- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- N.
- K.
I.
majątek, własność,
zasoby; res familiaris, opes,
divitiae.
II.
A.
pieniądze, sumy pieniężne; nummi, nummorum
summae, copiae.
Inde a saec. XIV ex. vulgo
dicitur pl.
sensu sg.
e
Pol.
pieniądze (pl.
).
B.
moneta,
pieniądz; nummus,
moneta.
C.
kara pieniężna;
multa
pecuniaria.
Notabiliora quaedam ad A-C:
1.
glossae
Pol.
KsgZPozn p. 12 (a. 1400) : p-as «penandzy».
GLcerv p. 670 : p-a a pecoribus dicta est, quia quicquid antiqui habebant, totum in pecoribus consistebat, «pieniądze».Alias glossas cf. infra 2153-25.
2.
iuncturae selectae praeter eas, quae in Th.
laudantur
a.
verbales
α. pecuniam(-as) accipere,
accommodare, apponere,
arrestare, assignare, concedere, congregare, consumere, convertere, deservire, elevare, emungere, exigere,
expedire, exponere,
imbursare, inhibere, levare, libertare, obligare, obtinere, ordinare, pagare, persolvere,
recipere, recolligere,
restituere, teneri, tollere, sim., cf.
s.
v
.v.
β. in pecunia aliquid obligare,
perdere, tenere; per pecuniam
redimere, sim.
cf.
s.
v
.v.
γ. pecunia cadit (cf.
),
decurrit
(
),
excrescit (supra III
1353,23
sqq), intervenit (
KsgRWar
p. 443,
a. 1522)
, quiescit (
CulmUB
p. 641,
a. 1509).
b.
nominales
pecuniae(-arum)
α. quantitas
(vulgo), summa
(vulgo), item arrestatio, deductio, defalcatio,
defectus, exactio, exsolutio,
interdictio, intromissio, levatio, ostensio, (per)solutio, sim.; immo
subsidium, cf.
s.
v
.v.
3.
definitur addito
adi.
vel
gen.
a.
pertinet ad nummos
solvendos,
v.
gr. additionalis, annua (annualis, anularis, glossa
roczyzna).
Praec.
α.
accrescens, usualis, usuraria
sim.
procent;
usura,
cf.
s. v.v.
β.
actualis, capitalis, certa, essentialis, essentionalis,
principalis
(glossae
iścina, iście, iste
sim.)
podstawowa suma bez odsetek; debitae summae caput, cf.
s. v.v.
γ. effectualis, mobilis,
numerata, parata, praesens, prompta, cf.
s.
v
.v.
δ.
prima, primaeva, primata, principalis, prior,
item
pecuniae(-arum) initium
(glossae
zadatek, zadawek;
syn.
arra)
zadatek;
pensio prima,
cf.s.v. v.
ε.
finalis, ultima, ultimata
(glossa
ostatek)
ostatnia rata; pensio ultima, cf.
s. v.v.
b.
pertinet ad tributa, vectigalia sim.
danda,
v.
gr. annonalis, bellicalis, censualis, contributiva, decimalis,
dextralialis, exactionalis,
expeditionalis, fumalis, manipularis, nuptialis, prandialis sim.,
cf.
s.
v
.v.
; item cappalium, clericalium, diarii, exactionum, forestae, fori,
mardurum, mensalium,
reclinationum, sim.,
cf.
s
.v.
v.
c.
pertinet ad res iur.
v. gr. damnalis, damnosa, debitorialis, fideiussa, iudicialis, memorialis
(glossa
pamiętne), multaticia,
poenalis, recognitionalis (glossa wsteczne), reginae (quae «ruszyca»
vocatur), sententialis, subdita,
subintrata, submissae (glossa
poddane), substita, testamentaria, testimonialis,
vallata,
sim.,
cf.
s
.v.
v.
d.
pertinet ad nummorum genera,
v.gr.
α. alba, bona, bracata,
Lithuanicalis, magna, mala,
minuta, monetalis, nigra, parva, regalis, regia, regni, simplex, Swidnicensis, terrena, terrestris,
sim., cf.
s.
v
.v.
β. grossorum, marcarum,
mediantum, monetae falsae,
quartalium, summarum sim.,
cf.
s.
v
.v.
γ. communis (terrae), currens
(communiter), dativa, monetae
currentis, usualis sim.,
cf.
s
.v.
v.
e.
pertinet ad pretium solvendum
α.
indicatur is cui solvitur,
v.
gr. circulatorum, conservatoris, mensuratorum;
item
pastoralis, vectoralis, vigilialis sim.,
cf.
s.
v
.v.
β.
indicatur res pro qua solvitur sq.
gen.
; etiam sq.
adi. ,
v.
gr. cerevisialis, granicialis,
sim.,
cf.
s.
v
.v.
f.
indicatur possessor
sq.
gen.
; item sq.
adi. ,
v.
gr. ecclesiastica, episcopalis, maternalis, patrimonialis, puerilis,
sim., cf.
s.
v
.v.
4.
Constr.
a.
sq.
gen.
b.
sq.
in
c.
abl.
KodUJ IV p. 156 (a. 1535) : p-ae in moneta deputentur pro domo construenda vicariis.