General
Full Entry
More

POSTICUM

Grammar
  • Formsposticum
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -i
  • Part of Speechnoun
  • Genderneutre
Meaning Outline
  • I. ianua vel porta posterior.
    • α.
    • β. + valvarum
    • γ. postis, antepagmentum
  • II. alicuius rei (praec. aedium) pars posterior.
    • 1. aedes in posteriore parte astructa
    • 2. ; moles vel saepes flumini obiecta?
  • ΠI.
    • 1. + in postico alicuius rei retro, post, a tergo
    • 2. + in postico alicuius occulte, secreto, aliquo inscio

Pełne hasło

POSTICUM, -i n.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • N.
I. tylne drzwi, tylna brama; ianua vel porta posterior. Glossa Pol.
GLb p. 80 : p-um «zadne drzvy».
Cf. POSTICA I 2 POSTICUS I. Occ.
α. in imagine
KADŁUB.(Pl) p. 15 : perinfinitis ... hostium copiis ... per p-um ingreditur Alexander Morauie.
β. quasi per abundantiam valvarum :
KADŁUB.(Pl) p. 88 : primus ualuarum p-um perfringit, primus urbem ingreditur Boleslaus.
γ. odrzwia; postis, antepagmentum
StPPP II p. 289 (a. 1424) : repercussit ... tabernam ... et duodecim wlnera in p-o wlgariter «na odrzwyu» (ed. odrzywu) infixit.
II. tylna część czegoś, zwł. budynku; alicuius rei (praec. aedium) pars posterior.
Dicitur abs. vel sq. gen. rei; item sq. gen. personae (sc. domus eius)
APozn I p. 396 (a. 1466) : fluere debebat aqua de p-o domus sue per p-um Georgii.
Ib. II p. 200 (a. 1488) : sufficienter satisfecit ... pro terra retro in p-o dicti Georgii.
Ita saepius. Occ.
1. budynek dobudowany z tyłu; aedes in posteriore parte astructa
ŹrWaw II p. 17 (a. 1530) : invenerunt celarium sub ... palacio domus ... non ... bene ... constructum ... licostratum in p-o seu foresta non erectum.
Cf. POSTICA II POSTICUS II.
2. tama? ; moles vel saepes flumini obiecta?
IurMas III p. 174 (a. 1531) : cum aliquis ... elevatione p-i circa molendinum suum ... inundaret vicini sui bona, superius consistentia.
ΠI. locut. adv.
1. in postico alicuius rei z tyłu, za czymś; retro, post, a tergo
KodKrak p. 110 (a. 1395) : suborta fuisset materia questionis de et super domo et area, sitis retro domum ... muratam ... in p-o eiusdem.
ArPrawn X p. 258 (a. 1408) : Nicolao ... domum in p-o domus in circulo ad plateam S. Trinitatis pro debito ... obligavit.
Ita saepissime. Glossa Pol.
KsgŁawWar p. 99 (a. 1459) : recognovit se invadiare partem terrae iacentem in p-o wlgariter «w tile» proxime provido Gregorio.
Simili sensu
a postico ( AGZ XIX p. 36, a. 1479 : incipiendo a graniciis a p-o alias «od zadu» usque in villam ), ad posticum (
KsgŁawWar p. 85, a. 1458 : cum omnibus in ipso horto contentis ad p-um ipsius domus
), ex postico (
AGZ XVII p. 427, a. 1505 : introeuntes ... in domum ... sartoris ex p-o alias «zadv» et alii ex principio alias «s przodv»
).
2. in postico alicuius za czyimiś plecami, bez czyjejś wiedzy, po kryjomu; occulte, secreto, aliquo inscio
StPPP IX p. 79 (a. 1469) : ista recognitio actori est in p-o actoris, quia hoc non testatur registrum iudicij banniti.
Ib. p. 84 (a. 1469) : hanc inscriptionem mater mea post tergum meum seu in p-o fecit wlgariter «w tyle mnye».
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)