General
Full Entry
More

PALUS-1

Grammar
  • Formspalus, phalus
  • Etymology cf. infra 49,26.
  • Inflectional type -i
  • Part of Speechnoun
  • Gendermasculine
Meaning Outline
  • lignum praeacutum, pertica, baculum, ferula, fustis.
    • 1. finis, terminus
    • 2.
      • a. ad quem alicuius rei noxii deligabantur.
      • b. in quem capitis damnati infigebantur
    • 3. + ferreus rutabulum, batillum
    • 4. + in quattuor palis (in seinen vier Pfahlen) domi

Pełne hasło

1. PALUS s. PHALUS, -i m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • B.
  • L.
  • A.
[nom. -acc. pl. paludes:
KsgKaz p. 417 (a. 1397) : recepit ... VI paludes.
Ib. p. 574 (a. 1401) : que dicuntur ... paludes.
Ib. p. 577 (a. 1401) : qui trudunt ... paludes.
gen. pl. paludorum:
ib. p. 97 (a. 1378) : de extraccione paludorum.
palum: (cf. infra 49,26). abl. pl. paludis
ib. p. 97 (a. 1378) : distributa pro paludis et palis.
Ib. p. 372 (a. 1396) : pro pylis sive paludis.
]
pal, kół, drąg, żerdź, tyczka; lignum praeacutum, pertica, baculum, ferula, fustis. Glossae Pol.
KodWp IV p. 360 (a. 1389) : piscina ... p-is bifurcari debet ... wlgariter «roseknancz koli» (cf. StPPP VIII p. 519, a. 1398; KodWp V p. 185, a. 1411 et saepius ).
Ib. VII p. 529 (a. 1414) : p-os wlgariter «pie» incuttere ... wlgariter «wbicz» (cf. ib. V p. 475, a. 1428; StPPP Π p. 418, a. 1436; DokLub p. 359, a. 1476).
StPPP II p. 242 (a. 1419) : p-os ... locasti wlgariter «przitiky».
Ib. p. 808 (a. 1475) : stubam balnei debet... p-is alias «slupi» circumdare (cf. KodWp V p. 475, a. 1428).
DokListPł II p.415 (a. 1556) : p-os, qui «thycze» wlgo dicuntur.
Praec.
1. meta; finis, terminus
ChrMP p. 10 : cumque iuvenes ad p-um currere vellent, statim subsistunt, ab aculeis ... in pedum solis leduntur.
2.
a. pręgierz, słup do którego przywiązywano winowajców; ad quem alicuius rei noxii deligabantur.
b. pal, na który wbijano skazańców; in quem capitis damnati infigebantur
DŁUG. Hist. V p. 531 : omnes Tartarorum ... legatos ... in p-o suffixit.
AAlex p. 164 (a. 1502) : damnatus tandem atroci nece p-i.
Ita saepius usque ad saec. XVI in.
3. ferreus drąg żelazny, pogrzebacz; rutabulum, batillum
AKapSąd I p. 191 (a. 1506) : secures duas, duos cuneos ... ligones et p-os fereos ad caminum.
RachWaw p. 255 (a. 1540) : pro furcellis et p-o ferreo ad caminum.
4. in locut. e Germ. translata in quattuor palis (in seinen vier Pfahlen) w domu; domi
StPPP XI p. 234 (a. 1457) : in domo ... in cuius quatuor p-is predicta furticinia sunt inventa cum iudice (cf. ib. supra] in domo sua, alias «yn zeynen fir pfelen».
Item infra
in domum suam, alias «yn zeyne fere pfele»).
Constr. ad 1-4:
a. abs. b. sq. ad :
KsgKaz p. 153 (a. 1385) : de seccione palum ad ripas.
Ib. p. 575 (a. 1401) : pro p-is ad rotas.
Ib. p. 555 (a. 1402) : pro p-is ad montem.
Ita saepissime.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)