- F.
- G.
- Bl.
- S.
- Dc. (subst.
- m.),
- L.
- A. U.
- (subst.
- m.),
- Ha.
- N.
- K.
- O.
I.
adi.
A.
1.
a.
de hominibus: obcy, cudzoziemski, przebywający
z zagranicy;
qui peregre advenit, adventicius,
externus.
b.
de rebus: zagraniczny, obcy;
extraneus.
Syn.
advecticius (de cervisia:
DokListPł I
p. 302,
a. 1542)
.
2.
pielgrzymi, właściwy pielgrzymowi; peregrinantis (ad
loca sancta) proprius
DŁUG. Hist. I p. 381(= II p. 145 ed. nov.) : ad Polam ... in habitu p-o delatus.
SSrSil I p. 263 (saec. XV ex.ex) : vestem p-am, hoc est habitum griseum conversorum... secumabduxit frater fugiens.
MIECH. Chr. p. 75 : more p-o adiit Gneznam ad venerandum reliquias beatissimi pontificis Adalberti.
B.
transl.
1.
daleki, odległy; qui
abest, remotus
*CodPom I p. 278 (a. 1219) : interpretationem illorum intellectui constitutionis ... concilii ... asserimus p-am.
MATTH. Dial. fol. XCIXb : nec de hoc p-a testimonia querere necesse est. Id. Lect. I p. 80: vix est aliquis tam p-us a terra, quod non aliquo modo terrenis adhaereat.
2.
obcy, nieznany, nowy;
alienus, ignotus, novus
KADŁUB. p. 165 : cuius balsami odor... cunctis ... incognitus, cunctis p-us.
KodUJ I p. 112 (a. 1416) : doctrinis ipsorum haereticorum p-is et falsis ... abducuntur.
KodLit p. 296 (a. 1422) : credimus a vestre universitatis noticia non esse p-um, quoniam etc.
Syn.
insolitus (
IurMas II
p. 55, a.
1490).
N.
mus. tonus:
SZYDL. p. 67 : quarta differentia octavi toni, que modo ab aliquibus tonus vocatur p-us, illa habet tenorem suum in G gravi in cantu directo.
LIBAN Mus. fol. F IIIa : hunc tonum p-um vocant propter raritatem eius, quia raro in psalmodia canitur; secundum hunc tonum canimus psalmum In exitu Israel de Aegypto Paschali tempore tantum.
Constr.
ad 1-2:
a.
abs.
b.
sq.
dat.
,
cf.
supra 1
et 7
et
FormJ p. 74 : cuius verbi intellectus est meo ingenio p-us.c. sq. ab, cf.
supra 4. KodKrak p. 106 (a. 1393) : praemissa omnia ... cassamus ... et ipsa de foribus nostri regni volumus esse p-a.
CodVit p. 453 (a. 1419) : in animo pacifico a fluctibus p-o.Ita saepius. d. sq. ad :
StPPP X p. 33 : quod parens ad filii amorem esset p-us (v.l. alienus).e. sq. de :
KodPol I p. 269 (a. 1399) : vexaciones ... de regni nostri finibus amplius habeantur omnino p-a.f. sq. erga :
FormJ p. 73 : erga vos animum quodammodo recepimus p-um.
3.
doczesny, ziemski;
terrenus, humanus
JAC. PAR. Tract. fol. E Illb : qui transis p-o tramite mundum vna quies cunctis et cinorosa lues.
Id. OpIn p. 464 : est ... haec speculatio in p-a hac terra ultimus finis humanorum bonorum.
CantMAe I nr 92, v. 2a (saec. XVI) : p-e (ed. peregrina) sordis nota Te Christus preservavit, o Maria.
II.
subst.
peregrinus
-i
m.
et
peregrina,,
-ae
f.
1.
przybysz, cudzoziemiec(-ka);
advena.
Glossa
Pol.
GLcerv p. 673 : p-us qui ex nostra civitate non est, «przychodzień».
N.
constr. sq.
ex .
*ArHist X p. 137 (a. 1523) : Camillam Italam ex urbe Romana p-am.
2.
podróżny, pielgrzym;
peregrinator (praec. qui loca
sancta visitat)
MARTIN. OP. Marg. fol. m Va : non est laudabile p-um fuisse Hierosolymis, sed ibi bene vixisse.
JAC. PAR. Serm. fol. 72a : die Resurectionis factus est p-us duobus discipulis euntibus in Emaus Christus.Glossa Pol.
GLcerv p. 673 : p-us ... «pielgrzym, pątnik».
Definitur adi.
InwKKr p. 35 : Matthiam de Grodziecz vicarium Cracoviensem p-um Hierosolimitanum.
Ib. p. 186 : honorabilem Martinum p-um Romanum.