General
Full Entry
More

LAVO

Grammar
  • Formslavo
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -are (-ere), lavi, lautum (lotum)
Meaning Outline
  • I. propr.
    • A. aqua purgare, abluere
      • 1. refl.
        • α. aliquem obiurgare
        • β. alicui molestum esse
      • 2.
    • B. abluendo tollere.
    • C. subluere.
  • II.
    • 1. + peccata, vitia tollere.
    • 2. + aliquem animam, cor alicuius) purificare (praec. baptismo, unda baptismatis sim.): tyle co: chrzcić; baptizare.

Pełne hasło

LAVO, -are (-ere), lavi, lautum (lotum)
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • NGl.
  • A.
  • N.
[ differentiam inter lavare et lavere statuit GŁOG. Alex. I fol. N VIIIb : lauare ... abluere, mundare vel purificare, sed lavere ... humectare, aspergere et humidum facere. ]
I. propr.
A. myć, kąpać, prać; aqua purgare, abluere
1. aliquem, partes corporis sim. (occurrit etiam refl. et mediopass.).
N. locut.
caput alicui lavere
α. zmyć komuś głowę, tj. skrzyczeć, zwymyślać kogoś; aliquem obiurgare
SSrSil IX p. 35 (a. 1464) : 1-imus ... eidem ... caput optime bis, prout meretur.
β. dać się komuś we znaki; alicui molestum esse
DŁUG. Hist. IV p. 31 : verearis ... magister Cruciferorum, ne fuga haec, quae nuntiatur, exercitus regni 1-et tibi caput (cf. supra II 174,41 sqq. ).
2. varias res, v. gr. metalla, radicem, vasa sim., vestimenta.
N.
pannum tyle co: zmoczyć, zmiękczyć; i. q. aqua mollire, madefacere.
Occ. loco proverbii
crudum laterem lavare (e Terentio Phorm. 186) osiągnąć skutek odwrotny do zamierzonego; de re, quae secus ac quis putaret, evenit.
Constr. ad
1—2: a. sq. abl. b. sq. ab. c. sq. cum :
NIC. POL. p. 138 : plaga 1-etur cum aqua tepida.
StMed XVIII p. 172 (saec. XV in.in) : metallum cum bene tritum fuerit, 1-a cum aqua.
d. sq. de :
StMed XVIII p. 173 (saec. XV in.in) : radicem 1-a de cimento.
IANIC. p. 49, v. 143 : populos Christi de fonte lavatos.
B. zmywać; abluendo tollere.
C. podmywać; subluere. Glossa Pol.
RFil XXII p. 20 (a. 1466) : unda... 1-at «podlewa» littus.
II. transl
1. peccata, vitia sim.: zmyć, usunąć, zgładzić; tollere.
N. constr. sq.
in c. abl. BRUNO Pass. p. 218 (= p. 35,5 K.) : peccata ... 1-antur in baptismo.
2. aliquem (vel animam, cor alicuius) oczyścić; purificare (praec. baptismo, unda baptismatis sim.): tyle co: chrzcić; baptizare.
Constr.
a. sq. abl. b. sq. in c. abl. c. sq. per: IAC. PAR. RefEccl. p. 349 : sacramenta ... sunt tamquam gratiae, per quae iterum 1-ri posses, si recidivum patereris.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)