- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- A.
- Ha.
- N.
I.
propr. wprowadzać,
przyprowadzać; ducere intro, intrare facere, inducere.
Constr.
sq.
ad vel
in c.
acc.
N.
se
i. q. przejść?
transire?
StPPP VIII p. 456 (a. 1398) : terminum habent ... pro equis; de iudicio castri hic se i-xerunt.
Praec.
A.
eccl.
1.
(o tzw. wywodzie) uroczyście
wprowadzać do kościoła
kobietę pidrwszy raz po ślubie lub po urodzeniu dziecka;
mulierem primum post nuptias
vel puerperium in ecclesiam sollemniter inducere
PommUrk V p. 236 (a. 1315) : plebano ... suffragetur ... in baptisandis pueris et i-ndis mulieribus pots partum.
ConcPol IV p. 163 (a. 1434-40) : ne aliquis alterius parrochianum confessionem audiat, communicet, i-at, copulet etc.
KodPol IV p. 156 (a. 1472) : plebanus ... in crastino post nupciales ceremonias ... nuptam ... ad ecclesiam i-xit ceremonijs solitis obseruatis et adhibitis.Ita saepius. Cf. INTRODUCTIO I 2.
2.
łączyć węzłem małżeńskim; sponsos benedicere
NIC. BŁ. Tract. fol. g Va : caueat sacerdos, ne clandestine aliquos copulet, hoc est ne pretermissis bannis in ecclesia aliquos i-at siue copulet.
B.
iur.
t.t.
1.
wwiązać tj. wprowadzić w
posiadanie
nieruchomości; aliquem in rerum
immobilium possessione
collocare
KsgŁawKr p. 76 (a. 1372) : Iohanem ... in domum ... per ipsos scabinos fore i-tum.
ArPrawn X p 72 (a. 1399) : sibi debet dari ministerialis ad i-ndum eundem Thomkonem ad sculteciam.Ita saepe. Glossa Pol.
KodWp V p. 327 (a. 1422) : in ... partem hereditatis ... et ad ea, que pertinent ad eandem ... induci et i-i wlgariter «wyanzany» debent.
Additur
iure (
APozn I
p. 242,
a. 1456
:
fuit i-tus iure Iudeus ... in mediam domum ipsius), iuridice (
ib. p. 69, a. 1440 : tamquam iuridice per iudicem i-retur).
Constr.
a.
sq.
ad
supra 18
et 21.
b.
sq.
in
c.
acc.
supra 16
et
KsgMaz I p. 129 (a. 1412) : in Pauli totalem portionem prefatum Swo/szkonem i-re.Ita passim.
2.
a.
aliquem in cautionem fideiussoriam
przedstawić przed sądem w toku postępowania sądowego celem złożenia
poręki;
fideiussorem in iudicio
statuere
KsgGrWp I p. 97 (a. 1390) : prout eum pater suus i-erat in fidejussoriam caucionem circa advocatum.
StPPP X p. 64 (saec. XV in.) : i-xi in caucionem fideiussorie nobilem virum B. ... erga nobilem N. ... pro tribus marcis.Cf. INDUCO III A 2 c.
b.
aliquid
przedstawić;
exhibere
StPPP VI p. 179 (a. 1521) : auditis ... partium ... propositis, responsis, documentis vivis et munimentis iudicialiter coram sua maiestate factis et i-tis.
II.
transl.
1.
wprowadzać, dawać (pass. brać) początek; novare, instituere, constituere.
Simili sensu de concr.
fere i. q. uczynić,
zrobić; efficere
DŁUG. Hist. II p. 453(= IV p. 208 ed. nov.): Crucifer in arboris rimam, per secures et cuneos violenter i-tam, includitur.
Constr.
a.
sq.
abl.
, v. gr.
abusu (
DŁUG. LibBen I
p. 16
)
, constitutionibus (
StPPP III
p. 43
)
, consuetudine (
StSyn II
p. 55
)
. b.
sq.
ad :
AKapSąd III p. 333 (a. 1513) : consuetudini ... ad subveniendum ecclesie prefate indigentiis dudum i-te.c. sq. circa :
DŁUG. LibBen I p. 483 : ex abusu ... veteri et corrupto, circa fundationem ecclesiae i-to ... decanus non habet proprium vicarium.d. sq. ex:
IurMas I p. 116 (a. 1424) : consuetudines ... que non ex nostra sciencia, sed ex mala inductione ... fuerunt i-te.e. sq. per :
ArPrawn V p. 525 (a. 1517) : fuit per abusum i-tum, quod ... consueverunt etc.f. sq. quod :
StSyn III p. 55 : nulla potest consuetudine i-i, quod quis ... sibi possit eligere confessorem.
DŁUG. LibBen I p. 16 : quamvis foedo et vitioso abusu i-tum sit, quod praelati ... vicarios ... uton habeant.Ita saepius. g. sq. ut:
StPPP III p. 43 : antiquis regni constitutionibus... i-tum est, ut ... thesaurarii haberentur.
2.
iur.
causam (controversiam, litem, quaestionem)
wnosić sprawę do sądu; ad
iudicem deferre.
Constr.
a.
sq.
coram :
AGZ XIV p. 81 (a. 1443) : causa eadem iudicialiter i-ta coram duce.b. sq. in c. abl.
AKapSąd II p. 139 (a. 1443) : controversia et lite, que ... fuerat ... per citacionem ... in iudicio i-ta.
Ib. III p. 95 (a. 1503) : in causa ... in curia sue ... paternitatis i-ta.c. sq. per:
ZabDziej III p. 524 (a. 1498) : causam ... perlitis contestationem ... i-tam fuisse iudicialiter.
3.
iur.
ad (in) librum (registrum)
et
abs.
:
wpisać do ksiąg sądowych;
in iudicii libros referre vel
referri curare
ArPrawn I p. 239 (saec. XVI in.in) : in primo termino semper debet i-i causa seu negocium ... in librum.
StPPP IX p. 37 (a. 1447) : nec vrtelium i-xit in registrum.
Ib. II p. 574 (a. 1448) : ad librum juris terrestris ... inscriptionem ... i-re ad purum et inscribere.Ita saepissime. Glossa Pol.
AGZ XI p. 352 (a. 1450) : tenebitur ipsam inscriptionem inscribere in librum ... terrestrem ... et si ... non i-ret alias «ne wwiol» eqs.
Item
aliquem :
ZabDziej I p. 53 (a. 1148) : Mathias ... dedit se i-i in registrum.
Syn.
acticare (
ZabDziej II
p. 499, a.
1488)
, assignare (
ib. III
p. 602, a.
1489)
, inscribere (
supra 29
), rescribere (
APozn II
p. 306, a.
1495)
, scribere (
StPPP III
p. 11
).
Additur
α.
ex :
IurMas II p. 108 (a. 1504) : non i-at rescripta ex libris terrestribus in metricam.
β.
grosso (suo) :
StPPP XI p. 14 (a. 1509) : Sthephan ... grosso suo i-xit in registrum.
Ib. p. 14 (a. 1510) : et hoc i-xit grosso suo in registrum.Ita passim.
Item
grossum
(i. inscriptionem grosso soluto)
ib. p. 15 (a. 1512) : et ideo predictus Iohannes Kowal grossum i-xit.Cf. INDUCO I B 1.