- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- Ha.
- H.
- N.
- K.
- O.
- W.
ćwierć, czwarta
część; alicuius rei pars
quarta.
Praec.
1.
de nummis
a.
jakikolwiek drobny pieniążek, grosik;
nummus minutus quivis
PommUrk V p. 216 (a. 1315) : villa ... est empta ... nobis ... integraliter usque ad novissimum q-em persoluta.
HESSE Matth. III p. 162 : q-ns est genus nummi (ed. minimi); unde unus Evangelista ... dicit ... q-em, alius duo minuta, quod idem est.Ita saepe. Glossa Pol.
GLb p. 85 : q-ns, «szharth», nummus.
b.
czwarta część asa;
quarta pars assis.
Glossa
Pol.
GLcerv p. 453 : q-s: vnciae tres, quarta pars assis, «czwarta część tuzina, to iest trzy uncje».
c.
tzw.
kwartnik, pieniądz równy jednej
czwartej skojca;
nummus unam quartam solidi
valens
KodWp III p. 516 (a. 1381) : pro columbacione ... plebano ... hospites dabunt per medium grossum, subsides vero per q-em.
JANKO p. 650 : quatuor q-es, quorum duo grossum Bohemicalem valebant, postmodum pro grosso Bohemicali dari deberent.Ita vulgo.
Dicitur
Cracoviensis (
DokMp II
p. 347, a.
1440).
Glossa
Pol.
GLb p. 85 : q-ns solidi, «qwartnyk».Cf. QUADRANTARIUS QUADRANTUS QUADRATARIUS QUADRATUS II 2 et Kiersnowski, Wstęp do numizmatyki polskiej p. 124-8, 153.
2.
astr.
t.t. przyrząd astronomiczny, tzw.
kwadrant, ćwiartka obwodu koła
z podziałką kątową i
przeziernikiem; instrumentum astr. , quarta pars
astrolabii
VITELO Persp.(S) V p. 242 : linea ... producatur ... quod totum potest fieri per astrilabium, sive q-em vel aliud instrumentum certificationis visuum.
InstrAstr p. 108 (saec. XV med.med) : ad faciendum q-em pro cuiuscumque rei altitudine sumenda accipe tabulam ... ad modum quarte partis circuli etc.Ita saepius.