- F.
- G.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- K.
I.
abstr.
1.
propr. sadzenie,
szczepienie,
uprawianie; actus plantandi, colendi,
novos surculos
arboribus immittendi.
2.
transl.
a.
zbudowanie;
aedificatio, erectio
KodMp II p. 180 (a. 1291) : ecclesiam concessimus fabricare in ... noua uilla, p-e Bertoldi ciuis Sandecensis.
DokMp VI p. 23 (a. 1387) : privilegium ... regis ... super p-e seu fundatione ecclesiae ... confectum confirmare.Ita saepissime.
b.
zasiedlenie, zaludnienie, założenie nowego osiedla
(miasteczka); actus colonis frequentandi, item conditio vici (oppidi)
novi
KodMp II p. 172 (a. 1288) : sculteto ... liceat ... infra terminos ... silue ... extirpaciones, locationes siue p-es ... facere et formare.
KodMp I p. 184 (a. 1318) : in quaquidem locacione seu noua p-e hereditatis inibi Ianussio supradicto ... sculteciam ... tradimus ... possidendam.
KodPol II p. 695 (a. 1346) : pro ... oppidi locatione seu p-e ... damus ... advocatiam in eodem oppido.Ita saepius.
Inde
fere i.q. nowa wieś;
vicus novellus
DokMp I p. 60 (a. 1347) : solvere tenebuntur ... veluti aliae nostrae novae p-es solvere consueverunt.
N.
locut. ad
a - b:
α.
ecclesia (villa
sim.)
novae plantationis
świeżo założony (kościół, wieś
itp.);
i.q. nuper
condita
KodMp III p. 158 (a. 1362) : animaduertentes exiguitatem reddituum ecclesie noue p-is in Chybice.
KodWp VII p. 8 (a. 1401) : ecclesiam novae p-is.Ita saepe.
β.
novella plantatio
(e
Vlg.
Ps. 143,12)
o świeżo założonym klasztorze; de
monasterio nuper condito
CodSil(M) I p. 107 (a. 1225) : territorium ... hoc novella p-o ... cum omni iure habeat sicut domus Lubensis suum.
DyplMog p. 15 (a. 1244) : decimas ... donavimus libere ... monachis de coenobio Clarae Tumbae ... intuitu novellae p-is ... in praefato territorio plantatae iure pleno et perpetuo possi dendas.Ita saepius.
c.
zaszczepienie, wpojenie;
actus inserendi,
ingenerandi
MATTH. Serm. I p. 34 : per luctam fit supplantatio vitiorum, per gratiam ... p-o virtutum.
ArHist V p. 22 (a. circa 1408) : ad viciorum extirpacionem et morum p-em.
DokLub p. 218 (a. 1435) : p-o (ed. plantatam) sacrae religionis ... in diversas ... observationes ... sit distincta.
JAC. PAR. Opln p. 170 : cogitationum ...repressionem noxiarum ac aliarum utilium vitae ipsarum p-em.
Inde
i.q. świeża wiara;
fides novella
DŁUG. Hist. I p. 137(= I p. 200 ed.nov.): primus ... archiepiscopus erat fidei ... christianae in nova p-e dilatator.
ArPrawn I p. 371 (a. 1527) : ne nova illa p-o in peius in dies proficiat et ad novas hereses vel antiquam idolatriam revertatur.
II.
(concr.
)
1.
szczep, sadzonka; planta
novella (in imagine, alludendo
ad Vlg.
Matth. 15,13)
CodVit p. 331 (a. 1415) : evellatis et destruatis in eadem ecclesia Dei p-es iniquas.
JAC. PAR. RefEccl p. 317: vel habitatio saltem Christianorum ab iniquis purgetur atque omnis adulterina p-o in ea eradicetur.
2.
plantacja, ziemia uprawna, obsiana; ager cultus, obsitus
ArPrawn V p. 167 (saec. XV med.med) : kmetho ... medietatem p-um iam insertarum ... dimittere teneatur.DŁUG. in
MPH VI p. 599 : Martialis episcopus p-em praedecessoris catechizando, contionando sacramentaque administrando ubertim rigavit.
ArPrawn VI p. 172 (a. 1554) : p-es insertas et radicatas evellens poena sex marcarum punitur.