- F.
- G.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
- Ha.
- N.
- K.
GŁOG. Alex. I fol. P Va : nota est equivocum: est nota notitia (IV A 1), nota littera (II A 1) et nota culpa (I B 3) et cantilenas dicimus esse notas (III B 2]).
I.
A.
1.
znak, oznaka;
indicium, signum,
v.
gr.
fossae (syn. signum:
KodKrak
p. 186, a.
1428
; in arbore factum:
KodMp IV
p. 455, a.
1446)
.
N.
chalcetypa
czcionka drukarska;
typus quo libri
imprimuntur
PAUL. CR. p. 77, v. 77 : eos panegyricos ... officinatoribus n-is chalcetypis ... transcribendos tradidi.
Praec.
a.
log.
α.
passionum :
STOB. Sign. fol. A Ib : ea, quae sunt in voce, sunt n-e id est signa earum passionum, que sunt in anima, id est conceptuum seu actuum intelligendi.
β.
(sq.
gen. )
wyraz określający charakter związku łączącego wyrazy lub zdania;
explicatur
WROCŁ. CongLog fol. C IIa : n-a illationis est coniunctio vel adverbium denotans sequelam vnius propositionis ex alia (cf. id. Dial. fol. C Ib).
Id. Dial. fol. C IVa: propositio ... affirmatiua, cuius n-a conditionis, copulationis vel disiunctionis affirmatur, vt: homo currit et Deus est.
Id. EpitConcl fol. d IIIa: per n-am similitudinis datur nobis intelligi, quod Spiritus Sanctus ... apparuit in similitudine columbe (cf. ib. supra : vidi Spiritum Sanctum descendentem sicut columba).
Id. Dial. fol. L IIb: interrogatio est propositio probabilis accepta cum signo et n-a interrogationis.
b.
rhet.
znamię; signum
CALLIM. Rhet. p. 42 : propria n-a dicitur, cum id affertur, quod numquam aliter fit propriumque declarat, ut fumus ignem, cicatrix vulnus, partus concubitum.
2.
znamię, piętno, ślad (na ciele); vestigium in
corpore impressum, stigma.
Definitur gen. ,
v.
gr.
cicatricum (
DŁUG. Op.
p. 70
;
;cf.
id. Hist. I p. 374 = II
p. 138
ed. nov.
), morpheae (
id. Op.
p. 436
),
vel
adi.
cruenta (
ArLit I
p. 19, a.
1558)
, violenta (
AGZ XIII
p. 572, a.
1468)
, turpis (
Tom. XIV
p. 281, a.
1532).
3.
gest, przejaw uczuć;
gestus, quo affectiones animi
significantur,
v.
gr.
gratitudinis (
DŁUG. LibBen I
p. 270
),
item
veneris (i. amoris
ArHist V
p. 417, saec.
XV
med.)
.
B.
1.
cecha charakterystyczna, właściwość; id, quod alicui
proprium est, proprietas,
v.
gr.
perpetuitatis (
DokMp V
p. 55, a.
1406).
2.
gatunek, jakość;
qualitas, species (saec. XV—XVI)
,
praec.
in
locut.
α.
eius notae
tego rodzaju; eiusmodi
(
Tom. XIII
p. 93, a.
1531),
item
optimae notae
(
KodKrak
p. 215, a.
1451
; simili sensu
primae notae
*Tom. XIV
p. 379, a.
1532).
β.
de meliore nota
z lepszej strony;
meliore ex parte
Tom. XIV p. 578 (a. 1532) : me ... de meliori n-a commendatum esse cupio.
3.
piętno, hańba, zarzut;
opprobrium,
macula.
Additur
gen. obi., v. gr.
nominis (nostri :
CodEp III
p. 446, a.
1497)
,
habilitatis (fabri :
APozn II
p. 154, a.
1485)
,
vel
explic.
,
v.
gr.
criminum (enormium :
ZabDziej
III
p. 20, a.
1490)
, erroris (
PommUrk II
p. 135,
a. 1265)
, falsitatis (
CIOŁ.
Lib. II p. 55), infamiae (KsgSądWp I
p. 203, a.
1410
et passim), cett. Glossa
Pol.
GLcerv p. 650 : n-a ... infamia, ignominia «hańba».
Iuncturae verbales notabiliores
α. nota alicui imminet (
PommUrk II
p. 87, a.
1261)
, in aliquem redundat (
Tom. VI
p. 274,
a. 1523).
β. notam contrahere (
KodUJ II
p. 102,
a. 1449
et saepius), incurrere (
PommUrk II
p. 135,
a. 1265
et saepius), inire (
HUSSOW.
p. 9, v. 24
; subire:
Tom. VIII
p. 71, a.
1462
et saepius), intrare (
*SSrSil VIII
p. 71, a.
1462)
, ex se praebere (
StPPP III
p. 106
)
, item nota laborare (
ArPrawn VII
p. 172,
a. 1566).
γ. notam alicui exhibere (
RHer III
p. 75, a.
1535)
, facere (
PrzywKr
p. 17, a.
1425)
, imponere (
DŁUG.
Hist. IV
p. 349
)
, inicere (
Tom. IV
p. 96, a.
1516)
, inurere (
CodEp I 2,
p. 57, a.
1448
et saepius),
irrogare (
CracArt II
p. 459,
a. 1547)
; simili sensu
notam deducere (contra aliquem:
LibDisp
p. 16,
a. 1424),
item aliquem in notam ponere (de aliqua
re:
CodVit
p. 1031,
a. 1416).
Opp.
notam (absolvere
et) abolere (
*SSrSil VIII
p. 71, a.
1462
;
AKapSąd II
p. 630, a.
1480).
δ. nota aliquem
aspergere (
PP IV
p. 105,
a. 1450)
, contaminare (
CALLIM Hist.
p. 46,
23
), inquinare (
Tom. VIII
p. 133,
a. 1526)
, insignire (
ZabDziej III
p. 280,
a. 1493),
item in nota inculpare (
CIOŁ. Lib. II
p. 55
).
Locut.
adv.
cum nota
w sposób haniebny;
turpiter (
Tom. IV
p. 383, a.
1518).
Opp.
sine (absque) nota
(
*ib. V
p. 52, a.
1519
;
Dogiel IV
p. 211, a.
1520)
, citra (extra) notam (
DŁUG. Hist. IV
p. 477
;
Tom. III
p. 195, a.
1514
;et saepius).
II.
1.
znak graficzny, littera;
minima pars verborum
scripta, littera.
N.
aspirativa
znak przydechu; aspirationis signum
MARC. p. 46, v. 24 : litera non est H ... aspiratiua dicitur esse n-a.
2.
szyfr; ciffra (saec.
XVI).
III.
mus.
A.
propr.
1.
znak graficzny dźwięku, nuta; definitur
FELSZT. OpCong fol. A IIb : n-a ... est figura, qua cantus intensio vel remissio designatur.
MONET. fol. A IVa : n-a est character linee vel spacio infixus, per quam omnis cantus representatur, n-arum alia soluta vel simplex, alia composita; simplex est que nulli coheret, composita que alij (sic ) coheret.
2.
zapis melodii, notacja muzyczna;
soni musici perscripti
SEVER. p. 41 : Sertum B. Virginis Marie ... cum textu, n-a et exemplo quomodo et quando innotuit.
CracImpr p. 15 (a. 1486) : antifonare ... textu et n-a ... scribere et notare.
B.
meton.
1.
nuta jako dźwięk; soni
musici pars distincta
NIC. BŁ Tract. fol. h Ia : significat ... diutina protractio n-arum ipsius Alleluia gaudium caelestis patriae.
StVic p. 398 (a. 1438) : cantus ... psalmorum ... continue et cum verborum debita expressione et n-arum prolacione ... peragatur.
SZYDL. p. 26 : examen clavium ... inter voces seu n-as.
2.
melodia, śpiew; melos,
cantus
PrPrz p. 32 (a. 1392) : et vox et vocum tonus, sonus et n-a ... ab alto iudice scitur.
ConcPol IV p. 159 (a. 1495) : cantetur simbolum fidei sub n-a antiqua apostolica et nullo modo sub alia.
N.
locut.
missa (officium) cum (in, sub) nota
msza (lub oficjum) śpiewana (-ne); quae (quod) cantu celebratur
VHedv p. 538 : b. Hedvigis in ecclesia ... cum n-a matutinum, missas, vesperas et alias laudes Dei coram se faciebat sollempniter decantari.
StSyn III p. 30 : missa conventualis ... in cantu seu n-a ... nec non matutinalia et vespertina officia ... conventualiter celebrentur.
KodKKr II p. 312 (a. 1407) : in die ... anniuersaria, psalmi ... vigilie ... et vna tantum missa sub n-a, sine commendacione celebrari tenebuntur. Opp.sine nota:
PommUrk III p. 393 (a.1299): sacerdos ... matutinas ... vesperas, vigilias dicet simpliciter sine n-a.
SSrSil I p. 240 (saec. XII ex.) : in quibus altaribus cum n-a et sine n-a et hore canonice et missarum peragebantur officia sacrosancta.
IV.
1.
notatka, zapis;
scriptum.
Praec.
α.
brulion dokumentu, minuta; litterarum publicarum exemplar primitivum
KodWp V p. 142 (a. 1408) : ego Johannes ... publicus imperiali auctoritate notarius ... ea ... sic fieri vidi et audiui et simul cum ... magistro Benedicto in n-am conscripsi ac ... in hanc publicam formam redegi.
AGZ VIII p. 134 (a. 1460) : iura, privilegia ac alia munimenta ... ex eorum formis originalibus ac eorum n-is sive manualibus ... in publicam formam ... redacta.
Syn.
manuale (cf.
supra 12
et saepius), materia (
HKap
p. 422, a.
1490)
.
Praec.
in locut.
in notam (con-, sub-) scribere (
KodWp V
p. 142, a.
1408
et passim), (ex-, re-) cipere (
CodVit
p. 649, a.
1424
;
KodUJ I
p. 201,
a. 1440)
, sumere (
PamLit VI
p. 512, a.
1540
;
item notam sumere:
KodUJ III
p. 173, a.
1491).
β.
odpis, kopia;
exemplar descriptum
*KodWp III p. 477 (a. 1378) : omnes ... privilegia ... et munimenta ... que penes se ... detinent aut in n-am receperunt.
DokLub p. 198 (a. 1414) : prout in instrumentis publicis desuper ... in n-am receptis plenius continetur.
Additur
gen. explic.,v.
gr.
actus (coram eo notario fiendi:
AKapSąd II
p. 752, a.
1510)
, contractus (emptionis et venditionis census:
KodUJ IV
p. 12, a.
1508)
, decreti (
ŹrWaw I
p. 91, a.
1489)
, libertationis (
Visit.
p. 172, a.
1511)
, litterarum et munimentorum (
Tom. III
p. 125, a.
1514).
γ.
dopisek, uwaga na piśmie; annotatio marginatis, scholion.
2.
pl.
dokument; documentum scriptum (saec.
XV—XVI).
3.
list; litterae, epistula
(saec. XV).
V.
iur.
A.
propr.
1.
wpis w księdze sądowej;
annotatio in commentariis
iudicii facta
StPPP VIII p. 65 (a. 1382) : terminus continuatur ad terminos sub prima n-a.
Ib. p. 256 (a. 1388) : permisit notarius hanc n-am delere.
Ib. p. 434 (a. 1397) : non valet n-a, quia alia melior infra scripta est.Ita vulgo.
Syn.
inscriptio (
StPPP II
p. 413, a.
1436
et saepius), protocollum(
AKapSąd III
p. 28, a.
1466).
Simili sensu
nota inscriptionis
(
KodPol III
p. 455, a.
1485).
Indicatur
obi.
a.
sq.
gen.
StPPP VIII p. 372 (a. 1394) : n-a terminorum feria secunda in die sancti Mathei apostoli (cf.
ib. II p. 41, a. 1394). ArPrawn VIII p. 96 (a. 1406) : n-am testium ... ad librum inposuit.
Ib. X p. 396 (a. 1413) : n-am ... sue (ed. siue) comparicionis sibi petivit ad registrum inscribi.
StPPP VI p. 75 (a. 1512) : n-a iuramenti.b. adi. regalis (i. iudicii regalis)
StPPP VIII p. 558 (a. 1398) : termini et n-e regales in curia domini regis continuantur.c. sq. enunt. obi .
StPPP VII p. 20 (a. 1377) : n-a, quod Ianconi ... testes habuit ducere contra ... Derzconem.
Ib. p. 375 (a. 1394) : n-a sicut Paulus ... citauit Bronkam.
2.
pokwitowanie na piśmie; apocha
ŁASKI LibBen I p. 73 : ecclesia solvit contributionem denarii sancti Petri quatuor grossos cum n-a.
StPPP VI p. 210 (a. 1523) : quam pecuniam consuetudo terrae admittit ad credendum absque ulla n-a et cautione fideiussoria.
B.
meton.
1.
opłata za wpis do księgi sądowej; pecunia, quae pro re in commentarios iudicii relata solvi solebat
KodWp II p. 585 (saec. XIV med.) : scriptores iudiciorum ... de n-a et signatura in grosso medio contententur.
KsgKaz p. 255 (a. 1391) : recepit ius civile et tenetur VI grossos et n-am.
AGZ XI p. 76 (a. 1433) : Thomco de inscriptione debet n-am solvere.Glossae Pol.
IusPol p. 267 (a. 1454) : notarii ... pecunias ratione n-ae alias «spyszne» ... nullatenus recipiant.
Visit. p. 600 (a. 1559) : cmethones ... a n-a ... alias «spisznego» per solidum unum solvunt.Cf. etiam RevVlad p. 148 (a. 1598) .
Syn.
inscriptionale (
IurMas I
p. 105, a.
1421)
.
2.
tzw. pamiętne, opłata uiszczana sędziom, aby w razie
potrzeby składali świadectwo odnośnie wydanego przez siebie
orzeczenia; pecunia, quae iudicibus solvi
solebat, ut causae a se diiudicatae testimonium darent
KsgPrzem I p. 78 (a. 1417) : veniens ad bannitum iudicium super recognicione premissa posuit n-am alias sollidum scabinorum sive donum recognitionis.
StPPP IX p. 46 (a. 1453) : reformauit sue ... consorti ... centum marcas communis monethe ... et super hoc posuit n-am dominis solus.
AGZ XV p. 59 (a. 1466) : Nicolaus ... reponebat terminum Andree simplici infirmitate ... super que n-am posuit.
VL p. 268 (a. 1496) : succamerarij ... non plus quam trium marcarum arram seu n-am pro graniciebus limitatis accipiant.
3.
opłata za wystawienie przez poborcę pokwitowania na
piśmie; pecunia, quae pro apocha
conscripta exactori vectigalium
solvi solebat
KodWp III p. 600 (a. 1388) : exactor ... pecuniarum pretextu n-e, quod «napisne» dicitur, nihil exigat (cf. PP II p. 25, a. 1448).Ad 1—2 cf. INSCRIPTIONALE