- F.
- G.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- A.
- N.
TPaw IV p. 69 (a. 1399) : si pecuniam non daret ad Nativitatem Christi, tunc eandem hereditatem deberet perdi.
DŁUG. Hist. IV p. 337 : graves ... sumptus et munera perditum esse querebatur (nisi leg. isse);item part. praes. sensu pass.
StPPP XI p. 269 (a. 1483) : ius decrevit Micheli ... pro lucro et pastori pro perdenti re.part. fut. act. sensu pass.
KsgMaz II p. 134 (a. 1425) : obligavit se sub duas sexagenas dampni ... et sub suam porcionem perpetualiter perdituram.3. sg. ind. fut. II act. perderit:
KsgMaz II p. 173 (a. 1426) : si ... sculteciam ad ipsum Boguslaum perderit, tunc ... Siwanthochna ... sculteciam ... pro se obtinebit.3. sg. con. plp. act. perdisset:
CRIC. p. 32, v. 30 : nec tot perdisset Russia pinguis opes.inf. perf. act. perdisse:
ARect I p. 77 (a. 1474) : eam pelliceam dicit se perdisse.]
I.
1.
res
zniszczyć, spustoszyć, doprowadzić do ruiny;
delere, vastare, evertere.
N.
consuetudinem
znieść; tollere
AKapSąd III p. 68 (a. 1499) : suffocare, destruere et p-re diu tentam consuetudinem.
2. homines
a.
zgładzić, wytępić; interimere,
exstinguere.
Simili sensu
vitam alicuius (syn.
perimere:
KodLit
p. 154, a.
1411).
b.
skazać na potępienie (wieczne); in aeternum
damnare (e
Vlg. Mare. 3,4 et
saepius
ib.
)
MARTIN. OP. Chr. p. 109 : est ... Redemptor omnium ... te ... in iudicio suo p-turus qui ... sanctos decipis (potius despicis).
ARUND. Lib. p. 308 : p-unt ... animam ... peccata.
II.
zgubić, stracić, utracić;
iacturam facere,
amittere.
Praeter res
concr.
etiam
abstr.
,
v.
gr.
operam; tempus; vitam
(simili sensu
collum:
KodKKr I
p. 118, a.
1286)
; item
auditum (
ZabDziej II
p. 392, a.
1487)
, honorem (
PrPol
p. 384, a.
1388
;
IurMas II
p. 68, a.
1496)
, ius et dominium (
KodWp II
p.180, a.
1299)
, nobilitatem
(
ib. VIII
p. 211,
a. 1422),
immo
mortem (
PEREGR. fol. q IIb
:
mortem p—didit et vitam invenit).
N.
α.
castrum
obsessum: poddać;
dedere
CodEp I 2, p. 202 (a. 1460) : si ... fame pressus ... castrum p-ret aut p-re cogeretur.
β.
med.
motus perdens intestinorum
ruch jelit powodujący wydalanie;
i.q. quo excrementa e corpore removentur
THOM. Med. p. 269 : motus intestinorum ... p-ns ... facit vomere stercus.
Praec.
iudicialiter (foro
et
abs.
):
stracić na mocy orzeczenia sądu;
iudicis decreto amittere.
Locut.
in nomen perditum, cf.
supra VI 717, 31
sqq.
N.
alicui
spowodować, że ktoś coś utraci; pozbawić czegoś; efficere, ut aliquis aliqua re privetur
ŁASKI ComPriv fol. 225a : nulla mulier potest esse prolocutrix necque absque ... tutore querulari; hoc p-didit eis Calefumia, quae coram imperatore dissonum fecit in ira.Mediopass. .: zginąć, przepaść; perire. Indicatur modus vel causa ad I-II: a. sq. abl. , v. gr. (aqua et) igne ( DŁUG. Hist. IV p. 424 ; WiadPol p. 231, a. 1594) ;, tesseribus ( ArPrawn IV p. 304, saec. XV med.). b. sq. circa :
CodEp III p. 286 (a. 1477) : regem ... multas p-didisse gentes circa oppugnationem.c. sq. in c. abl.
StPPP VIII p. 290 (a. 1388) : ministerialis p-didit IV marcas in kmethone obligato.
Ib. p. 754 (a. 1399) : si non soluerit, tunc pecora recepta per Friczonem in eisdem pecuniis debent p-i.
RachKról p. 63 (a. 1471) : rex p-didit in dicto axamento undecim florenos.d. sq. per :
*Lites I p. 41 (a. 1320) : rescriptum p-tum per abusum.
PommUrk VI p. 167 (a. 1323) : si pecunia ... p-retur in via per naufragium.
StPPP VIII p. 332 (a. 1389) : pro ... 3 marcis p-tis per excisionem quercuum in gayo.
III.
iur.
t.t.
causam, processum
przegrać sprawę w
sądzie; iudicio vinci.
Glossa
Pol.
KsgGrWp II p. 259 (a. 1397) : Hanka causam ipsius p-didit «przepadla«.
Simili sensu
condemnationem (
StPPP VIII
p. 327, a.
1389)
, iudicium (
ZabDziej I
p. 50,
a. 1442)
, ius (
IurMas II
p. 71, ante a.
1496)
,
sententiam
iudicis (
KodWp III
p. 475, a.
1378)
,
item intrans,
pro aliqua re
et
abs.
StPPP VIII p. 279 (a. 1388) : si p-et contra Venceslaum pro graniciebus falcatis.
Ib. p. 450 (a. 1398) : si ipsum Janussium Hanca ... pro hereditate ... triumphaverit, p-re habet et sua uxor.
KsgMaz I p. 9 (a. 1400) : si ... non comparebunt ad terminum, tunc p-ent.Ita saepissime.
Opp.
acquirere (
KodKKr I
p. 166,
a. 1322
et saepius), lucrari (
ArPrawn V
p. 411, a.
1398
et saepius), triumphare (
cf.
supra 40
).
Occ.
poenam
ponieść karę pieniężną z tytułu przegrania sprawy;
multam causae amissae gratia subire
TPaw IV p. 503 (a. 1392) : Nicolaus ... tenetur duas parvas penas cespitatorias erga Mscigneum ... et terciam, quam p-didit.
N. formulas in
textibus iur.
obvias
α. (tam) ad lucrandum (quam)
sive et ad perdendum; super perditum et lucratum, cf.
supra V 1540,
43
sqq. Simili sensu tam ad perdendum quam ad acquirendum (
TArch
p.51, a.
1409).
β.
(cum) aliquo teste perdere
nolle :
RotGniezn p. 118 (a. 1402) : testes ... Philippus ... Andreas quamvis amicus, quo p-re non woluit et pars adversa consensit.
Ib. p. 123 (a. 1403) : primus testis Jaszko ... qui circa hoc fuit, et protestatur domina, quod sororius est, quo p-re non vult.
RotPozn p. 342 (a. 1418) : secundus testis Symana ... et ipso non wlt p-re, quia est sibi frater et pars adversa consensit.Ita passim (saec. XV). N. constr. ad I-III: a. sq. dat.
AGZ XIII p. 314 (a. 1450) : Iacobus illa recognicione p-didit ministeriali.
APozn I p. 242 (a. 1456) : ne domus ... p-retur civitati.Cf. supra 326,12. b. sq. ad (aliquem):
KsgMaz II p. 101 (a. 1425) : quod si... non solveret, tunc obligavit se ad ipsos p-re foro unum mansum liberum.
PP V p. 44 (a. 1426) : medietatem tocius hereditatis ... ad ... Iohannem ... p-diderunt.Cf. supra 325,26 et saepius.. c. sq. contra (aliquem):
KodMp I p. 373 (a. 1372) : pars hereditatis per ... Nicolaum ... est ... contra dominum abbatem ... p-ta perpetualiter et eteme.
StPPP VIII p. 282 (a. 1388) : p-didit causam suam contra castellanum Radomiensem.
Ib. p. 351 (a. 1389) : p-didit contra ipsum septem marcas.Cf. supra 326,26 et saepius.