- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- N.
- O.
I.
herold, woźny; apparitor,
nuntius publicus.
Praec.
iur. woźny
sądowy, pierwotnie pomocnik
sędziego, później niższy urzędnik
sądowy, doręczający pozwy, odbywający
wizje lokalne itp.; primum iudicis administer, deinde magistratus iudicialis minor,
ministerialis
KodWp II p. 30 (a. 1290) : p-e nostro ... fecimus clamante promulgari.
KodKKr I p. 171 (a. 1325) : scultetus suique successores tenebuntur ad ... expedicionem ... equitare, dummodo sit ... edictum regis per p-em.
DokMp I p. 90 (a. 1353) : citatus ... p-e, littera aut annulo regio.Ita passim.
Syn.
bedellus (
KsgPrzem II
p. 97, a.
1451
;
StPPP II
p. 778, a.
1471
et saepius), ministerialis (
PrPol
p. 319, a.
1399
;
KsgMaz I p. 30, a. 1404
et saepius), servus civitatis communis
(
DecrICC I
p. 404, a.
1473).
Glossae
Pol.
KsgKaz p. 56 (a. 1374) : p-e terreno videlicet «sluzebnig».
GLt p. 24 : p-o, «wosni» uel «podwojski».
ZabDziej II p. 147 (a. 1484) : asserens eum impetuose ... ministerialem et p-em alias «podvoyszky».
ArSang III p. 51 (a. 1507) : ministerialis, seu p-o, alias «dzieczki».Cf. etiam GLb p. 80 et GLcerv p. 688 .
Distinguitur addito adi. , v. gr.
capitalis (
IurMas II
p. 141, a.
1511
;
ib.
p. 146
)
, civilis (
AGZ XVI
p. 322, a.
1501)
, communis (
ŁASKI ComPriv
fol. 233b
)
, magnus (
IurMas II
p. 126, a.
1507
;
AKapSąd III
p. 152, a.
1511
et
saepius), maior (
IurMas II
p. 141, a.
1511
;
ib.
p. 146
)
, terrenus (cf.
supra 899,45
)
;
etiam sq. adi. loci,
v.gr.
;Czechonoviensis (
PP II
p. 43, a.
1426)
, Lomzensis (
ArHist VIII
p. 475, a.
1458)
, Sochaczoviensis (
KodPol I
p. 274, a.
1402)
; item sq.
gen.
,
v.
gr. terrae Novomiestensis (
IurMas II
p. 126, a.
1507).
Constr.
a.
sq.
gen.
,
v.
gr.
civitatis
(
AKapSąd II
p. 689, a.
1498)
, districtus (
ib. III
p. 177, a.
1513)
, oppidi (
ib. II
p. 726, a.
1507)
.
b.
sq.
de:
DecrICC I p. 58 (a. 1458) : cum ... p-e de iure Polonico.
II.
chwalca, głosiciel, piewca;
laudator, praedicator. Saepe sq.
gen.
,
v.
gr. verbi Dei (divini:
ArPrawn I
p. 248, a.
1441
;
KrMU
p. 133,25, a.
1428
et saepius).