General
Full Entry
More

PRAETERLABOR

Grammar
  • Formspraeterlabor, preterlabor, praeterelabor, preterelabor
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -labi, -lapsus sum
Meaning Outline
  • I. propr.
    • 1. praeterfluere, circumfluere.
    • 2. + via praeterire
  • II. transl.
    • 1. decurrere, effluere, compleri
    • 2. iur. differri, procrastinari (de die iudicii)

Pełne hasło

PRAETERLABOR s. PRETERLABOR et PRAETERELABOR s. PRETERELABOR, -labi, -lapsus sum
  • F.
  • Th.
  • S.
I. propr.
1. (de fluvio) przepływać obok, opływać; praeterfluere, circumfluere.
Constr.
a. abs. b. sq. acc. c. sq. abl.
COPERN. OpM p. 597 : muros Istula dum p-itur amne tuos.
d. sq. circa :
MatGórn p. 273 (a. 1522) : concedimus ... usum ... fluviorum ... circa Dlugoschin p-ntium.
2. Occ. de via prowadzić obok czegoś, mijać coś; praeterire
CorpJP III p. 72 (a. 1507) : stratam seu viam, oppidum ipsum Tuliscow haud procul... ferme in contiguo p-ntem, quae ex Prussia, dein ex Conin oppido ad alia oppida regni ducit in et per ipsum oppidum ... convertendum ... admisimus.
II. transl.
1. de tempore vel eis, quae in tempore fiunt: przebiegać, upływać, mijać, kończyć się; decurrere, effluere, compleri
IurMas III p. 70 (a. 1532) : quo quidem anno p-so censebuntur ... subditi hac constitutione ... obstricti.
ARect II p. 77 (a. 1541) : quae reseracio et evacuacio die lunae proxime p-so ... executa ... extitit.
Cf. Th. X 2, 1029,7 sqq.
2. iur. t.t. ulec przesunięciu (o terminie sądowym); differri, procrastinari (de die iudicii)
StPPP II p. 777 (a. 1471) : pars citata dixit: dedisti termino labere alias «przepelsznącz» ... pars actrix dixit: quare tu non euasisti, sed dedisti p-i termino.
ArPrawn VI p. 132 (a. 1554) : si vero succamerarius terminum partibus p-i patietur, causa limitum intra annum et sex hebdomadas prosequetur.
Inde
terminus praeterlapsus rok tzw. przepełzły,tj. dodatkowo wyznaczony, gdy na poprzedni strona się nie stawiła; i.q. qui e nova citatione successori datur cum ad iudicium prius pars non venit
StPPP II p. 700 (a. 1465) : Stanislaus citavit ... fratres ... in termino cittato ad paratum terminum p-sum et melioratum.
Cf. et infra 1071,22.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)