General
Full Entry
More

NIHIL

Grammar
  • Formsnihil, nichil, nil
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type
  • Part of Speechnoun
  • Genderneutre
Meaning Outline
  • I. acc. gen. dat. abl.
    • 1. + non nihil (nonnihil) aliquantum, non multum, paulum.
    • 2.
    • 3.
    • 4. + nihil ad aliquid habere nie (i)mieć nic k czemuś) nullum ius habere, cf. supra IV 687,49 sqq.
      • β. + per nihil nullo modo
      • γ.
      • δ. + nihil de (ex) aliqua re nic z tego) aliquid nullum effectum sortietur
      • ε. + ad nihil redigere cassare
  • II. + nihil minime, nequaquam.

Pełne hasło

NIHIL s. NICHIL s. NIL indecl.
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • B.
  • L.
  • K.
I. subst. n. [nom. acc. nihil, gen. nullius rei, dat. nulli rei, abl. nulla re.
N.
nihil pro abl. sg. et pl.
ArHist IV p. 335 (a. 1382) : nihil pro nobis ... in eisdem villis retento et observato.
Somm. p. 964 (a. 1386) : nihil excluso (item ModlWW p. 23; Dogiel V p. 141, a. 1454; cf. ib. I p. 388, a. 1474 : nihil exceptis).
KsgMaz III p. 27 (a. 1434) : nichil pro se reservato (cf. ib . p. 128, a. 1435: porciones ... amittent ... cum omnibus utilitatibus nichil pro se reservatis]).
nic; res nulla. Interdum in iuncturis nihil quidquam, nihil aliud, nihil tale quid ( DŁUG. Hist. IV p. 462 ).
Constr.
a. abs. b. sq. gen. c. sq. de. d. sq. comp. adi. vel adv. e. in iunctura nihil ... nisi; eodem sensu nihil aliud ... quod (nihil plus ... solum) :
PP III p. 33 (a. 1433) : de ipsa causa n-1 aliud scimus, quod sit probus.
AKapSąd III p. 122 (a. 1508) : nil plus tenet ... solum II laicos.
Praec.
1. non nihil (nonnihil) nieco, trochę, niemało; aliquantum, non multum, paulum.
2.
loco appositionis
StPPP XII p. 212 (a. 1541) : nescimus n-1[(i. nulla]) mala sed tantum bona (cf. supra : si ... sciunt aliqua mala).
3. bis negatur per abundantiam (e Pol. ) sensu unius negationis servato
DokKKr I p. 146 (a. 1386) : dummodo alter alteri n-1 non fuerint obligati.
TPaw VII p. 22 (a. 1418) : nullus filius meus n-1 habet in Povolouicze.
AGZ XIX p. 535 (a. 1475) : nullus n-1 quiquam respondit.
Ib.
infra: nullus n-1 respondit.
Ib. XVII p. 284 (a. 1492) : nescio super ipsum n-1 mali.
AKapSąd III p. 271 (a. 1500) : nullus sanctorum ... n-1 possunt apud Dominum impetrare.
ZabDziej I p. 233 (a. 1536) : non habet in isto agro n-1.
4. in locut. α. nihil ad aliquid habere (e Pol. nie (i)mieć nic k czemuś) nie mieć prawa (pretensji) do czegoś; nullum ius habere, cf. supra IV 687,49 sqq.
Eodem sensu
super aliqua re:
KsgSąd War p. 25 (a. 1449) : n-1 abeo super hoc molendino.
StPPP XI p. 238 (a. 1458) : nichil plus habet super isto orto.
β. per nihil za nic, w żaden sposób; nullo modo
StPPP XI p. 685 (a. 1444) : si iste ... per n-1 exsolvere hoc idem molendinum potest.
γ. nihil habere sub rege cf. s. v. SUB.
δ. nihil de (ex) aliqua re (e Pol. nic z tego) coś nie uda się, nie dojdzie do skutku; aliquid nullum effectum sortietur
StPPP II p. 158 (a. 1404) : si meminerit, tunc ex ista pepercione premissorum n-1 erit.
AGZ XIII p. 501 (a. 1466) : si ultime sex marce non fuerint solute ... prime sex marce debent perdi et Iwan debet remanere in suis bonis, et de foro n-1.
ARect I p. 552 (a. 1515) : Anna obtulit se probaturam; non probavit, propterea ex isto n-1.
ε. ad nihil redigere unieważnić; cassare
AGZ XVI p. 13 (a. 1464) : debitorie tenetur ... marcas ... ad n-1 redigendo omnes alias inscriptiones omnesque colligendo in unam sumam et inscripcionem (nisi leg. nihilum).
II. nihil pro adv. : wcale nie, ani trochę; minime, nequaquam.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)