- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- NGl.
- B.
- A.
- Ha.
- N.
- K.
[
generis
m.
?
KodMp IV
p. 206 (a.
1423)
:
stubam ... pro suo mansione ...
damus.]
I.
abstr.
1.
propr. przebywanie
w jakimś miejscu, pobyt, miejsce zamieszkania, siedziba, prawo
pobytu; actus vel condicio (etiam ius)
habitandi, incolatus.
Glossa
Pol.
StPPP II p. 302 (a. 1425) : in ... domo liberam m-em alias «stawane» debet habere.Per abundantiam additur gen. , v. gr. morandi ( PommUrk IV p. 146, a. 1304) , incolatus ( DokListPł p. 80, a. 1383) , residentiae ( KodMp IV p. 272, a. 1432).
N.
α.
mansionis violentia
i. q. commoratio violenta, occupatio
AGZ XIV p. 317 (a. 1451) : Catherina ... non paruit super terminum tactum ... pro violencia m-is in Zagage et curia ... in qua violenter manent (ib. paulo supra ministerialis ... Katherinam cum viro eius ... citavit ... pro violencia racione huius, quia ... in ... Zagage ... manent et violenter tenent.).
β.
poena mansionis
i. q. privatio iure mansionis
*PommUrk III p. 431 (a. 1250—1300) : Gherardo ... mandauimus et prohibuimus consules Lubecenses sub pena m-is sue, ne equitaret, nisi prius super quibusdam articulis nobiscum concordaret.Cf. HABITATIO I INCOLATUS I.
Locut.
a.
c.
adi.
competens (
DokMp VIII
p. 342,
a. 1286)
, domestica (
KodWp III
p. 507, a.
1381
;
IurMas II
p. 3, a.
1471
; et capitalis
ib. I
p. 177,
a. 1452)
, libera (
APozn I
p. 157, a.
1450
et saepius),
fixa (
KomPolit
p. 199, a.
1433),
item continua (
AKapSąd III
p. 230, a.
1430
et saepius), longa (
ArHist VIII
p. 334, a.
1499)
, perpetua (
ArSang V
p. 49, a.
1509)
, secura (
CodEp III
p. 542,
a. 1435).
b.
c.
verbis
α. mansionem admittere
(
CracArt II
p. 33, a.
1504)
, agere (
KodMaz(L)
p. 281,
a. 1476)
, concedere (
KsgRWar I
p. 160,
a. 1501)
, dare (
AGZ XIX
p. 116,
a. 1498)
, ducere (
DŁUG. LibBen I
p. 616
)
, excipere (
AGZ XVIII
p. 166,
a. 1478
et saepius), exponere (
DokMp I
p. 117,
a. 1359)
, figere (
DŁUG. Hist. III
p. 558
)
, firmare
(
ib.
p. 69
), fundare (residendo:
DokListPł
p. 80, a.
1383)
, habere (cum aliquo:
StPPP VIII
p. 296,
a. 1388
et saepius;
syn. in uno pane manere
ib.
), obtinere (
KodMp IV
p. 458,
a. 1447)
, providere (
ArHist X
p. 331,
a. 1512
; item de mansione alicui:
DokMp VIII
p. 342,
a. 1286)
, recipere (
StPPP VIII
p. 174,
a. 1386)
, suscipere (
StPPP VIII
p. 150,
a. 1385
; apud aliquem:
ib.
p. 440,
a. 1398)
, tenere (
DŁUG. Hist. V
p. 181
)
, trahere (
ArPrawn X
p. 187,
a. 1406).
β. mansione carere (
PommUrk IV
p. 446,
a. 1310)
, permanere (
AGZ II
p. 10, a.
1375)
, residere (
DokMp IV
p. 180,
a. 1375
et saepius), se transferre (
ZabDziej III
p. 463,
a. 1497)
; item in mansione componere (
AGZ XVIII
p. 163,
a. 1477)
, pacem mansionis
circa aliquem sibi inscribere (
KsgŁawWar
p. 193,
a. 1481
, pacem in mansione alicui dare
ib.
).
Constr.
a.
sq.
gen.
b.
sq.
apud :
StPPP VIII p. 174 (a. 1386) : apud ipsum m-em recepit (ib. p. 440, a. 1398 : suscepit).Cf. Th. VIII 323,44. c. sq. circa:
KodMp IV p. 272 (a. 1432) : circa ecclesiam faciant m-em.
ArHist VIII p. 334 (a. 1499) : tam longa m-e circa vestram regiam majestatem.d. sq. cum:
StPPP VIII p. 296 (a. 1388) : unam m-em cum suo patruo habere.
APozn I p. 157 (a. 1450) : habebunt liberam m-em una cum Andrea.Ita saepius. e. sq. extra :
IurMas II p. 72 (a. ante 1496) : extra terram m-o et peregrinatio.f. sq. in c. abl. g. sq. sub :
IurMas I p. 54 (a. 1389) : sub quo domino ... suam habet m-em.
Ib. p. 177 (a. 1452) : domestica et capitali m-e sub ... duce.
2.
transl.
współżycie (mężczyzny z kobietą);
(viri et feminae) contubernium
AKapSąd III p. 230 (a. 1430) : licet ipse Michael ... in continua cum ipsa Dorothea uxore m-e ex ea prolem procreaverit.
ZabDziej II p. 33 (a. 1483) : terminum ... ad expurgandum pro illicita m-e et cohabitacione (ed. coah-) cum mulieribus (cf. ib. p. 135, a. 1484).
Dicitur etiam
carnalis (
ib. I
p. 135, a.
1484)
, inhonesta (
AKapSąd III
p. 82, a.
1501).
Constr.
sq.
cum (ut supra).
Cf. Th.
VIII 323,55.
II.
concr.
1.
miejsce postoju, nocleg; statio,
deversorium.
Glossa
Pol.
RFil XXXIII p. 141 (a. 1471) : prima m-o «pyrwy noczlek».
2.
a.
pomieszczenie mieszkalne, dom; locus, ubi habitatur,
domus.
Per abundantiam mansionis habitaculum
(
CantMAe I nr 20, v. 3b, saec. XIV).
Locut.
mansionem (-es) conflagrare (
Tom. XV
p. 486,
a. 1533)
, construere (
KodMp II
p. 139, a.
1276).
b.
astr.
położenie, miejsce (na niebie); situs
(in caelo)
InstrAstr p. 140 (a. 1290) : in dorso autem illius instrumenti est circulus mensium ... et m-es Lune.
WODKA p. 237 (a. 1464) : duodecima die Decembris Luna Veneri complicatur in m-e sicca (ed. sicci).
Item
humida (
ib.
p. 246,
a. 1477).
3.
osada, osiedle, wieś;
colonia, sedes, vicus
CodPom I p. 170 (a. 1193) : primam igitur m-em, quae lingwa Slauica dicitur Gargolizi, cum silua ad hanc pertinente et cum omnibus pratis ... contulimus.
Item de oppido
DokRad p. 35 (a. 1420) : consules civitatis Radomiensis ... profitentes, quod providus vir Mathias Radomirza annos plurimos sue etatis sub commendabilibus honoris laudisoni titulis aput nostram m-em commendabiliter deduxit.