- F.
- Th.
- S.
- Dc.
- A.
- N.
[pass.
pro
act.
IurMas I
p. 49 (a.
1387)
:
si ... alienienam ...
violenciam patrari et facere contigerit.]
I.
propr.
1.
in partem bonam et neutram: dokonać, doprowadzić do skutku, spełnić,
odbyć;
facere, perficere,
exsequi, peragere.
2.
in malam partem: popełnić, wyrządzić, dopuścić się; admittere,
committere, perpetrare.
Iuncturae notabiliores selectae
adulterium (
ArHist V
p. 167, a.
1476)
,
clericidium (
AKapSąd III
p. 162, a.
1512)
, crimen
(
ib.
p. 56, a.
1486
et saepius),
damnum
(
ib.
p. 22,
a. 1466
et saepius),
detrimentum (
AGZ III
p. 173,
a. 1420) ,
presbytericidium (in persona alicuius:
AKapSąd III
p. 117, a.
1507
et saepius), rapinam (
ArPrawn VI
p. 148, a.
1554)
, scandalum (
AKapSąd I
p. 74, a.
1449
et saepius), scelus (
KodWp I
p. 190, a.
1240
et saepius), violentiam (
IurMas I
p. 49, a.
1387
et saepius).
Constr.
ad 1-2:
a.
abs.
b.
sq.
abl.
c.
sq.
ad :
DŁUG. LibBen II
p. 247
:
prodigia, quae ad
invocationem sancti Leonardi ... p-bantur.
d.
sq.
contra :
TPaw VII
p. 35 (a.
1418)
:
dominus Dobek debet
soluere pecunias pro penis, contra ipsum Derslaum p-tas.
Ita saepius.
e.
sq.
cum :
PommUrk II
p. 199 (a.
1268)
:
eorum facta uoluntaria et cum ratione liberaliter p-ta (cf. ib.
III p. 412, a.
1300).
Ita saepius.
f.
sq.
de :
CodVit
p. 1010
(a. 1416)
:
non tamen de isto principe, sed de aliis ... viris ... similia p-erunt Cruciferi.
g.
sq.
in
c.
acc.
KodPol I
p. 75 (a.
1254)
:
causae ... criminis in homines ... p-ti.
Ita saepius.
h.
sq.
in
c.
abl.
KodWp II
p. 109 (a.
1295)
:
si que homicidia ... in hereditatibus ... p-ta fuerint ... iudicio iudicentur.
Ita vulgo.
i.
sq.
inf.
FROVIN.
p. 68, v. 94
:
quod tenuere patres pro
lege, recondere p-es.
j.
sq.
pro :
KsgSądWar
p. 30 (a.
1457)
:
debuerunt ius p-re
pro sanguine.
Ita saepius.
II.
transl.
1.
dawać, składać;
dare,conferre
KodWp VIII p. 169 (a. 1420) : unam bonam tunnam alllecum bonorum ... dandam, p-ndam ... fratribus monasterii.
CIOŁ. Lib. I p. 183 : requisiuimus ... ipsis terminum ad p-ndum nobis omagium ... dum ... audissemus si vellent ... nobis p-re omagium.
Simili sensu
iuramentum (
Lites II
p. 148, a.
1413
:
iuramentum in animas ipsorum constituencium p-ndum),
testimonium falsum in iure (
AKapSąd III
p. 180, a.
1514).
2.
iur.
a.
poenam
zostać skazanym na zapłacenie kary pieniężnej; pecunia a iudicibus multari;
cf.
supra 180,42et
TPaw VII p. 105 (a. 1419) : dominus Dobeslaus ... satisfecit Derslao ... pro omnibus, quae contra ipsum in judicio p-erat ... pro penis spectantibus judicium generale.
Ib. p. 149 (a. 1420) : quociens ... Bernhardus predictum Przethpelk pro nonsolucione inpedierit, totiens magna pena submisit se incursurum seu p-turum super utrosque terminos.Cf. PP II p. 16 (a. 1447) ; AGZ XV p. 219 (a. 1484) ; ib. p. 307 (a. 1493).
b.
z powodu niezapłacenia długu zostać skazanym na drugie tyle; ob debitum non solutumad duplicem summam pecuniae solvendam a
iudicibus damnari
AGZ XV p. 273 (a. 1490) : ut pro decem marcis essencialis pecunie et aliis decem marcis per te p-tis satisfaceres.
Ib. XIX p. 404 (a. 1492) : extunc totidem vadii videlicet ... ducentas marcas ... Iohanni ... p-bit; vadium prefatum in principalitatem ... convertendo.
c.
ius
dochodzić swoich praw, domagać się wymierzenia
sprawiedliwości;
ius suum vindicare
APozn I p. 54 (a. 1439) : cum eisdem disponere et facere ac si omnia iura p-ta et peracta fuissent.Cf.