General
Full Entry
More

PAUPERTAS

Grammar
  • Formspaupertas, pauperitas
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -atis
  • Part of Speechnoun
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I. inopia, egestas, miseria.
    • α. + paupertatis princeps
    • β. + paupertatis
    • γ. + ingenii spiritus penuria, indigentia, defectus.
  • III.
    • 1. difficultates (ex inopia ortae), damna
    • 2. tenues opes

Pełne hasło

PAUPERTAS s. PAUPERITAS, -atis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L.
  • A.
  • N.
I. ubóstwo, bieda; inopia, egestas, miseria. Glossa Pol.
GLcerv p. 669 : p-as «vbostwo».
Per abundantiam dicitur
paupertatis artitudo (
*KodMp II p. 218, a. 1309) , inedia ( *CodPom I p. 854, a. 1249) , mendicitas ( Tom. XII p. 258, a. 1530).
Iuncturae verbales notabiliores
paupertate aggravari ( AKapSąd II p. 918, a. 1468) , deprimi ( KodPol II p. 598, a. 1250) , gravari ( KodMp IV p. 471, a. 1447) , premi ( ROYZ. I p. 94, v. 13 ), in paupertatem redigi ( ArHist X p. 263, a. 1576) , in paupertate degere ( KodKKr II p. 356, a. 1411) . Occ.
α. paupertatis princeps Christus
Lites I p. 449 (a. 1335) : quem p-is princeps populis suis prefecit in terris etc.
β. paupertatis genera definiuntur
MARTIN. OP. Serm. p. 410 nlb.: multiplex est p-as, prima est census, secunda sensus, tertia spiritus ... census, quam habent mendici grauiter necessaria mendicantes ... sensus, que bona opera ignorat ... spiritus, que ducit ad beatitudinem.
HESSE Matth. III p. 16 : p-as dicitur quandoque carentia divitiarum ... quandoque dicitur p-as contemptus divitiarum ... tertio dicitur p-as amor p-is (cf. ib. infra).
γ. meton. ingenii ( MPH IV p. 363, saec. XV ; ArPrawn I p. 217, saec. XV) , spiritus (cf. et saepius). Π. brak czegoś, niedostatek, potrzeba; penuria, indigentia, defectus.
Constr. ad I-II: abs. vel sq. gen.
III. singularia
1. pl. biedy, nieszczęścia, kłopoty; difficultates (ex inopia ortae), damna
PommUB p. 600 (a. 1310) : angustiis, miseriis, debitis ac p-bus eximiis ... aggravatifratres.
CodSil X p. 140 (a. 1341) : per alluvionem ... et p-es alias ... gravatur claustrum in sui exterminium et iacturam.
KomKadł p. 113 : illi principes sunt reipublicae accommodi, qui p-es et miserias vitae sunt experti.
2. ubogi majątek; tenues opes
SSrSil IX p. 55 (a. 1464) : omnia ipsorum Vratislaviensium marsubia per stipendia soldatorum ... sunt omnino exhausta, nisi quantum cottidie de suis p-bus mutuo contribuunt pro tuicione sancte fidei catholice.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)