom. III
p. 401 (a.
1515)
:
maturrimus et religiosissimus
presul.
Cf. Th.
VIII 497,77 sqq.]
I.
1.
propr. dojrzały,
dorosły;
adultus,
puber.
Glossa
Pol.
GLcerv p. 631 : m-us id est perfectus, «zrzały, dossły, dorosły».Occ. stary, podeszły; aetate provectus (saec. XV-XVI).
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
gen.
?
KsgPrzem I p. 236 (a. 1436) : filiam ... seruare ... quousque fiat thori (nisi leg. toro) viri m-a.
c.
sq.
dat.
d.
sq.
abl.
2.
transl. rozsądny,
rozważny, mądry, odpowiedzialny; prudens,moderatus,
gravis.
N.
appellationem honorificam civium urbanorum
DokMp VII p. 69 (a. 1421) : providi et m-i cives civitatis nostre Bochna.
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
in
c.
abl.
KrMU p. 55,12 (saec. XV in.) : in omnibus ... non invenio me m-um.
MIECH. Chr. p. 356 : Albertus rex in incessu erat m-us.
Simili sensu de abstr. , praec. in locut.
(de, sub) matura conscientia, deliberatione, trutina (maturo
consilio, consensu, tractatu)
po dojrzałym namyśle; re prudenter explorata
KodKKr I p. 74 (a. 1258) : nos ... Boleslaus dux ... de m-o consilio et consensu nostrorum militum ... promittimus libertates et priuilegia ... ecclesijs ... obseruare.
DokMp I p. 10 (a. 1279) : habita bona et m-a deliberatione villam ... confirmamus.
ArPrawn I p. 31 (saec. XV) : convenientes in unum et m-is tractatibus inter nos pluries prehabitis etc.
KlQu p. 18 (a. 1419) : corporali prestito iuramenti sacramento et sub m-a conscientia et bona fide exposuit, quomodo etc.
ArPrawn VII p. LXX (a. 1566) : in quibus deliberationibus leges istae diligentius perlegerentur et m-iore omnium trutina examinarentur.Ita saepissime.
II.
właściwy, odpowiedni;
opportunus.
III.
wczesny, poranny; recens,
matutinus, qui mane
fit.
N. de
anno :
SSrSil I p. 366 (saec. XIII ex.) : annus quoque supra modum m-us, nam ... in ipso equinoccio floruerunt fere omnes arbores.Sed praec. eccl. t. t. missa et abs. : msza poranna zwana jutrznią; i. q. matutina
RachJag p. 42 (a. 1390) : post m-am missam ... ad prandium processit.
Biecz p. 6 (a. 1415) : fundatio altaris ... in quo prima missa quolibet die dominico voce i solenni cantatur, vulgo m-a vocatur.
DokKKr II p. 177 (a. 1432) : divinum sacrae missae ... loco m-ae in cantu absolvant.
AGZ XIV p. 268 (a. 1448) : iurare debent ... crastina die post m-am.Ita saepissime usque ad saec. XV ex.
N.
constr.
sq.
de :
KodPol II p. 572 (a. 1488) : m-am de Beata Virgine ... decantare.
KodUJ III I p. 149 (a. 1490) : celebrando ... Marianam alias m-am de Beata Virgine.