- F.
- Th.
- NGl.
- L.
- A.
- Ha.
- N.
I.
1.
w sposób godny człowieka wolnego; libere, ut hominem
liberum decet.
2.
chętnie, dobrowolnie, z własnej woli, bez
przymusu; sponte, voluntate, suo arbitrio, nemine cogente (cf.
Th. VII
2,1295,8)
BreslUB p. 45 (a. 1276) : villam ... 1-r uendiderunt.
Lites II p. 259 (a. 1306) : protestati sunt libere et 1-r vendidisse hereditatem suam.
DokSul p. 349 (a. 1353 : venditionem ... 1-r et hilari voluntate consensimus.
KodWp III p. 366 (a. 1371) : obligavimus ... molendinum ... communiter et 1-r, per neminem compulsi aut coacti.Ita passim.
3.
wolno, swobodnie, bez przeszkód (prawnych);
libere, sine impedimento (iuris)
PommUrk II p. 458 (a. 1281) : burgenses ... libertatis privilegio gaudere volumus, quemadmodum a predecessoribus nostris ... 1-r sunt gavisi.
KodWp I p. 520 (a. 1285) : molendinum ... perpetualiter ... habendum, tenendum ac 1-r possidendum ... absque omni impeticione vel contradictione successorum suorum.
PommUrk VI p. 386 (a. 1294) : mansum ... perpetuis temporibus integraliter et I-r possidendum.Ita saepe.
Syn.
libere (
WiadPol
p. 36, a.
1297
et saepius),
pacifice (
KodWp III
p. 255, a.
1364).
4.
bezpłatnie,
darmo; gratis, sine pretio, mercede
StSyn III p. 20 : pro ... ecclesiasticis sacramentis precium ... exigere nolite, sed gratis ac 1-r ... sacramenta prebete.
StWłocł p. 20 (a. 1477) : sacerdotes ... a sepultura ... nihil extorqueant, sed officium funeris debent 1-r explere.
DŁUG. Hist. I p. 215 (= I p. 282 ed. nov.) : captivos I-r remisit.Ita saepius.
II.
łaskawie, szczodrze, szczodrobliwie, hojnie;
clementer, large, prodige.