- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
- K.
I.
miara; mensura,
modus.
Praec.
in locut.
α.
pro modulo alicuius (rei)
na miarę czyjąś (czegoś), w miarę możliwości (sił); secundum aliquid,
pro alicuius (rei) modo, ratione, viribus, quantum quis potest.
Inter alias iuncturas saepius occurrit
pro modulo possibilitatis,
v.
gr.
VITELO Persp. p. 129 : ea ... pro meae possibilitatis m-o tractabo.
KodWp I p. 487 (a. 1283) : pro nostre possibilitatis m-o ... ecclesiasticarum personarum commodis debeamus ... providere.Ita saepe.
β.
parvitatis
fere i. q. parvitas ipsa
UrkBBr p. 183 (a. 1285) : parvitatis nostre m-us regraciari vestre non sufficit dignitati.
II.
pieśń, śpiew, melodia;
modulatio, cantus, carmen, musica,
melodia (saec. XV—XVI).
III.
sposób; modus,
via, ratio.
Praec.
i. q. modus significandi (cf. infra
s.
v. MODUS V B 1)
MassaGr v. 17 : mos est dictandi de congruitate struendi, quod tibi structura talis sit congrua cuncta, qua respectorum proporcio sit m-orum (cf. commentarium ib. p. 168, saec. XV : illa constructio dicitur esse congrua, in qua est debita proporcio omnium modorum significandi respectiuorum ad talem speciem requisitorum).
IV.
singularia
1.
loquelae moduli
zdolność mowy; facultas loquendi
MPH IV p. 853 (ca a. 1352) : Christus restituat tibi m-os loquele; et statim solutum est uinculum lingue eius et cepit diserte loqui.
KodWp VII p. 245 (a. 1404) : Georgius ... ex ... gravi infirmitate m-is loquelae destitutus.Cf. Vlg. Mare. 7,35.
2.
warunek?
condicio?
*KH V p. 595 (a. 1402) : pater ... servitori ... corporale commisit isto sub m-o, ut ad suam deferat dominam ad confetandum.
3.
model; exemplar alicuius
rei aedificandae
RachDw I p. 39 (a. 1553) : dedi ... pictori seu sculptori pro depicto m-o altaris Vilnae exstruendi florenos 2.Cf. MODELLUS.
4.
prawdopodobnie tzw. miarka czyli
celownik, narzędzie do ustalania
kąta nachylenia lufy działa; fortasse
instrumentum, quo tormenti
bellici fistula collineatur
(cf. Słownik polszczyzny
XVI w.
s.
v.
miarka)
RachDw I p. 61 (a. 1555) : transmisi in Lithwaniam torni et ferri filati ad colligandos m-os tormentorum bellicorum pecias 6.
Ib. p. 119 (a. 1563) : in hoc ipsum vas quoque inclusae palae ferreae 24 et m-i ad (om. ed. ) bombardas uncatas 9.
Ib. p. 140 (a. 1563) : ad has bombardas dati m-i seu formae 5.