General
Full Entry
More

MURO

Grammar
  • Formsmuro, muratus
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -are, -avi, -atum -a, -um
  • Part of Speechadjective
Meaning Outline
  • I. + castrum, civitatem. civitas murata, aperta muris cingere, firmare,
  • II. muros construere, lateribus vel lapidibus aedificare

Pełne hasło

MURO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • Dc.
  • NGl.
  • B.
  • Ha.
  • K.
  • N.
I. otoczyć (umocnić) murami, obwarować; muris cingere, firmare, v. gr. castrum, civitatem. Potissimum in locut. civitas murata, opp. aperta :
IurMas II p. 15 (a. 1472) : quod de civitatibus non m-tis et apertis intelligere volumus; de m-tis autem civitatibus iste articulus non tenet veritatem nec tenere debet (cf. ib. III p. 291, a. 1472).
II. budować z cegieł lub kamieni, (wy)murować; muros construere, lateribus vel lapidibus aedificare
KsgŁawKr p. 60 (a. 1370) : m-re usque ad finem ... murum infra eandem domum.
KsgKaz p. 307 (a. 1394) : dedit II marcas pro lapidibus ad rn-ndum a ductione.
Ita saepius.
N.
murum ( et AKapSąd III p. 55, a. 1486 ; Concl. p. 75, a. 1493). ;
Item
lateres ( ZabDziej II p. 162, a. 1484 ; Ztschr. II p. 220, a. 1487 ; inde fornax murata ( ŹrWaw I p. 113, a. 1499).
Part. perf. loco
adi. muratus,, -a, -um murowany; muro vel lapide structus
Lites II p. 231 (a. 1238) : in domo m-ta wenerabilis patris.
KodWp III p. 267 (a. 1309) : usque ad oppositum magne fenestre ecclesie m-te.
Ita passim.
N.
via i. lapidibus strata
StPPP II p. 865 (a. 1488) : veniens violenter ... ad villam ... amputauit sibi Stephano manum sinistram in via m-ta et tria... wlnera intulit.
Opp.
argilleus ( KsgŁawKr p. 149, a. 1390) , ligneus ( StPPP II p. 131, a. 1402) . Constr. ad I—II: sq. abl.
DokMp VIII p. 10 (a. 1436) : castrum ... muro bonom-re.
AKapSąd III p. 337 (a. 1519) : parietes ... m-re lapidibus.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)