General
Full Entry
More

OCULATUS

Grammar
  • Formsoculatus, occulatus
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -a, -um
  • Part of Speechadjective
Meaning Outline
  • I.
    • A.
      • 1. propr. oculis praeditus, instructus (de teste: qui ipse aliquid vidit).
      • 2. transl. perspicax, acutus, prudens.
      • 3. alicui fidens?
    • B.
      • 1. propr. evidens, certus, oculis firmatus, patens, manifestus;
      • 2. transl.
        • a. praesens, qui propriis oculis aspicitur
        • b. + mandatum qui coram ab ipso mandante dicitur
        • c. + dies dominica Oculi quae vocabatur. i. Ieiunii tertia
  • II. iur.+ terminus iudicii terminus qui vocatione in ius verbis facta constituitur, praec. cum quis in recenti crimine deprehenditur

Pełne hasło

OCULATUS s. OCCULATUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • B.
  • N.
  • L.
  • K.
I.
A. de hominibus
1. propr. mający oczy,widzący (o świadku: naoczny); oculis praeditus, instructus (de teste: qui ipse aliquid vidit).
2. transl. bystro widzący, bystry, przenikliwy; perspicax, acutus, prudens.
Eodem sensu dicitur de
hominum discretione ( KodKKr I p. 47, a. 1253 et saepius).
Constr.
a. abs.
b. sq. circa:
MATTH. OpTheol p. 291 : erga me ipsum caecus permanens et circa alios o-us existens.
Tom. VIII p. 368 (a. 1526) : tua sinceritas circa nostra negotia o-ior Argo persistat.
c. sq. in c. acc.
ArHist X p. 233 (a. 1556) : ne ... in aliena ... vitia o-i esse videantur, propriis in tergum proiectis.
d. sq. in c. abl.
DŁUG. Hist. I p. 324 (=II p. 87 ed. nov.): vir in singulis providus et o-us.
Ib. IV p. 536 : in donationibus faciendis parum o-us.
e. sq. praeter:
IANIC. p. 199 : praeter morem Sors o-a suum.
3. singulare: mający do kogoś zaufanie? alicui fidens?
ZabDziej III p. 477 (a. 1497) : ita fuit o-us procurator, quod nunquam ipsum ... compellebat ad producendum aliqua instrumenta (cf.paulo infra fidem eis servabant procuratores).
B. de rebus
1. propr. widoczny, oczywisty, jawny, niewątpliwy; evidens, certus, oculis firmatus, patens, manifestus; apud nos non dicitur nisi de fide et de experientia; imprimis autem in locut. fide oculata aliquid cognoscere, videre sim. Occ. per abundantiam dicitur aliquid videre oculatis et propriis oculis ( Lites I p. 358, a. 1339), intuitu oculato ( CodVit p. 1014, a. 1416).
2. transl. (singularia quaedam)
a. niniejszy, oglądany własnymi oczyma; praesens, qui propriis oculis aspicitur
KodWp I p. 521 (a. 1285) : tam presens etas noverit quam futura, o-um scriptum inspectura, quod eqs.
b. mandatum osobiście wydany; qui coram ab ipso mandante dicitur
AGZ XI p. 347 (a. 1449) : ad o-um mandatum reginale ... et eciam ad literale mandatum ... domine regine.
c. dies niedziela tzw. Oculi,czyli trzecia Wielkiego Postu; dominica Oculi quae vocabatur. i. Ieiunii tertia
ROYZ. II p. 162,4: lingua quod involvit caecis inimica tenebris, discussit verum nunc o-a dies
(cf. contextum). Cf. OCULUS 964,18 sqq.
II. iur. t. t. terminus rok tzw. oczywisty (obliczny,licowany),termin sądowy poprzedzony ustnym pozwem, często w związku ze znalezieniem u kogoś lica, tj. oczywistego dowodu winy; iudicii terminus qui vocatione in ius verbis facta constituitur, praec. cum quis in recenti crimine deprehenditur
AGZ XII p. 66 (a. 1439) : domini dederunt terminum nobili Anne ... o-um alias «oczwisti».
Ib. XI p. 170 (a. 1440) : minus iuste terminum o-um simplici infirmitate postposuit.
Ib. XIV p. 45 (a. 1442) : ministerialis sibi (i. ei ) terminum o-um dedit coram iudicem (sic ) castri Leopoliensis.
Ita ib. saepius. Cf. OCULARIS sqq. et FAC1ALIS et PERSONALIS infra.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)