General
Full Entry
More

LARDUM

Grammar
  • Formslardum, laridum
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -i
  • Part of Speechnoun
  • Genderneutre
Meaning Outline
  • I. propr. succidia porcina, pinguedo (etiam liquefacta), adeps.
  • II.
    • a. vectigal, quod carne suina solvebatur
    • b. pes suis, vituli vel bovis, perna vel petaso, quae tributi loco solvebantur

Pełne hasło

LARDUM s. LARIDUM, -i n.
  • F.
  • Th.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • N.
  • H.
I. propr. mięso wieprzowe, słonina, sadło; succidia porcina, pinguedo (etiam liquefacta), adeps. Glossa Pol.
GLb p. 56 : 1-um dicitur pinguedo porci, «polecz slonyny» cuti adherens.
Additur gen. explic.
anni praeteriti ( AKapSąd III p. 167, a. 1513).
N. pl.
StPPP VII p. 36 (a. 1497) : duas parmas (i. pernas ) cum media 1-orum.
ArHist XI p. 123 (a. 1568) : exponuntur ... 1-um 1 ½ ex mediocribus 1-is 2 portiones.
Cf. Th. VII 2,976,61. Indicatur quantitas vel pars corporis animalis abscisa, v. gr. lardi latus ( DokLub p. 127, a. 1351 : latus 1-i pro quatuor scotis:
Lites II p. 319, a. 1412 : IIIIor latera 1-i;
ita saepius), perna ( KsgKaz p. 298, a. 1393 et vulgo; item de lardo: KodWp III p. 232, a. 1363), item capetia ( StPPP XII p. 506, a. 1535) , cochlear ( ArPrawn I p. 419, a. 1554).
Eodem sensu
carnes lardi ( StPPP II p. 313, a. 1426: pro rebus domesticalibus, carnibus 1-i.
ArPrawn IX p. 10, a. 1470 : duas ... pernas carnium 1-i boni.
ZabDziej III p. 443, a. 1497 : rapuit ... quatuor pernas carnium 1-i).
II. meton.
a. tzw. stronne, danina składana w postaci połcia mięsa wieprzowego, zwanego stroną; vectigal, quod carne suina solvebatur
Visit. p. 417 (a. 1430) : incolae ... villae ... de quolibet manso solvent pro censu ... item per medium grossum pro perna 1-i alias «stronnego».
AKapSąd I p. 349 (a. 1434) : kmethones ... de quolibet manso solvant ... per 1/2 grossum pro perna 1-i alias «stronne».
Cf. Słownik Staropolski VIII 472b.
b. giża, jakiś podatek z nóg świńskich, cielęcych lub wolowych; pes suis, vituli vel bovis, perna vel petaso, quae tributi loco solvebantur
ARect II p. 171 (a. 1550) : Nicolaus peculatus ... eum Ioannem accusaverit ... quod ille ex corbona communitatis ... dederit cuidam mulieri 1-idum alias «gizha» pro quadam turpitudine.
Cf. Słownik Staropolski II 414b.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)