General
Full Entry
More

MOENIA

Grammar
  • Formsmoenia, maenia, menia
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -ium
  • Part of Speechnoun
  • Genderneutre
Meaning Outline
  • I. propr.
    • 1. munimenta, muri, praec. urbis, castri, arcis sim.
    • 2. oppidum cum omnibus aedificiis (saec. XV—-XVI)
  • II. transl.
    • 1. paries, murus
    • 2. propugnacula muri
    • 3. muri fulcimen, parastas
    • 4. subsidium

Pełne hasło

MOENIA s. MAENIA s. MENIA, -ium n.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • NGl.
[gen. pl. meniorum:
KodKrak I p. 187 (a. 1428) : propter meniorum labefaccionem.
Ib. p. 325 (a. 1504) : meniorum ... ruinam minantium.
Ita saepissime usque ad saec. XVI med. Cf. Th. VIII 1326,14.
N.
meniarum?
KsgKaz p. 214 (a. 1388) : de melioracione meniarum.
Ib. p. 215 (a. 1388) : de reformacione meniarum (sed calami lapsus subesse videtur ).
dat. —abl. pl. moenibus et moeniis cf. infra 44 et 46 et 55 et
GŁOG. Alex. II fol. O IIa : Romam, que menibus eminet.
Cf. Th. VIII 1326,16 sqq.. ]
I. propr.
1. fortyfikacje, mury otaczające miasto, gród, zamek; munimenta, muri, praec. urbis, castri, arcis sim. Glossa Pol.
GLcerv p. 632 : m-ia, -orum dicuntur muri, qui muniunt ciuitatem, «mury».
2. miasto i jego budynki; oppidum cum omnibus aedificiis (saec. XV—-XVI).
II. transl.
1. ściana, mur; paries, murus
GLcerv p. 644 : m-ia ... paries domorum «sciana».
2. blanki muru; propugnacula muri
KodKKr II p. 65 (a. 1377) : sigillum continens ... figuram ecclesie ... cum vna thurri, cum fenestris et m-ijs.
ArHist III p. 332 (a. 1424) : qui gerunt in clipeo cogą et in coga turrim cum tribus m-bus alias «czenamy».
3. lizena, pionowy, płaski pas muru, stosowany jako wzmocnienie ścian lub ozdoba; muri fulcimen, parastas
RachWaw p. 401 (a. 1548) : solvi ... pro porta et lapidibus ad m-ia alias «czięnie» factis apud murum novum sub Kurzanoga, qui quidem lapides protenduntur ulnis 53.
4. (in imagine) wsparcie; subsidium
PommUrk IV p. 71 (a. 1302) : ne principum condonationes ... dilatione temporum eclypsentur, necesse est ipsas signis firmissimis et m-iis in murari.
Constr. ad I—II:
a. abs. b. sq. gen. nominis proprii. c. sq. circa. d. sq. in c. abl.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)