- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
- N.
- K.
AGZ XI p. 83 (a. 1434) : terminus liberus ... prorogatur.] DE HOMINIBUS
I.
A.
wolny, swobodny, niezależny, niepodporządkowany komuś,
suwerenny, niepodległy; qui suae potestatis,
sui arbitrii est, dominio alterius
non subiectus (saepe hoc
sensu
subst. liber, -i
m. ).
Glossae
Pol.
AGZ XII p. 6 (a. 1436) : est frater noster 1-er ... alias «wolni».
GLcerv p. 618 : I-er dicitur, qui ex naturali facultate facere potest quicquid libet, nisi quod vi aut iure prohibetur, «swiebodny, wolny».
N.
α.
extra Poloniam dicitur
liber baro (
Tom. X
p. 268, a.
1528
et saepius),liber dominus (
ib.V
p. 374, a.
1521
et saepius).
β.
in
locut.
non compulsus nec coactus sed liber
sim.
i. q. niezależny, nieskrępowany,
nieprzymuszony;
qui sponte agit aliquid
KsgSądWar p. 52 (a. 1489) : non coactus nec compulsus, sed sanus et 1-er recognovit se emisse ... agrum.
Ib. p. 62 (a. 1520) : non compulsi, nec coacti, nec aliquo errore seducti, sed 1-i et salubris mentis et sani corporis vendiderunt ... agrum.Cf. LIBERE 1377,45 sqq.
II.
wolny, swobodny, zwolniony od czegoś, nie obciążony czymś; qui suae potestatis est, a muneribus, officiis sim. praestandis vacuus,
expeditus.
Glossae
Pol.
RFil XXIII p. 302 (a. 1436—1444) : crudelis inferni 1-er «vkrutnego piekła wisuoloni».
GLcerv p. 733 : statu 1-er est, cui ad certum tempus, ad certam conditionem datur libertas, «ślubem zawiązany».
Constr.
a.
sq.
ab. b.
sq.
in
c.
abl.
c.
sq.
super:
PrzywKr p. 5 (a. 1355) : regnicole ... super ipsis 1-i sint penitus et exempti ac per omnia expediti.
Praec.
1.
in
locut.
liberum esse aliquid facere
mieć prawo do robienia czegoś; ius alicuius rei faciendae habere
StPPP VIII p. 426 (a. 1397) : Sbigneus decem marcas ... 1-er est assignare.
KodUJ I p. 128 (a. 1420) : si ... pervenerint ... sint 1-ae dictam haereditatem ... redimere et liberare.
AGZ XIII p. 235 (a. 1447) : kmethones ... 1-i erunt falcastrare gramina.Ita saepius usque ad saec. XVI in. Eodem sensu ad aliquid faciendum :
*PommUrk VI p. 319 (a. 1325) : opidani erant 1-i ad piscandum.
2.
iur.
niewinny, uniewinniony, wolny
od czyjejś pretensji, oczyszczony z zarzutów, zwolniony od czegoś (kary,
opłaty);
innocens, crimine, culpa,
poena, vindiciis sim.
liberatus, levatus, de aliqua
re excusatus, purgatus
KsgŁawKr p. 4 (a. 1366) : quibus solidis receptis dictus Nicolaus dimisit ... Osannam peramplius 1-am et solutam.
Ib. p. 34 (a. 1368) : manebit 1-er ab eis et suis heredibus perpetue.
Ib. p. 81 (a. 1372) : Woyczich ... 1-er per scabinos est sentenciatus.Ita vulgo. Glossae Pol.
ZapSądWp p. 102 (a. 1402) : sis istud 1-er, videlicet «prozen».
ArPrawn I p. 27 (a. 1400) : a quibus ... marcis ... Nicolaum solutum, 1-um reddimus et quitamus, id est «wolnego czynimi».
AGZ XIV p. 52 (a. 1442) : decrevimus ipsos fore 1-os alias «prawi».
Ib. XI p. 205 (a. 1442) : prout domina ... debuit statuere Sowyl, ea constitucione est I-a alias «proschna».
StPPP IX p. 102 (a. 1473) : ius decreuit, quia est 1-er alias «proszyen».
Syn.
et iuxta posita
absolutus (infra 45 et
saepius),
dissolutus (infra 41) innocens (
ArPrawn X
p. 353, a.
1412)
, iustus (infra 15 et saepius),
quietus (
ArPrawn X
p. 191, a.
1406
et saepius), quittatus (
ZabDziej III
p. 522, a.
1498)
, quitus (
KsgŁawKr
p. 132, a.
1375)
, solutus (supra
1366,46 et
vulgo).
Iuncturae verbales potiores et
notabiliores
a. liberum
α.
esse :
StPPP VIII p. 324 (a. 1389) : Nicolaus ... cum Velislao 1-i sunt contra Ziram pro citacione.
IurMas I p. 58 (a. 1390) : erit iustus, 1-er et solutus a solucione predictarum pecuniarum.Ita vulgo.
β.
transire :
ArPrawn X p. 164 (a. 1406) : si presumerit idem Johannes iurare ... extunc transeat 1-er.
b. aliquem liberum
α.
absolvere:
StPPP XI p. 4 (a. 1463) : Mathias ... Iohannem 1-um absolvit in perpetuum.
β.
dimittere
sim.
et
KsgŁawKr p. 131 (a. 1375) : virtute cuius concordiae dimisit eum 1-um perpetue et solutum.Ita vulgo.
Item
admittere (
AKapSąd III
p. 231,
a. 1430
:
eos de
dictis decimis ... 1-os admisit.
ZabDziej IV 1 , p. 106, a. 1559 : Kusma ... providum Ihnat ... de foeno ... 1-um pronuntiavit admisitque), emittere (
StPPP VIII p. 405, a. 1397 : abbas ... emisit Petrum et Nicolaum ... pro causis ... 1-os.
ArPrawn VIII p. 81, a. 1399 : Przeczslaus ... emisit 1-um Derszconem ... pro debitis.Ita saepius), mittere ( StPPP VIII p. 405, a. 1397 : misit ipsos 1-os pro hereditate.
TPaw VII p. 16, a. 1418 : procurator ... misit 1-um ... plebanum.Ita saepius), remittere ( ZabDziej II p. 84, a. 1483 : dominus eundem ab omni actione 1-um remisit.
Ib. p. 67, a. 1483 : decanus ... eundem ... a iuramento 1-um remisit et ipsum indampnem reddere debet.Ita saepius).
γ.
facere :
StPPP VIII p. 236 (a. 1388) : Przeczslaus vadio XXX marcarum fiet dissolutus et 1-er.
Ib. p. 289 (a. 1388) : Cristinus ... de XVIII marcis ... ipsum 1-um fecit.Ita vulgo.
δ.
pronuntiare, sententiare :
ArPrawn X p. 121 (a. 1403) : Dominicum sentenciaverunt 1-um et absolutum pro 15 marcis.
Ib. p. 305 (a. 1410) : ab eisdem fassionibus et iuramentis 1-os pronuncciaverunt.Ita saepius.
Constr. (quae leguntur cum iuncturis verbalibus
supra nominatis)
a.
sq.
gen.
KsgŁawKr p. 182 (a. 1392) : Katherina ... Wenczeslaum ... omnium debitorum suorum ... dimisit 1-um.
IurMas I p. 100 (a. 1421) : quatuor sexagenas dabit et fiet 1-er amputationis manus.Ita saepius. b. sq. acc. , c. sq. abl. et
StPPP VIII p. 569 (a. 1398) : Martinus induccione testium est 1-er.Ita saepius. d. sq. ab aliqua re :
RotPozn p. 100 (a. 1389) : Petrus ... ipsos a iuramento 1-os dimisit.Cf. et vulgo. e. sq. ab aliquo:
ArPrawn X p. 56 (a. 1398) : sentenciamus, quod 1-er est a suis adversariis pro predicto privilegio.
StPPP VIII p. 775 (a. 1399) : Imrami mater ab ipso Mathia super pingnore est 1-a.Ita saepius. f. sq. ad :
StPPP XI p. 9 (a. 1480) : misit eum 1-um ad alias pecunias a se et suis propinquioribus.g . sq. contra h. sq. coram :
ArPrawn X p. 139 (a. 1404) : dimisit eam 1-am coram eodem iudicio.
Ib. p. 161 (a. 1405) : Cristinum pro penis suis 1-um fecit coram nobis.Ita saepius. i. sq. de et
StPPP VIII p. 256 (a. 1388) : palatinus ... cum Petro ... de termino se 1-os dimiserunt.Ita vulgo. j. sq. ex :
StPPP XI p. 165 (a. 1426) : Iudeus ... Hanus Rudgar (acc. ) 1-um dimisit ex omnibus debitis.k. sq. in c. acc.
StPPP XI p. 165 (a. 1426) : Petrus ... ipsum 1-um fecit et dimisit in ... agrum suum.
Item praec. in locut.
adv.:
ib. VIII p. 768 (a. 1399) : 1-i sunt de frumento ... in totum.
AGZ XIII p. 73 (a. 1439) : pro aliis causis miserunt se in perpetuum 1-os.1. sq. in c. abl.
ArPrawn X p. 273 (a. 1409) : ipsum ... absolvimus ... et 1-um facimus in premissis.
Ib. p. 434 (a. 1414) : Jacussium fecit coram nobis 1-um nostro bannito in iudicio.Ita saepius. m. sq. mediante aliqua re :
ArPrawn X p. 222 (a. 1407) : ipsam 1-am facimus mediante sentencia nostra.n. sq. occasione alicuius rei:
ZabDziej III p. 197 (a. 1492) : domini ... suburbanam 1-am dimiserunt occasione argenti per eos occupati.o. sq. per :
ArPrawn X p. 439 (a. 1414) : per litteram quitacionis domini procuratoris est pro sua pena 1-er factus.
StPPP XI p. 165 (a. 1426) : ipsum 1-um dimisit per satisfactionem.p. sq. pro:
StPPP VIII p. 242 (a. 1388) : Wilczkonem ... pro omnibus suis controversiis ... 1-um dimisit et solutum.
Ib. p. 330 (a. 1389) : ipsum 1-um fecit pro proximitate predii.Ita vulgo. q. sq. quantum ad aliquid :
StPPP VIII p. 494 (a. 1398) : Benconem 1-um ... quantum ad partem aeris alieni faciendo.r. sq. ratione alicuius rei :
KsgŁawKr p. 132 (a. 1375) : dimiserunt Clementem ... 1-um racione pecunie tocius dicti Pauli.s. sq. super c. acc.
Śwink. p. 146 (a. 1425) : Petrum ... 1-um dimisit super ducentas marcas.t. sq. super c. abl. et
ArPrawn X p. 380 (a. 1413) : super quo iurare presumit, 1-a erit.Ita saepius. u. sq. virtute alicuius rei DE REBUS
I.
A.
wolny, niezależny od czegoś; immunis, vacuus,
qui sui iuris est.
B.
wolny, dowolny, dobrowolny, swobodny, nieskrępowany,
nieprzymuszony,
płynący z własnej woli;
spontaneus, voluntarius, sponte factus, non coactus.
N.
arbitrium
supra I 696,36 sqq. adde
glossas
Pol.
GLb p. 57 : 1-um arbitrium, «dobrovolnoscz» vel «volya rozvmv czlovyeczego».
Locut.
ad A—B:
α.
liberum est alicui facere aliquid
wolno komuś coś robić;
i. q. licet.
β.
fronte libera
otwarcie, jawnie;
aperte, palam, manifeste
(saec. XV
ex. ).
Item
liberam frontem opponere
działać jawnie, otwarcie; manifeste agere
CodEp III p. 58 (a. 1451) : me in hunc statum sua ... bonitate provexit, in quo non licet michi dissimulare, sed I-am opponere frontem et iura apostolica defendere.
γ. decima cf.
Inde
decimatio
przysługujące rycerstwu prawo składania dziesięciny
dowolnemu kościołowi; ius, quod nobilibus
competebat, decimas cuilibet ecclesiae praestandi
AKapSąd II p. 110 (a. 1439) : super decimatione 1-a.
Ib. III p. 288 (a. 1506) : si ipsi nobiles ... decimas infideliter et incomplete decimaverint ... extunc quilibet talis privilegium 1-e decimacionis perdet.
δ.
dimissio
uwolnienie kogoś od wysuwanych pod jego adresem
pretensji; a vindiciis liberatio
ArPrawn X p. 344 (a. 1412) : nos vero attendentes 1-am dimissionem Magdalene ... Ffennam ... declaravimus 1-am fore a causa supradicta.
Inde
litterae liberae dimissionis:
CodEp III p. 97 (a. 1457) : literam ... emancipationis ac 1-e dimissionis ab omni obediencia et servitio ac omagio.
AKap p. 76 (a. 1544) : domini ... eundem colonum libere dimiserunt et ipsum perpetua libertate donaverunt litterasque 1-e dimissionis sibi dandas decreverunt.
ε.
iur.
terminus
termin dodatkowy, wyznaczany za zgodą obu stron; dies actionis extra terminum solitum ex partium composito constituta
AGZ XI p. 83 (a. 1434) : actor cum ... Georgio ... 1-um terminum inter se receperunt.
Ib. infra actor ... cum ... episcopo ... 1-um terminum inter se receperunt.Cf. etiam et BENEVOLUS
II.
A.
wolny, swobodny, nieobciążony, niezadłużony, zwolniony od
czegoś (podatków, obciążeń, opłat, świadczeń, zobowiązań, pretensji osób
trzecich itp.);
nullius potestati obnoxius, aere alieno, censu, tributis
sim. liberatus, a cuiusvis vindiciis immunis,
levatus.
Praec.
tamen
liberum,,
-i
n.
et
liber laneus (mansus), libera hereditas
tzw. wolne, tj. łany i posiadłości
wolne od czynszu i świadczeń na rzecz dworu, stanowiące pierwotnie
integralną część posagu wójtów
i sołtysów przy zakładaniu lub przenoszeniu wsi i miast na prawo niemieckie;
agri a
muneribus tributis sim. domino feodali
praestandis vacui, qui
scultetis et advocatis proprii
dabantur, cum vicus civitasve
iure Theutonico locaretur
DokMp I p. 230 (a. 1386) : scultetus ... tres mansos vel laneos 1-os ... possidebit.
DokKujMaz p. 268 (a. 1387) : scultetus ... duos mansos ... 1-os obtinebit.Ita saepius. Glossae Pol.
StPPP IX p. 70 (a. 1468) : recepit decem marcas a Martino ... pro 1-a hereditate alias «za wolnye» in Warszycze.
Ib. p. 139 (a. 1490) : in bonis suis que nunc habet in Varszycze 1-um, alias «na wolne».
Ib. p. 139 (a. 1490) : receperunt... marcas pro patrimonio ipsorum in Crayovycze l-o alias «wolne».
Ib. p. 225 (a. 1531) : facta est sibi totalis ... solucio ... de laneo l-o alias «sz wolnego».Ad rem cf. ib. p. XI. Cf. etiam LIBERTAS infra 1387,55 sqq.
Locut.
α.
dimissio
uwolnienie (dóbr) od długów;
actus bona ab aere alieno
liberandi
AGZ XVI p. 321 (a. 1501) : ducentos triginta florenos in paratis et triginta per dimissionem 1-am receperunt.
β.
aliquid liberum dimittere
oddać zastaw;
pignus reddere
KsgPrzem I p. 226 (a. 1435) : quem ortum Nykel ... persolvit, qui ortus Iudeis obligatus fuerat, quem Iudeus 1-um dimisit.
ZabDziej III p. 197 (a. 1492) : sutor duo coclearia argentea dimisit 1-a in debito unius sexagene dicti testatoris ... sub ea cautela, quod si in maiori valore poterint vendi, residuum executores eidem solvere tenebuntur.Huc pertinere videtur etiam
StPPP VIII p. 893 (a. 1400) : Bartossius ... frumenta ... Bodzante ... recipiendum 1-a... dimisit.
γ.
aliquid pro libero et benevolo resignare
odstąpić rzecz jako wolną od cudzej
pretensji;
i. q. rem
possessoris propriam a cuiusvis vindiciis levatam
PP III p. 209 (a. 1451) : Margaretha ... domum vendidit Adalbertho ... pro paratis pecunijs et resignauit pro l-o et beniuolo.
δ.
aliquid promittere pro libero solutum
stwierdzić, że rzecz jakaś jest nie obciążona
długiem, wolna od pretensji osób trzecich; declarare rem aliquem
ab aere alieno et cuiusvis
vindiciis vacuam esse
KsgPrzem I p. 226 (a. 1435) : vxor Stanczel ... legauit ortum Nykel ... promittens pro l-o et quavis inpeticione solutum.
Ib. infra Hanco legauit tres virgas agri Hannus Szyd (dat. ), promittens pro l-o (ed. libere) et inpedimento solutas.
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
dat.
(personae)
KsgSądWar p. 40 (a. 1471) : 1-am hereditatem fecit Adalberto ... tam a pueris tam eciam a consanguineis in ewm.c. sq. ab aliqua re :
ArHist IV p. 185 (a. 1250) : ciuitas kathedralis Wladeslauia ... omnino sit 1-a a «powoz», a «prewod» etc.
DokMp I p. 5 (a. 1272) : sextum obtinebit 1-um mansum tam de decimis quam a censu.Ita vulgo. d. sq. ab aliquo et
StPPP XI p. 7 (a. 1485) : miserunt 1-um agrum ... a se et suis pueris temporibus perpetuis.e . sq. de f. sq. in c. abl.
KodPol I p. 152 (a. 1296) : molendinum in omnibus 1-um sit et expeditum.
B.
bezpłatny; gratuitus,
sine pretio (mercede) dandus, praec. camera, habitatio, mansio
bezpłatne mieszkanie w czyimś domu (zwł. jako spłata
reszty należności za ten dom); quae sine impendio fit praec. quae venditori ab
emptore nummis non solvebatur, sed reliqui pretii pro domo debiti
persolutio putabatur
KsgRWar p. 160 (a. 1501) : Johannes ... admittit ... matri sue ... mansionem 1-am in domo sua tempore vite sue ([ita saepius). ]
Ib. p. 205 (a. 1506) : debebit ... viduam ex conventione prefate emptionis in domo predicta sua cum camera 1-a inibi per quinquiennium habenda ... fovere (ita saepius ).
Additur
morandi
ib. p. 237 (a. 1509) : in qua domo preffata Dorothea ... debet habere 1-am cameram morandi ad vitam suam (ita saepe ).
Ib. p. 528 (a. 1526) : in qua domo debet habere dicta Katerina 1-am habitacionem cum calore ad tempora vite ipsius.
Eodem sensu
ignis (
ib.
p. 490, a.
1524
:
Andreas submisit se
... Hedwigim in domo predicta in camera et l-o igne ... tenere et servare usque ad tempora vite dicte Hedwigis; ad rem cf. ib. p. 87,
89, 107 etc.
), sepultura (
ConcPol IV
p. 212,
a. 1445
:
sepulturam iuxta sacros canones 1-am declarantes.
AKapSąd III p. 65, a. 1495 : vitrici ... habeant 1-am sepulturam, quantum vero ad uxores et pueros illorum ... solucionem sepulture fiendam suspendit; ita saepius).
C.
wolny, dowolny, dozwolony; voluntarius, licitus.
1.
(c. nomine actionis) prawo wolnego (nieodpłatnego) wykonywania czegoś;
ius et facultas aliquid libere faciendi
,
v.
gr.
StPPP VIII p. 532 (a. 1398) : ambo habent 1-am seccacionem lignorum ... ibidem (ita saepe ).
Ib. II p. 149 (a. 1403) : in dicta silua libertatem ligna secandi ... et pisces prandendi in fluuio ... habent 1-am.
AGZ XIII p. 58 (a. 1437) : ipsis 1-um transitum et equitaturam in omnes silvas ... resignavit ( ib. p. 69, a. 1438: equitatum; ib. XIX p. 32, a. 1478 : inequitacionem alias «wgyeszdzenye»).
Ib. XVIII p. 130 (a. 1476) : cum 1-a excisione alias «z wolyensthwem robanya» roborum pro edificiis et lignorum pro cremacione in silvis.
Ib. XIX p. 129 (a. 1500) : in silvas et mericas ... 1-um ingressum habere debent.
Item
StPPP VIII p. 894 (a. 1400) : venaciones tam ferarum quam auium ... habent 1-as.
KodTyn p. 306 (a. 1441) : incolae ... in eisdem piscinis 1-am adaquationem habere debebunt.Ita saepius.
IurMas II p. 52 (a. 1490) : habere in dicto fluvio ... 1-am piscaturam parvis ... retibus.Ita saepius. [
AKapSąd III p. 195 (a. 1518) : plebanus habebat 1-am attricionem frumentorum in molendino.
AGZ XIX p. 576 (a. 1525) : dum fuerint 1-e emissiones pascuorum in campis.
StPPP III p. 170 : Bidgostiae sit nobilibus praedictis frumentorum venditio et deductio 1-a absque ullo oppidanorum impedimento.
AGZ XIX p. 650 (a. 1565) : Orzechowski 1-am inundacionem et aggerisipsius ad littus suum applicacionem ... admisit.
2.
in certis quibusdam iuncturis
α.
silva
prawo wyrębu drzewa w lesie; ius et facultas
in silva lignandi
AGZ XIX p. 52 (a. 1485) : silve 1-e in omnibus divisionibus et utilitatibus, cum impulsionibus et empcionibus silvarum.β. pascuum (pascuarium) prawo używania pastwiska; ius et facultas pascuo utendi
DokMp VIII p. 167 (a. 1441) : 1-a pascuaria ... pro pecoribus.
AGZ XII p. 432 (a. 1464) : admisit pascua 1-a hominibus ... pro usu.Ita passim. γ. autumnus prawo pasienia koni jesienią na wspólnych pastwiskach; ius equos in pascuis communibus autumno pascendi
IurMas III p. 213 (a. 1540) : equae habent 1-um autumnum in omnibus bonis.Ad rem cf. Dąbkowski, Prawo polskie II 258. δ. ripa sq. gen. gerundii brzeg rzeki, na którym wolno było łowić; in qua piscari licebat
ŁASKI LibBen I p. 102 : habet unam specialem ripam fluvii 1-am piscandi in ea pisces ligustraque ... locandi,ε. forum targ wolny, tzn. posiadający immunitet zwalniający od ciężarów prawa książęcego; a muneribus principi debitis immune (ad rem cf. Bardach, Historia państwa i prawa I p. 205—6)
KodWp I p. 75 (a. 1212) : ut in supradicta villa ... hospites collocet, qui ibidem I-rimum forum habeant.
KodMp II p. 29 (a. 1223) : colonis ... dans omnimodam libertatem, videlicet ut 1-um inibi forum instituant.
Ib. p. 70 (a. 1243) : in Bresnicza ... forum 1-um cum thabernis.Ita vulgo. Glossae Pol.
DokMp VI p. 353 (a. 1412) : more 1-i fori videlicet «sochaczky» (ita saepius ).
DokLub p. 243 (a. 1444) : in foro l-o alias «na wolnem thargu».Cf. LIBERTAS infra 1385,11 sqq. ζ. littera dokument, zawierający zezwolenie na używanie czegoś; scriptum, quo alicuius rei usus conceditur
KsgPrzem II p. 43 (a. 1448) : habebit 1-am litteram alias «swolenstwo» in puteo.
III.
swobodny, wolny, niepowstrzymany żadną przeszkodą,
nieskrępowany; non impeditus, cui nihil obstat,
patens
1.
de
abstr.
v.
gr. aditus (
AKapSąd III
p. 116, a.
1507)
, impensa (
AAlex
p. 22, a.
1501)
, ingressus (
AGZ XIX
p. 129,
a. 1500)
, pax (
StPPP II
p. 759, a.
1469)
, reformatio alicuius rei
(
KodMp IV
p. 16, a.
1387)
, transitus
(saepe).
N.
fama liberior
niekontrolowana, nieuchwytna (wieść); vaga, incerta
ŻupKr p. 579 (a. 1518) : ne ... regentes montium fame 1-iori dedantur, tempore conscriptionis laboris sectorum in montibus ... diligenter revidentes, quid aut quantum aliquis ex sectoribus elaboraverit ... calculum ... generalem et specialem laborum faciunt.
2.
de
concr.
AGZ XIII p. 379 (a. 1462) : viam et navigium 1-os per fluvium San ... pro deducendis frumentis.
KsgRWar p. 287 (a. 1512) : si erit via tuta et 1-a eundi Wratislauiam.
StPPP III p. 165 : portas in illo obstaculo latas faciat, quae transeuntibus tutum et 1-um navigium praebere possent.
Ib. p. 164 : flumina ... transeuntibus cum mercibus ... debere esse 1-a.
IurMas III p. 193 (a. 1540) : arbor granicialis potest ab una parte insepiri, per medium tamen, ut altera medietas eiusdem arboris sit 1-a ad aliam partem.
Constr.
a.
sq.
gen.
b.
sq.
ad aliquid faciendum :
AGZ XIX p. 599 (a. 1537) : lutum ... prefatis Hosczyslawskym ... ad falcastrandum 1-um esse debet.
Praec.
de
via
dostępna dla wszystkich, publiczna; cuius usus omnibus patet, publica
StPPP II p. 120 (a. 1401 : dans vias 1-as ibidem ubilibet ducendi.
ArPrawn X p. 272 (a. 1409) : sibi mala verba intulit in via 1-a sive strata.Ita vulgo.
Item
platea sive vicus:
KsgRWar p. 209 (a. 1506) : resignavit domum ... cum 1-a media platea sive vicu et via, que ducit ad eam domum.Glossa Pol.
KodTyn p. 506 (a. 1475) : a via 1-a alias «od goscinca».