- F.
- Th.
- S.
- Dc.
- NGl.
- L.
- K.
- O.
I.
rerum
A.
1.
a.
umieszczenie czegoś (złożenie)
w jakimś miejscu;
actus aliquid in aliquo loco locandi (condendi), (re)positio.
α.
de
concr.
N.
decimae
(iuris foedalis onus intelligitur)
AKapSąd I p. 330 (a. 1420) : dominus Vincencius debet permittere 1-em decime in villa, ubicunque ipse dominus Nicolaus voluerit; tenetur tamen ipse dominus Nicolaus cancellarius satisfacere locatori decime pro 1-e vel pro laboribus circa 1-em factis.
Ib. III p. 139 (a. 1509) : licet dixerit aliqua verba ... super 1-e decime, illa dixit non inhibendo eidem 1-em, sed ... precustodiendo eundem, ne per terrigenas ... dampnum occasione decime predicte ... paciatur mandavitque ... kmetonibus suis ... ut ipsi ad arbitrium suum locent et si nollent, extunc paratus est mandare, ut in aliquo loco circa villam propinquo in horeo alicuis kmethonis ... sepirent (ed. -re).
β.
de
abstr.
(in textibus
phil.
)
GŁOG. Anal. fol. 68a : elegans et debita ... l-o partium et situatio in toto.
Id. Alex. II fol. r. IVa: coniunctio est dictionum in oratione l-o sine regente vel recto.
STOB. Parv. fol. F IIb : in naturali 1-e elementorum.Ita saepius.
b.
α.
założenie, wstawienie; impositio, collocatio
KsgKaz p. 108 (a. 1378) : VIII scotos muratori pro 1-e pavimenti.
AKapSąd II p. 916 (a. 1468) : mensifex ... formas in choro ecclesiaecum XVII sedibus... debet construere et locare, pro quarumquidem formarum 1-e ... eidem Martino debent ... mediam marcam solvere (ib. infra pro affixione ... formarum). Ita saepius.
b.
aedificii
sim.
: zbudowanie, wystawienie; (ex)aedificatio,
constructio
StPPP VIII p. 393 (a. 1397) : pro platea et 1-e palacii in 2 locis.
APozn II p. 159 (a. 1485) : pro edificacione et 1-e domuncularum.Ita saepius.
N.
castrorum :
DŁUG. Hist. IV p. 37 : exercitum ... 1-e castrorum occupatum.
c.
α.
civitatis, villae
sim.
: założenie, osadzenie (zwł. na prawie niemieckim); constitutio, conditio (praec. iure Theutonico, quod
dicebatur)
KodWp I p. 169 (a. 1236) : quendam Theutonicum ... in molendino meo ... posui ... quod Teutonicos vocare vellet et villam Teutonicalem edificare vellet et locare ... finitis tribus annis ... 1-e ville resignata ... discessit.
KodMp I p. 83 (a. 1264) : ex 1-e ciuitatis, quam fecimus iure Theutonico, difficultas orta est.Ita vulgo. Additur adi. antiqua ( DokMp VII p. 116, a. 1423) , prima ( ib. I p. 75, a. 1349) ; opp. nova, secunda ( ib. VII p. 116, a. 1423 ; KodWp III p. 42, a. 1355).
N.
constr.
sq.
in
c.
acc.
DyplMog p. 28 (a. 1283) : contractu 1-is villae ... in ius Theutonicum.
β.
mansorum, silvae
sim.:
zasiedlenie, zaludnienie;
actus colonis frequentandi
KodMp II p. 172 (a. 1288) : infra terminos ... silue supra dicte extirpaciones, 1-es siue plantaciones ... facere et formare ([] ib. infra coloni l-um iam dictarum ab omni exaccione... sint penitus immunes).
CracArt I p. 5 (a. 1353) : sylvam ... 100 mansos ... in se continentem locare iure Theutonico ... ratione cuius 1-is eidem Cunado rex ... dat ... advocatiam.
DokLub p. 131 (a. 1356) : damus ... incolis predicte hereditatis libertatem quatuor annorum racione 1-is et extirpacionis nemorum.Ita saepius.
2.
a.
miejsce, plac;
locus, area
KodMp IV p. 161 (a. 1399) : macellum ... fundamentaliter situm a dextris in quarta 1-e ab ecclesia ... Marie Magdalene.
DŁUG. LibBen I p. 403 : Wisliciensis ecclesia merito obtinet in dioecesi Cracoviensi secundam 1-em sive secundum locum.
N.
piscinae
i.q. piscina ipsa
KodKWil p. 195 (a.1442) : cui quidem ecclesie ... dono ... terram cum ... silvis ... aquis ... Iacubus ... piscinarum 1-bus.Ita saepius.
b.
pomieszczenie, miejsce składowania czegoś,
skład; depositorium, receptaculum
KodPol I p. 158 (a. 1298) : nos Vladislaus ... dux ... contulimus ... civibus nostris ... jus ... Meydeburgense ... cum ... censu, quem possunt pro melioratione civitatis suae in aedificiis et 1-bus, de cameris pannorum ... sutorum ... invenire.
c.
α.
osada, wieś założona (zwł. na prawie
niemieckim); vicus (praec. iure
Theutonico, quod vocabatur, constitutus)
DokMp VII p. 348 (a. 1431) : aliaque loca in circumferentia sita ad villam Rudniki et 1-es eiusdem Theodori ... spectabunt, prout eadem l-o in suis metis et graniciebus ab antiquo continetur.
β.
gospodarstwo kmiece, dom; praedium coloni cum domo et aedificiis rusticis, domus
StPPP IX p. 47 (a. 1454) : sculteciam ... cum 1-bus wlgariter «szyedlyska».
3.
położenie;
situs
VITELO Opt. p. 167 : uisus sentiens diuersam 1-em corporis moti sentiet motum.
B.
1.
oddanie w najem, wydzierżawienie, lub objęcie w dzierżawę (najem);
actus mercede aliquid vel conductio alicuius rei
StPPP VIII p. 43 (a. 1381) : terminum ... habent pro Dabroua et 1-e taberne.
MATTH. OpTheol . p. 99 : quod ... simplex venditio sit ... conductio et l-o.
Tom. VII p. 182 (a. 1525) : domini spirituales et seculares ... habent census pecuniarios nudos ex domibus, que sunt in civitatibus sub 1-e et arenda etc.
ArHist X p. 212 (a. 1551) : vigore conductionis ... et 1-is omnium proventuum prefate prepositure ... per ... episcopum Vilnensem.Ita saepius. Glossa Pol.
GLcerv p. 622 : l-o «naiem».
N. i. q. ius
locationis
APozn II p. 291 (a. 1495) : braseatores post modicum temporis ... comparuerunt petentes pro 1-e cerevisie (cf. contex tam ).
KodUJ IV p. 59 (a. 1517) : memoratum praedium ... Universitati ... cum omni iure, dominio et 1-e ... perpetuo resignaverunt.
2.
libri
wyłożenie księgi sądowej w celu dokonania w niej wpisu; actus libram iudicialem aperiendi ad inscriptiones in eo faciendas
AGZ XVII p. 378 (a. 1500) : debuit ad primos (ed. -o) terminos terrestres sive ad primam 1-em libri terrestris inscribere predictam summam.
3.
powołanie sądu; actus iudicium convocandi
KodMp IV p. 431 (a. 1444) : dum in iudicio in curia in Rzeszotary ex speciali 1-e eiusdem domini prepositi iudicantes presidebamus, sicut hoc ex mandato et commissione speciali serenissimus ... rex eidem domino preposito commiserat etc.
ArPrawn I p. 300 (a. 1553) : de administratione et 1-e (ed. locutione) iuris villani (cf. ib. infra p. 301: ius ... ante meridiem locare debet).
4.
złożenie, oddanie w charakterze zapłaty na rzecz sądu
przez stronę wygrywającą, tzw. pomocne;
actus rem aliquam ab eo qui causam obtinuit, iudicio
exhibendi
AGZ XII p. 437 (a. 1458) : Iohannes dixit tamquam procurator post 1-em mitre alias «po pomocznem» (cf. ib. supra Paulus ... memoriale posuit).
II.
hominum
A.
propr.
1.
umieszczenie, zaszeregowanie; collocatio, ordinatio, ordo
LibProm p. IX (a. 1404) : in 1-e examinatorum passiue pauper notabiliter alios excedens in sciencia, vita et moribus aliis, non postponatur, sed racione meritorum premio primeuitatis coronetur.
Ib. supra qui ordo 1-is sic per examinatores rite et racionaliter factus, locatys non publicetur usque ad futurum examen.
Ib. p. XI (a. 1404) : quod, qui prius fuerit intitulatus et suum studium continuauerit, sit prior in ingressu ad examen in 1-e promouendorum.
KrMU p. 63 (a. 1424) : hortor eosdem dominos baccalarios, ut disputaciones proprias non negligant et ordinarie diebus dominicis secundum eorum ordinem disputent et in eisdem secundum 1-em et promocionem eorum sedeant.Ita saepius.
2.
mianowanie, wyznaczenie, ustanowienie;
designatio, constitutio, positio
StPPP II p. 426 (a. 1437) : marsalek regni ... misit liberum dominum Spitconem ... de quatuor millibus marcarum racione 1-is arbitrorum ex utraque parte ad festum s. Michaelis.
AGZ XII p. 224 (a. 1453) : partes debent locare arbitros et amicabilem compositionem in opido Strzelce ... ista l-o debet fieri in Strzelcze.
ARect I p. 17 (a. 1469) : Caspar in vim certitudinis huiusmodj debiti tunicam in pignore ad exempcionem eiusdem uel ydonei fideiussoris l-em, euiccionem apud dominum reliquit.
3.
umieszczenie na jakimś stanowisku,
mianowanie; actus aliquem in dignitate aliqua collocandi, alicui dignitatem aliquam conferendi
AKapSąd III p. 4 (a. 1449) : in causa ... super oraculo ... fundato et erecto et 1-e presbiteri in eodem.
B.
(colonorum) osadzenie, osiedlenie (zwł. na prawie niemieckim); actus in coloniam deducandi (praec. iure Theutonico quod vocabatur)
KodWp III p. 71 (a. 1357) : quod milites non impediant nec prohibeant 1-em in grangiis villanorum suorum.
DokMp VIII p. 61 (a. 1439) : ut ... villa praedicta ... facilius locari valeat ... omnibus hominibus ipsam inhabitare volentibus et ab eo tempore locatis, quo privilegium Petri Wlodkowicz ... demonstrat, hoc est a cuiuslibet hominis primordiali 1-e inchoando ... ab omnibus censibus ... conceidimus libertatem.Ita saepius.