- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- N.
- K.
I.
A.
abstr.
1.
oddanie na własność (w niewolę);
actus
mancipandi.
- N.
2.
pojmanie, pozbawienie wolności, (u)więzienie,
skrępowanie; libertatis ademptio, ligatio,
carcer
KsgPrzem I p. 122 (a. 1423) : Bohunco tradidit Stanislaum ... Steczkom in quodam debito, pro quo idem Stanislaus passus est m-um.
ArHist III p. 52 (a. 1432) : qui consulum decreto m-o sunt puniti et pro pena m-ii astrinxerunt se soluere viginti marcas de gracia dominorum.
KsgPrzem II p. 8 (a. 1445) : quidam homo fuit detentus per dominum Drohoyosky et fuit m-o traditus.
StPPP II p. 775 (a. 1471) : in quo m-o et captiuitate et ligacione ministerialis ipsum ... arrestauit in camera ... Bogussij.Ita saepius. Additur quasi abundanter captivitatis ( CodEp III p. 500, a. 1470 ; ib. p. 31, a. 1448 et saepius), compedum ( MPH VI p. 635, saec. XV), simili sensu dicitur carcer mancipii ( ArPrawn VII p. 216, a. 1566).
Locut.
mancipium pati
(
), mancipio dari (
AGZ XIII
p. 543, a.
1467)
, involvi (
WilkLub
p. 3, a.
1455)
, tradi (
MPH VI
p. 635,
saec. XV),
item ad mancipium dare (
Visit.
p. 316, a.
1511).
Opp.
e mancipio liberare
(
ib.
).
3.
posługa; ministerium
CodEp III p. 12 (a. 1447) : nos ... principum, baronum, nobilium ... homines tributarios, orienarios, kmethones m-orum obnoxios ... non suscipiemus.
ZabDziej II p. 572 (a. 1489) : Anna ... actrix proponit contra ... Iacobum ... quomodo annis retroactis ... dum ... serviebat dicto reo in domo propria m-a pariens ([i. faciens) ]consueta, extunc eam ... conduxit in propriam caminatam.
B.
concr.
1.
niewolnik, sługa;
servus (etiam in
imagine).
Glossa
Pol.
GLcerv p. 723 : seruus... idem quod m-um «niewolnik» (cf. ib. p. 627).
2.
jeniec;
captivus.
Glossa
Pol.
GLcerv p. 627 : m-um ... «poimaniec, braniec».
3.
chłop feudalnie zależny, poddany; colonus iure feodali obnoxius,subditus
KodWp II p. 394 (a. 1326) : res et homines seu m-a clericorum eodem fori privilegio gaudeant, quo gaudere ipsi clerici dinoscuntur.
a.
ecclesiae
sługa kościelny;
minister
AKapSąd I p. 347 (a. 1434) : inter sanctuarios seu m-a ecclesie Gneznensis.
Ib. p. 431 (a. 1458) : sanctuariorum ... sunt m-a et servi ecclesie.
II.
(singulare) kocioł, wanna;
labrum, lebes
PommUrk VII p. 286 (a. 1329) : lego ... maius caldarium, nigrum m-um dictum «Hantfath» (Germ. ) cum pelvi.