- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- H.
- Ha.
- K.
- O.
DokMp VI p. 239 (a. 1405) : ipsum facere abiliorem, expertum et magis prompciorem volentes.plus promptior:
DokMp VII p. 347 (a. 1431) : volentes eum ... ad obsequia nostra plus reddere promptiorem.
AGZ V p. 82 (a. 1436) : volentes ipsum ... ad ulteriora servitia plus reddere prompciorem.]
I.
(de hominibus) ochoczy, chętny, gorliwy, szybki;
paratus, pronus, diligens.
Saepe in
locut.
aliquem promptum reddere ad alicuius servitia (obsequia, beneplacita, sim.) (
KodWp II
p. 39, a.
1290
;
DokMp VIII
p. 345, a.
1327
et passim; nostris
obsequendis beneplacitis:
KodMp II
p. 88,
a. 1253)
; item de promptis promptiorem (
KodWp IX
p. 216, a.
1430
et saepissime).
Dicitur etiam de hominum
animo, item affectu (
*KodKKr I p. 67, a. 1256
et saepius), mente (
GŁOG. Alex. II fol. r
IVb
et saepius), natura (
MPH IV
p. 29, saec.
XIV in.)
, oboedientia (
SEVER.
p. 48
)
, studio (
AKapSąd II
p. 60, a.
1425)
, voluntate (
Lites II
p. 117, a.
1245).
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
dat.
c.
sq.
abl.
d.
sq.
ad. e.
sq.
ab :
KsgŁawKr p. 88 (a. 1372) : a solucione domus ... se exhibuit p-um ac paratum.f. sq. in c. acc. g. sq. in c. abl. h. sq. inf.
II.
(de rebus)
A.
1.
adi.
gotowy, łatwo dostępny, będący pod ręką; paratus, expeditus, qui praesto, ad manum est (saec. XV - XVI).
Praec.
iur.
a.
pecunia
gotówka;
i.q. praesens, quae ilico solvitur vel solvi potest
DokMp IV p. 110 (a. 1359) : cum quingentis marcis grossorum ... in p-a pecunia computatis.
Ib. I p. 267 (a. 1394) : nos dictam sumam ... plene et integraliter in pecunia numerata et p-ta accepisse.Ita vulgo (sed alio sensu cf. infra C). Simili sensu dicitur de auro ( DŁUG. Hist. V p. 71 ) , censu ( KsgGrWp II p. 227, a. 1394) , nummis ( PommQu p. 95, a. 1411 et saepius).
b.
comp.
de
bonis
dobra łatwiej dostępne;
quae alicui praesto sunt
PommUrk V p. 79 (a. 1312) : Johannes ... tollet 6 marcas … in quibus si defectum habuerit ... provisor dominarum ... Johanni tantam pecuniam de earum bonis p-ioribus ordinabit.
PommQu p. 6 (a. 1400) : si ... defectum in prefatis redditibus passi fuerint, tunc consules ... debebunt sibi esse auxilio eosdem expignerandi de p-ioribus meis bonis.
AKapSąd III p. 375 (a. 1491) : quas LXXXVI marcas se obligavit ... de p-ioribus bonis suis aut mobilibus et immobilibus ... restituere.
c.
iustitia
natychmiastowy, bezzwłoczny; qui sine mora, sine dilatione fit
IurMas II p. 11 (a. 1472) : kmethoni pro quolibet debito in die prefixo ... iusticiam p-am et ius pronum more hospitalitatis ... facere et ministrare.
AKapSąd III p. 156 (a. 1511) : petens sibi p-am iusticiam ministrari.
IurMas III p. 218 (a. 1540) : p-am et indilatam iustitiam inter partes facere.
2.
subst.
promptum,,
-i
n.
nonnisi in
locut. in prompto
a.
w gotówce; pecunia
praesenti
KodWp II p. 474 (a. 1335) : medietatem pecuniae eo tempore, quo copulati fuerint in p-o persolvendam.
AKapSąd I p. 324 (a. 1415) : pecunias pro contributione ... in p-o habeant.Ita saepius. Eodem sensu in promptis:
KsgRWar p. 78 (a. 1494) : civitati accomodavit et in p-is exposuit centum florenos.
b.
pod ręką, w pogotowiu; praesto, ad manum
NIC. BŁ. Serm. II p. 139 : latomus, qui cedit et planat lapidem, duo semper facit in p-o, scilicet regulam et martellum (cf. ib. infra duo debet habere in manibus: malleum ... et regulam).
B.
łatwy, dogodny; facilis,
commodus, expeditus.
Constr.
abs. vel sq.
ad
C.
singulare
prompta pecunia
e
Pol.
istne pieniądze
całość długu (już nie raty); aeris alieni summa
integra
StPPP IX p. 50 (a. 1456) : debet soluere ... septem marcas ... per annum ... et cum venerit annus iste ... debet soluere ... viginti marcas p-am pecuniam, alias «gystne».