General
Full Entry
More

PUGIL

Grammar
  • Formspugil
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -lis s. -llis
  • Part of Speechnoun
  • Gendermasculine
Meaning Outline
  • I. propr. luctator, pyctes, pancratiastes.
  • II. transl. bellator, miles
    • 1. abs.eccl.+ Christi, Ecclesiae, fidei
    • 2. iudicii Dei, quod dicebatur, particeps, qui certamen singulare init

Pełne hasło

PUGIL, -lis s. -llis m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • N.
  • K.
  • O.
  • W.
[acc. sg. pugilam : DyplŻyd p. 17 (a. 1388) : nos ... contra suspectum pugilam volumus (nisi leg. -em) exhibere.]
I. propr. Pięściarz, zapaśnik; luctator, pyctes, pancratiastes.
II. transl. wojownik, bojownik, szermierz; bellator, miles
Ztschr. LIV p. 105 (a. 1290) : Heinze gener p-is Cunradi proscribitur eo, quod etc.
PEREGR. Serm. p. 503 : istud lignum elegit sibi ... Christus ... sicut p-1scalam ad castrum expugnandum.
Ita saepe. Glossae Pol.
GLt p. 26 : p-1, dimicator «sirzmarz».
Ita saepius.
RFil XXII p 17 (a. 1466) : p-es «vallecznyczy».
GŁOG. Alex. I fol. C Va : p-l ... «boiarzyn».
RFil XXII p. 24 (a. 1466) : p-um «swarzączych śą, przeczywyayączych śą».
Constr.
a. abs. b. sq. gen. c. sq. pro:
DŁUG. Hist. IV p. 732 : nulla aetas ... vidit ... praestantiorem p-em pro fide ... catholica.
Praec. meton.
1. eccl. Christi, Ecclesiae, fidei et abs.
WŁODK. ScrSel I p. 76 : fuerunt viri sancti et p-es fidei.
ArPrawn I p. 248 (a 1443): obitum suum velud p-em fidei Christiane ... defleatis.
MPH VI p. 675 (a. 1455) : magnus p-1 tam Ecclesie, quam fidei.
Ita saepe.
Item
libertatis ecclesiasticae ( StPPP VII p. 540, a. 1494 et saepius).
2. uczestnik pojedynku w tzw. sądzie bożym; iudicii Dei, quod dicebatur, particeps, qui certamen singulare init
SchlUrk p. 273 (a. 1188) : nullus alium impetens p-em super illum debet inducere, nisi prius se in aliquo membro debilem probaverit, ita ut in propria persona pugnare non possit.
KodWp I p. 400 (a. 1273) : concessimus ... eidem nobili, quod iudicare possit ... p-es qualescunque, sive gladii, sive quod vulgariter appellatur «kiig» sive ferrum etc.
Ita saepius.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)