- F.
- Th.
- S.
- Dc.
- NGl.
- L.
KsgKaz p. 94 (a. 1378) : ferramenta hostium.
StPPP VIII p. 240 (a. 1388) : pro trium hostium excussione.
AGZ XV p. 313 (a. 1493) : resecationem hostium.
generis m. RachWaw
p. 122 (a. 1529) : ad eundem hostium.Ita passim.]
I.
A.
drzwi, brama; ianua,
porta, fores.
1.
concr.
de qualibet porta aedificii,
conclavis, etiam fenestrae,
fornacis sim. Notabiliora quaedam
a.
glossae Pol.
StPPP II p. 598 (a. 1450) : h-a alias «vrotha».
AGZ XVII p. 227 (a. 1486) : h-um alias «forthka».
KodMaz(L) p. 333 (a. 1506) : h-um ... vulgariter dictum «wsvoth».
b.
locut.
ostium compositorium, compositum
drzwi dwuskrzydłowe, podwoje; fores;
cf.
sq. et 767,19 sqq. Eodem sensu
duplex (
AKapSąd III
p. 105, a.
1506).
c.
indicatur materia
apposito
adi.
,
v.
gr. ferreum (
RachWaw
p. 98, a.
1529
et saepius; seu fenestrale:
ŹrWaw III
p. 75, a.
1519)
, pinaceum (
RachWaw
p. 218,
a. 1534)
, quercineum (ib.
), sim.
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
gen.
,
v.
gr. camerae, capellae, domus, ecclesiae, scholae sim.
c.
sq.
ab:
Zsig. p. 19 (a. 1500) : a reformatione h-ii a thesauro.
d.
sq.
ad :
StPPP II p. 186 (a. 1411) : domum ... unam majorem h-o ad circulum, secundam minorem ... h-o ad circulum ... sitam.
AKapSąd III p. 45 (a. 1475) : excusserunt h-a eiusdem tabernatoris ad palatium et ad cellarium.Ita saepe.
N.
ad fornacem (
RachWaw
p. 95,
a. 1526
et
ib.
saepe).
e.
sq.
ante :
RachWaw p. 168 (a. 1530) : a decoloratione ... o-ii ... ante fornacem.
Ib. p. 177 (a. 1531) : in o-o ante altanam.Ita saepius.
f.
sq.
circa :
StPPP VIII p. 843 (a. 1400) : secuit h-um circa stabulum.
g.
sq.
cum :
RachWaw p. 119 (a. 1529) : serifabro pro uno h-o cum floribus.
Ib. p. 151 (a. 1530) : unum h-um cum floribus dealbatis.Ita saepius.
h.
sq.
de :
HistTart p. 97 : tectum et o-um sunt de filco.
ŹrWaw III p. 75 (a. 1519) : h-um ad testudinem de eadem stuba faciet.
RachWaw p. 120 (a. 1529) : h-um ... de pinaculo inferiori.
i.
sq.
ex
ib. p. 153 (a. 1530) : o-o ... e regione habitationum domini.
Ib. p. 203 (a. 1533) : pro 4 o-iis ex flader.
k.
sq.
in
c.
acc.
StPPP VII p. 341 (a. 1431) : pro violenta fractione o-orum in domos.
l.
sq.
in
c.
abl.
RachWaw p. 93 (a. 1526) : super h-iis in ingressu domus (bis ).Ita saepius.
m.
sq.
sub :
RachWaw p. 166 (a. 1530) : ad h-um sub gradu.
Ib. p. 156 (a. 1530) : cathena ad o-um ... sub Curzanoga.
n.
sq.
versus :
StPPP XII p. 551 (a. 1530) : h-um versus villam ... de novo fecit.
2.
meton. et in imagine: brama, wejście, dostęp;
porta, accessus,
aditus.
Occ.
a.
saepius dicitur de Christo (alluditur ad
Vlg.
Joh. 10,9).
b.
fere i.q. początek, zaranie; initium
JAC. PAR. RefEccl p. 126 : ponere ... Deus decrevit in h-o generis humani terribilem poenam omnibus speculabilem.
c.
fere i.q. możliwość,
sposobność; occasio, facultas
JAC. PAR. Contr. p. 100 : et o-um magnum pateret scandalis clericorum et mendicationibus diversis.
Praec.
in locut.
ostium alicui (rei) aperire
*KodWp I p. 73 (a. 1212) : Dominus eis fratribus apperuit o-um, ita ut per ministerium eorundem ... multi ad agnitionem perveniunt veritatis.*
KodKKr I p. 114 (a. 1283) : malitie o-um latentis aperiens ... episcopum manibus ... capi fecit.
JAC. PAR. Contr. p. 111 : liberam dans emptor facultatem venditori ad rescindendum contractum accepta sorte integra prius venditori data ... de hoc solo gaudet venditor, quia hoc o-um reemendi semper sibi est apertum.
B.
odrzwia, futryna drzwi;
antepagmentum portae
RachWaw p. 98 (a. 1529) : quando locabantur o-a lapidea et apendebantur h-a ferrea.
Ib. p. 126 (a. 1529) : pictori a decoloratione 37 h-orum lapideorum.Ita ib. saepius.
II.
1.
fluminis
sim.:
ujście; os, caput
(saec.
XV ex. ).
Occ.
constr.
sq.
in
c.
acc.
DŁUG. LibBen I p. 631 : fluvius ... habet h-a in Aprum.
2.
lacus
spust, upusty stawidło; emissarium aquae
PommUrk I p. 75 (a. 1184) : ad hoc dantes eis licentiam figendi clausuras piscium in h-o lacus, quo intratur versus castrum.
CodPom I p. 159 (a. 1188) : dux ... monasterium ... se edificaturum spoponderat in monte prope o-um lacus secus castrum.
PommUrk II p. 179 (a. 1267) : clausuram piscium in h-o lacus.Cf. ib. V p. 243 (a. 1315).
3.
singulare
vadi
brzeg; litus,
ora
Tom. III p. 4 (a. 1514) : relictis in citeriore ripa ad vadi o-a aliquot milibus levis armature ... alio in loco ... peditatum ... in ulteriorem Boristhenis ripam traduxerant.