Ogólne
Pełne hasło
Więcej

FUGO

Gramatyka
  • Formyfugo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum
Znaczenia
  • I. propr.
    • A.
      • 1. loco movere, propellere, abigere, avertere, dissipare.
      • 2. sequi, insequi, assequi
      • 3. persequi, vexare, premere
      • 4. sectari, venari (feras).
    • B.
      • 1. amovere.
      • 2. + libros dispergere, dissipare, disicere (nubes, noctem sim.).
  • II. transl.
    • 1. arcere, deterrere, prohibere.
    • 2. tollere, abigere, evanescere facere,
  • III. acc. abl. abl.

Pełne hasło

FUGO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L.
  • H.
  • N.
I. propr.
A. animantes
1. zmuszać do ucieczki, wypędzać, wypłaszać, rozpraszać, rozgramiać; loco movere, propellere, abigere, avertere, dissipare.
N. iur.
wyzuć (z posiadania czegoś); possessione privare.
2. doganiać, dopędzac; sequi, insequi, assequi
RachJag p. 556 (a. 1420) : Cigan cum litteris ... regine ... Climkonem ... quarta die f-uit in Brzescze.
CodEp II p. 421 (a. 1440) : dominus episcopus ... in f-ndo suos ... per nostros est captivatus.
ArHist VIII p. 318 (a. 1499) : quem palatinum nunccius in Kulykow f-vit.
Ita saepius. Glossa Pol.
AGZ XIV p. 327 (a. 1451) : servi ... ipsum Malosyeg f-erunt alias «vgonyli» super via ... regali.
3. ścigać, prześladować; persequi, vexare, premere
Lites I p. 431 (a. 1325) : ipsos maleficos recipere non debemus, sed pocius f-re et persequi sicut ceteros maleficos.
KodPol III p. 409 (a. 1437) : aduersarios Corone et Regni... insequi, detinere et f-re.
Ita saepius saec. XV.
4. ścigać (zwierzynę), urządzać nagonkę, polować; sectari, venari (feras).
B. res
1. usuwać, oddalać; amovere.
2. roz praszać, rozpędzać; dispergere, dissipare, disicere (nubes, noctem sim.). Occ. libros :
SSrSil I p. 300 (a. 1489) : abduxerunt quoque fratres et f-erunt res monasterii et ecclesie, precipue libros in magno valore.
Praec. in imagine, v. gr.
tenebras peccatorum ( MPH IV p. 841, saec. XIV med.med) , errores tenebrarum ( ArHist V p. 288, a. 1392— 1412) , obscura mentium (sermone evangelico: AH IV p. 66, v. 3, saec. XV ex.ex) .
II. transl.
1. (homines) trzymać z daleka, odstraszać, odstręczać; arcere, deterrere, prohibere.
N.
potajemnie uwolnić; clam liberare
KsgKaz p. 487 (a. 1400) : ipse eundem furem de iudicio f-vit, quod dicitur «entvant» (Germ. )
2. (res) usuwać, oddalać, przyczynić się do zniknięcia; tollere, abigere, evanescere facere, v. gr. periculum.
III. fungitur vice verbi fugiendi: uciekac, zbiegać
KsgGrWp II p. 109 (a. 1399) : qui molendinator f-vit nocte et dimisit Andree molendinum vacuum.
KsgKaz p. 454 (a. 1399) : consules amonuerunt Kulkirmann, quare servasset unum non habentem ius civile, qui f-vit.
AKapSąd II p. 49 (a. 1419) : in ipsum Nicolaum irruerunt ... ipso Nicolao ante eos f-nte et manus violentas in eum imecerunt.
Ita saepius saec. XV. Cf. Th. VI 1498,37 sqq. Constr. ad I—III : a. sq. ad vel in c. acc. b. sq. ante: supra 25. c. sq. de. d. sq. in c. abl. loci: supra 421, 41 et 44. e. sq. super c. abl. : supra 421,47.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)