- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- BJ.
- H.
ArSang II p. 105 (a. 1401) : sigillum presentibus ... misericorditer appendamus.]
I.
I.
propr.
zawiesić,powiesić na czymś; ad aliquid
suspendere (hoc sensu nonnisi semel ap. Plautum atque ap. recentiores,cf.
Th.
II 277,56 sqq.)
KADŁUB. p. 2 : divine lampades lucis in arce regia ... a-re.
Ib. p. 57 : ficus in radice awulse aureis licet funiculis ... a-antur stipiti.
NIC. POL. p. 64, v. 314: a-sus collo.
N.
α.
litteras publicas, tabulam
sim. wywiesić na widok publiczny; publicandi gratia
suspendere
AKapSąd II p. 541 (a. 1443) : quod carmina in plebanum facta... in ecclesia in suum ... a-erit pudorem.
StKapWł p. 42 (a. 1500) : anniversaria ... canonicorum ... tabellae in stallis a-ndae ... inseri.
CorpJP II I p. 341 (a. 1517) : litteras regias ... valvis ecclesiarum ... a-ndo et applicando,
β.
ostium, portam
sim. przytwierdzić na zawiasach; cardinibus affigere
RachJag p. 274 (a. 1394) : appensuris wlgariter «za zawassi» pro hostijs a-ndis.
Tom. VIII p. 73 (a. 1526) : portas civitatis a-re.
γ. sigillum litteris (
KsgHenr
p. 152
et saepissime).
Item
litteras sigillo (
StPPP II
p. 161, a.
1405
;
PP V
p. 63,
a. 1426)
vel cum sigillo (
StPPP II
p. 312, a.
1426)
.
δ.
aliquem patibulo :
ChrPP p. 448 : Maslaus ... alto patibulo est a-sus ([cf. Vlg. Deut. 21,22). ]e. infantulos ad laetationem i. q. apponere
DŁUG. Op. p. 88 : Boleslaus infantulos ... ad canicularum laetationem a-i... iussit.
Constr.
a.
abs.
MPH VI p. 485 (saec. XV) : signis pedum de cera a-sis ... est curata.
RachWaw p.63 (a. 1525) : pro ... ferris... ad a-ndum vestes,b. sq. dat. (praec. collo, humeris cf. ). c. sq. in c. abl. cf. supra 627,36. d. sq. ad: KodWp 111
p. 94 (a. 1357) : ad presens privilegium sigillum nostrum est a -sum. CodEp I 2,
p. 258 (a. 1471) : sigillum... ad has litteras... a-i iussimus.e. sq. circa :
KOMOR. p. 236 : insignia pedum ... circa sepulturam eius a-it.f. sq. ante
*AKapSąd II p. 810 (a. 1519) : cathenas aureas a-sas ante pectus,g. sq. adv. loci
GŁOG. Alex. I fol. 87a : pendula ... est instrumentum pendens in camino, quo a-untur ollae ad coquendum carnes vel pisces. Part. perf.
a.
zwieszający
się; imminens
KADŁUB. p. 33 : quis ficus semite altrinsecus a-sas ... intactas praetereat, b. curruspowóz zawieszony na pasach, kolebka; qui cingulis sustinetur
JANKO p. 713 : eundo versus Pysdri in curru a-so.
2.
transl.
iur.
odroczyć,zawiesić;
prorogare, suspendere
*KodWp V p. 119 (a. 1408) : partes renunciantes... a-ndi, suspendendi et ad arbitrium boni viri reducendi... iuris uel facti subsidijs ... omnibus. KodMaz(L)p. 228
( a. 1462) : judices... ad terminos generales ... pro finali ... decisione remittant et a-ant. I. A. propr.
I.
a.
trans,ważyć, odważać;
aliquid in statera cognoscendi
ponderis gratia suspendere,
librare. Saepius in
imagine
α. facta, opera alicuius (
MARTIN. OP. Serm.
fol. 234b,
PEREGR.
fol. 110a, cf.
Vlg.
Iob. 6,2).
β. aliquid in lance considerationis (
Somm. I
p. 915, a.
1250)
, examinis (
KADŁUB.
p. 92
)
, veritatis (
KodLit
p. 162,
a. 1413).
γ. aliquid digna (modica) lance (
CodEp I
2,
p. 75, a.
1448
et saepius),
δ.
aequo libramine lances
(de eo, qui perfectam iustitiam ministrat
StPPP I
p. 128, a.
1347
et saepius),
b.
intrans,
ważyć; pondus
habere
DŁUG. Hist. I p. 160 : corpus s. Adalberti tibi... offerimus, si vicem argenti, quod a-erit, te consenseris soluturum (cf. Th. II 278,25 sqq. ).
2.
wypłacać, łożyć na coś; aliquam summam
pecuniaef alicui, in aliquid,)computando persolvere, pendere.
N.
α.
ap.
DŁUG.
opłacić,okupić;
pecunia persoluta accipere,
redimere Op.
p. 344
: corpus 5. Adalberti
Boleslaus a Pruthenis barbaris magno auri pondere a-sum accipiens. LibBen III
p. 149
: merces
velleris ... quadruplici a-atur aere.
Item in imagine
Hist. III
p. 175
: si sub tam iniquis acerbisque conditionibus... pax debeat non confici sed
a-i.
b.
dać jako odszkodowanie; damni restituendi causa dare
PommUrk I p. 384 (a. 1249) : in de- fectus ipsius compensationem duo mansi ... cum decimis ... parti monasterii sunt a-si. B. transl.
I.
oceniać,szacować; aestimare,
taxare (etiam res incorporales, hoc
sensu Vlg.
Isai.
55,
2)
CodEp I 1, p. 118 (a. 1439) : levitas verborum suorum ... breviter a-itur.
ArHist VI p. 209 (a. 1453) : calicem aureum ... ducentorum florenorum ... precio a-sum.
PrzMog p. 43 : quanti ... de pauperie docentem a-et, quemetc.
Constr.
a.
sq.
abl.
pretii
ArHist VI
p. 209
cf.
et saepius.
a.
sq.
pro :
NIC. BL. Serm. I p. 323 : pro magno a-untur verba principis, et pro maiori regis.
MPH III p. 738 (saec. XVI) : suum laborem pistores ... pro gravi moneta a-bant.c. sq. ultra: DŁUG. O p. 173 : accuratissimum tuae dignationis animum ... appretio et ultra priscorum nostrique saeculi aetates a-o.
Inde sensu praegnanti
ap.
DŁUG.
cenić coś,liczyć się z czymś;
i. q. magni
pendere
Hist. III
p. 342
: Lodovici ...
regis parum regnumPoloniae a-ntis (v.
I.
pendentis).
Ib. IV p. 518 : nec ... comminationes suae, quibus in regem ... Poloniae tonabat, a-bantur.
Ib.V p. 87 : inter ... Christianorum ... opera nihil est, quod aeque sit a-ndum et servandum nisi iuramentum.
2.
rozważać coś, zastanawiać się nad czymś;
i. q. animo perpendere
CodEp I 2, p. 59 (a. 1448) : a-re itaque velint vestrae caritates, si etc.
DŁUG. Hist. II p. 28 : discernat, a-at (v. I. perpendat) et calculet imperator, quantus hostis noster fuerit.
N.
uważać,
sądzić;
existimare,putare
JAC.PAR. II p. 379 : satis a-imus, quod etc. . ill. ([singulare) fungitur vice verbi] applicare; poświęcać,, oddawać czemuś
CIOŁ. Lib. II p. 216 : rebelles... vitam suam vili questui calumpnie a-ntes.
Ib. p. 183 : ut... valeam ... fame vestre titulos eleuare et futuris seculis ... stilo a-so concionem (f. e. cognitionem ) dare.