- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- N.
- O.
I.
przedwczesne podjęcie; assumptio praepropera
MatFil VI (XVII) p. 222 (saec. XV in.in) : sicut non laudatur in studio promotionis dilatio, sic non approbatur eius laborum p-o et nimia acceleratio.
II.
domysł, domniemanie, przypuszczenie, wyobrażenie,
podejrzenie; coniectura,opinio,
existimatio,
praefiguratio, suspicio.
Glossae
Pol.
GLb p. 81 : p-o ... «domnymanye, podeyrzenye».
GLcerv p. 690 : p-o «domniemanie».Ap.
MARTIN. OP. Marg. fol. n 4a: distinguitur ambitiosa, diabolica, conspiratoria, fastuosa, nefanda, perniciosa, sacrilega, usurpatoria, violenta.
Praec.
1.
iur.
a.
iuris
et
abs.
: domniemanie prawne;
fere i.q. opinio.
Distinguitur
vehemens
et
violenta :
ArHist V p. 281 (saec. XIV/XV): citatus ... non respondit, propter quod vehemens p-o habita contra eum iam videtur transire in violentam.
WŁODK. ScrSel III p. 63 : constat per evidenciam facti presentis temporis et presentis gwarre, que circa preterita inducit p-em violentam.
ŹrWaw V p. 244 (a. 1533) : ex vehementissimis p-bus.
b.
fere i.q. obwinienie,
zarzut; inculpatio
ARect I p. 206 (a. 1483) : quando ipse Johannes ... reuertetur et se canonice ... purgauerit de se huiusmodj p-em tollerit (cf. ib. supra Iohannem ... inculpatum et ... excommunicatum).
2.
bona
dobra opinia;
i.q. opinio, fama
CodSil V p. 323 (a. 1340) : nescio qualem apud vos se habuit dominus ... michi hucusque de eo non fuit p-o nisi bona.
StPPP I p. 22 (saec. XIV med.med) : propter bonam p-em alicujus viri (in versione Pol. saec. XVI
: «dla sławętności a dobrego domnimania»).
ArPrawn IV p. 34 (saec. XIV med.med) : propter bonam p-em habitam de ipso apud vicinos.Ita saepius.
3.
fere i. q.
a.
wymysł;
excogitatio, confictio
CodVit p. 388 (a. 1417) : duo se excusaverunt ... ligittimis excusacionibus, sed tercius ... excusabat se quadam nova p-e.
b.
znak, dowód;
indicium, signum
ArPrawn VII p. 209 (a. 1566) : in ius vocatus ... p-bus euidentibus deprehensus ... multam luet (in versione Pol. ib.: «y bełoby to nan ... iakiemi znaki vrzędownie przewiedziono»).
Ib. p. 241 (a. 1566) : si p-es aliquae et indicia furti contra hominem ignobilem ... praecesserint.
4.
locut.
α.
sub certa praesumptione
przypuszczalnie; ut
veri simile est
AKapSąd III p. 219 (a. 1422) : in ... alia ... pecia ... recognoverunt sub certa p-e manum fuisse cuiusdam Mathie ... notarii.β. praesumptionem facere domyślać się; praesumi, praevideri
StKapWł p. 154 (a. 1527) : lasti ... farinae ... notari ... debent, quot in unaquaque quaterna anni exierint, pro quo residentium lastorum numerus p-em facere potest.
Constr.
ad II:
a.
abs.
b.
sq.
gen.
c.
sq.
ad:
JAC. PAR. Contr. p. 116 : dubium probabile de duratione vitae ementis excusat, ubi non est maior p-o ad unam partem quam ad aliam.d. sq. de:
MATTH. Rat. p. 125 : veram spem, de qua habent iam debilem p-em ex hoc, quod etc.
Id. Prax. p. 71 : verisimilem de hoc p-em.e. sq. ex, cf. f. sq. enunt. obi. c. quod :
MATTH. Prax. p. 80 : maior p-o est, quod papa velit bene providere quam episcopi ... minor p-o est, quod omnes episcopi sunt mali quam quod unus homo.
ArPrawn V p. 480 (saec. XV ex.ex) : p-o est, quod taliter tunc mutuata ornamenta ecclesiae ab ipsa ecclesia alienantur.
III.
bezczelność, zuchwalstwo, śmiałość, czelność, zbytnia pewność siebie; audacia, arrogantia, insolentia, superbia.
Glossae
Pol.
RFil XXIV p. 70 (saec. XV in.) : «ne swø darskosczø» non ex p-e.
Ib. p. 360 (saec. XV med.med) : «butha» vel «picha» p-o.
GLb p. 81 : p-o «smyaloscz».
Additur
de se :
Tom. IX p. 299 (a. 1527) : nimia illorum superbia et de se p-o, qua universo orbi Christiano imperaturos se credunt.
Per abundantiam dicitur praesumptionis audacia (GALL p. 45, 11) , ausus ( KsgHenr p. 7, saec. XIII).
Constr.
a. abs. b.
sq.
gen. c. sq. de, cf.