General
Full Entry
More

OLEUM

Grammar
  • Formsoleum
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -i
  • Part of Speechnounnoun
  • Genderneutremasculine
Meaning Outline
  • I. propr. liquor pinguis ex olivis aliisve plantis expressus.
  • II. gen.
    • 1. + Spiritus Sancti Spiritus Sanctus ipse
    • 2. + adulationis (adulaminis) adulatio ipsa

Pełne hasło

OLEUM, -i n.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • A.
  • Ha.
  • L.
[generis m.
KOMOR. p. 219 : oleumque de sepulcro ... manantem.
Cf. Th. IX 2,545,63 sqq.]
I. propr. olej, płynny tłuszcz wyciskany z oliwek lub innych roślin; liquor pinguis ex olivis aliisve plantis expressus. Glossae Pol.
ZapSądWp I p. 367 (a. 1408) : pro ... sex talentis o-i ... wlgariter «oliwi».
RFil XXIII p. 305 (a. 1444) : pinguis ... o-i ... «tłustego tuku».
Definitur addito gen. , v. gr.
olivae (saepissime; arboris vulgariter «oliwy»: ZapSądWp I p. 367, a. 1408) , canapi, lini sim. Haec multaque alia olei genera laudat GLr I p. 502 -503 et passim.
Constr.
a. sq. gen.
b. sq. ad:
AKapSąd I p. 62 (a. 1445) : ob non solutionem duarum marcarum annui census pro o-o ad lampades ad ecclesiam.
c. sq. de.
Praec.
1. eccl. olej poświęcony, używany w liturgii; chrisma, oleum consecratum,in liturgia adhibitum.
Dicitur
arcanum ( CALLIM. Hist. p. 68 ) , benedictum ( StSyn III p. 5 ) , sanctificatum ( ArHist XI p. 150, saec. XII) , sacrum ( AnnMP p. 47, a. 1295 et saepissime);item benedictionis ( VPriefl p. 14 ) , chrismatis ( KodKKr I p. 70, a. 1257 et saepius).
2. in locut. proverbialibus α. oleum camino (igni) adicere (addere, aspergere), cf. β. oleo tranquillior: CRIC. in
Tom. X p. 416 (a. 1528) : meus Vosniczki ... juvenis o-o tranquillior.
II. meton. (sq. gen. )
1. Spiritus Sancti Duch Św. ; Spiritus Sanctus ipse
KodPol I p. 73 (a. 1254) : ut nostrae devotionis sacrificium o-o Sancti Spiritus infusum, fiat holocaustum igne coelestis tabernaculi consumendum.
2. adulationis (adulaminis) pochlebstwo; adulatio ipsa
FormJ p. 41 : adulatorius enim sermo est pluralis locucio, singulariter vero ad singulos verba lata adulationis o-um non sapiunt.
PrzMog p. 34 : de o-o adulaminis suspectus.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)