General
Full Entry
More

MOTOR

Grammar
  • Formsmotor
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -oris
  • Part of Speechnoun
  • Gendermasculine
Meaning Outline
  • I. phil.propr.qui movet aliquid, alicui rei motum affert
    • a. + orbis (sphaerae caelestis
    • b. + primus
  • II.
    • 1. concitator, exstimulator
    • 2. qui rogationem proponit

Pełne hasło

MOTOR, -oris m.
  • F.
  • Th. (rec.),
  • Bl.
  • L.
I. propr. poruszyciel, ten kto coś porusza, nadaje czemuś ruch; qui movet aliquid, alicui rei motum affert
VITELO Epist. p. 16 : si daemon est, non est otiosum in natura: aut ergo erit m-or movens propter finem aliquid, aut erit mobile motum propter finem.
Ib. reducitur eius naturae motus sicut in m-em immaterialem, in m-em caelestem.
Ita saepissime. Sed praec. phil. t. t.
a. orbis (sphaerae caelestis sim.)
VITELO Epist. p. 1 : oportet m-em cuiuslibet sphaerae caelestis produxisse suum mobile via causae efficientis.
Ib. p. 16 : daemon ... non habet mobile, quod moveat, extra se, ut habent m-es orbium caelestium.
Ita passim.
b. primus de Deo
MatFil II p. 28 (a. 1413) : idem volo intelligere per illos terminos: Deus, prima causa, primus m-or, primum ens, summum bonum etc.
NIC. BŁ. Serm. II p. 52 : Philosophus per viam motus probauit Deum esse tanquam primum m-em. (Aristotelis illud πρώτον κινούν[]).
Ita saepius. Cf. MOVENS.
II. meton.
1. podżegacz, ten kto coś wywołuje; concitator, exstimulator
KodPol III p. 333 (a. 1384) : homines nemini ... gwerram movere debeant nec ipsius causa fore seu m-es.
2. ten kto stawia jakiś wniosek; qui rogationem proponit
AKap p. 305 (a. 1545) : cum sua maiestas m-or eorum esse non potest ... quorum est iudex et exequutor.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)