General
Full Entry
More

PROCLIVIS

Grammar
  • Formsproclivis, proclivus, proclive, proclivum
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -e -a, -um -is -i
  • Part of Speechadjectiveadjectivenoun
  • Genderneutre
Meaning Outline
  • I.
    • A. propr. humilis, vilis
    • B. transl.
      • 1. inclinatus,pronus, propensus (saepissime in malam partem)
      • 2. exiens, tardus.
  • II.
    • 1. locus praeruptus, praecipitium.
    • 2. res facilis factu (saec. XVI)

Pełne hasło

PROCLIVIS, -e et PROCLIVUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • S.
I. adi.
A. propr. pochylony, nachylony, declivis,pronus. Inde meton. Niski, przyziemny; humilis, vilis
SCARB. Sap. I p. 65, v. 168 : ne sit honor sublimis et vita p-is, ne sit deifica professio et illicita actio.
B. transl.
1. skłonny do czegoś, chętny, ochotny; inclinatus,pronus, propensus (saepissime in malam partem). Glossa Pol.
RFil XXIII p. 298 (a. 1453) : ad peccata p-is, «richli».
Iuncturae potiores selectae v. gr.
ad amores illicitos( ŹrWaw VIII p. 101, a. 1540) , facinora ( DŁUG. Hist. II p. 203 = III p. 225 ed.nov. ), malum ( ArHist V p. 21 (a. 1408) et saepius,item peiora: KodWp II p. 391, a. 1326) ; in bilem ( DŁUG. in MPH VI p. 603 ) , choleram ( CatEpCr p. 234, a. 1525) , ebrietatem ( DŁUG. Hist. I p. 154 = I p. 218 ed.nov.) , facetias et iocos ( Id. Hist IV p. 643 ).
Constr.
a. sq. dat. b. sq. ad. c. sq. in c. acc. , cf. supra 21 et 22 et saepius. d. sq. in c. abl.
DŁUG. Op. p. 195 : in eleemosynarum ... largitione ... p-a.
2. schyłkowy, końcowy; exiens, tardus.
Constr.
a. abs. b. sq. ad. c. sq. in c. acc.
II. subst. proclive,, -is et proclivum,, -i n.
1. stok, przepaść; locus praeruptus, praecipitium.
N. in imagine
KOMOR. p. 134 : in religione nostra innumera mala contra regulam ... moresque ... robur accipiunt... multitudine in p-a tendente.
2. rzecz łatwa do wykonania; res facilis factu (saec. XVI) ; praec. in locut. in proclivi esse.
N. constr. sq. supino
Dogiel IV p. 295 (a. 1534) : neque ... ullo modo p-e est nobis creditu ... vestrae majestatis ... voluntate id factum esse.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)